Rood paleis

by F. Bordewijk

Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog maakt een einde aan het bestaan van een verloederd bordeel.

Genres: Dutch Literature, Fiction, Historical Fiction, Classics

First published January 1, 1936

About the author

Ferdinand Bordewijk was born in Amsterdam and studied law in Leiden. After graduation he worked at a Rotterdam law firm.

His first published work was a volume of poetry titled Paddestoelen ("Mushrooms") under the pen-name Ton Ven. It was not particularly well received.

His breakthrough came with the short novels Blokken ("Blocks", 1931), Knorrende Beesten ("Growling Animals", 1933) and Bint (1934), and two longer works Rood paleis ("Red Palace", 1936) and Karakter ("Character", 1938).

His style, which is terse and symbolic, is considered magic realism. He was awarded the P.C. Hooftprijs in 1953 and the Constantijn Huygens award in 1957.

Reviews

[Arina]

'Zijn tijd was gekomen. Je zoudt het zien, de auto werd het vervoermiddel van den nieuwen tijd. Als de oorlog maar even wou duren, als ze mekaar maar niet in zes weken hadden kapotgeschoten. Hij had kennissen die zich erg vèrziende waanden, ze hamsterden levensmiddelen. Hij niet, hij hamsterde auto-onderdelen, heele wagens als het kon, banden, olie, benzine.'

[John Jansen · Rating 4 out of 5]

De taal van Bordewijk! Als lezer mag je aandacht geen moment verslappen, je kan niet even wegdromen in het verhaal. Iedere zin is een zorgvuldig geconstrueerd kunststukje. Als je even lichtzinnig doorleest mis je een hoop en begrijp je niet meer waar het over gaat. Vermoeiend lezen, maar o zo de moeite waard!

[Gert Dronkers · Rating 3 out of 5]

Geschreven met een meesterlijke pen, maar meer dan in Bordewijks andere werk wordt elke inhoudelijke strekking hier overschaduwd door de stijl - enigszins ironisch in het licht van de intensiteit waarmee de schrijver bij monde van een van de hoofdpersonen ageert tegen de leegheid van het fin de siècle. Het verhaal over een Amsterdams luxebordeel - waarin overigens veel met bedekte termen omkleed wordt - heeft qua actuele zeggingskracht niet al te veel om het lijf. Een vernietigend oordeel over decadentie, maar zonder wezenlijke ontleding van mens en motieven.

Desalniettemin lezenswaardig, al was het maar als buitengewoon geslaagde stijlexercitie.

[Peter Altena · Rating 4 out of 5]

Wat een schrijven! In korte hoofdstukjes, in een schitterende stijl verplaatst de schrijver ons naar het Amsterdam van 1913 en 1914, aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog. De oude eeuw is op sterven na dood en twee, min of meer impotente mannen zoeken warmte in een bordeel aan de Passeerdersgracht. De mannen leggen het in deze geschiedenis af. Vooral de vermoeide Henry Leroy representeert de leegte en de futloosheid. Het bordeel wordt gerund door een imposante Keetje Doom, de ratten bewonen de kelder. Na de school in Bint is er nu dan het bordeel dat op het punt van instorten staat. Bordewijk kan als geen ander de nabijheid van de ondergang evoceren.

[Collin · Rating 5 out of 5]

Om een solide mening over Rood Paleis te vormen zou ik het waarschijnlijk opnieuw moeten lezen. Toch vind ik er nu al van alles van. Bordewijks taalgebruik is zoals gewoonlijk een gigantisch plezier, en ik denk dat Rood Paleis qua stijl ergens tussen Bint en Karakter zweeft. Het is zeker minder verhalend dan Karakter, gezien er geen rechtstreekse verhaallijn in zit. De taal is ook zwaarder, maar niet zo baksteen-door-de-ruit als Bint. Ik vind het een mooie middenweg. Rood Paleis bevat, naar smaak van een van de hoofdpersonen, meer filosofische bespiegelingen dan ik van Bordewijk gewend ben, met lange passages over de aard van god en de eeuwwisseling waar de stem van de schrijver en de stem van het personage soms versmelten. Maar het is meer dan alleen een redevoering van Bordewijk zelf; hij weet met de inhoud en vorm van het relaas nog steeds iets over zijn personage te zeggen, en niet alleen over het onderwerp op zich. Zoals ik begin te merken nu ik meer van Bordewijks werk lees, is gender een terugkerend thema. In Rood Paleis wordt veel interessants gezegd over de opvattingen van personages over mannen en vrouwen (''Ik geef nooit veel om dat gepraat over 'de' man en 'de' vrouw.''), genderrollen, androgynie en seksualiteit. Atypische mannelijke seksualiteit is in zijn oeuvre een patroon wat me op begint te vallen: in Karakter verliest de hoofdpersoon zijn kans op liefde doordat zijn leven overheerst wordt door zijn professionele ambities, in Bint bestudeert de hoofdpersoon vrouwen in de literatuur maar vermoed zelf aseksueel te zijn, waarna zijn opbloeiende aantrekking tot de vrouwen om hem heen overschaduwd wordt door toewijding aan een sterke man, en in Rood Paleis is een van de hoofdpersonen impotent en hangt hij rond in een bordeel om tegen de meisjes te oreren zonder iets vleselijks van ze te verlangen. Echte duiding kan ik er echter nog niet aan geven. Er is overigens door literatuurwetenschappers van alles over Bordewijk en gender geschreven wat ik ook maar eens moet lezen.
Al met al is Rood Paleis een dynamische en walmende roman die veel tot denken aanzet en erom vraagt dat zekere passages, en eigenlijk het hele werk, opnieuw gelezen worden om de nuances echt te doorzien.
Nu ik dit schrijf komt er alweer iets in mij op om over na te denken: mevrouw Doom is somber in de avond maar vrolijk aan het begin van de dag; somberheid over het einde van de eeuw maar tegelijk plezier over een nieuw begin??? Zo kan ik nog wel even doorgaan maar ik laat het hierbij.

[Sam · Rating 4 out of 5]

De Bordewijk classic: fenomenaal goed geschreven maar ik denk dat het pas bij herlezing écht tot z’n recht komt

[Tonya Sudiono · Rating 2 out of 5]

Ik zat er niet lekker in.

[Andreas Gutierrez · Rating 3 out of 5]

3.2
Vernuftig geschreven. Mooi en bijzonder maar tegelijkertijd erg moeilijk om echt in het verhaal te komen. Had beter gewerkt als een iets korter verhaal.