Ο φιλόξενος Καρδινάλιος

by Ε.Χ. Γονατάς

62 pages, Paperback

First published January 1, 1986

About the author

Ε. Χ. Γονατάς (1924-2006). Ο Επαμεινώνδας Γονατάς γεννήθηκε και έζησε στην Αθήνα. Η καταγωγή του ήταν από το Αϊβαλί. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και άσκησε τη δικηγορία. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1944 με τη δημοσίευση του ποιήματος "Η μικρή εξοχική μας πόλη" στο περιοδικό "Παλμός" με το ψευδώνυμο Ε. Γόνης. Ακολούθησε το 1945 η έκδοση του αφηγήματος "Ο ταξιδιώτης". Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα εξέδωσε τη συλλογή ποιητικών πεζών "Η κρύπτη". Ακολούθησαν αφηγηματικά έργα με έντονα ποιητική γλώσσα. Στη γραφή του διακρίνονται καταβολές στο ρεύμα του υπερρεαλισμού αλλά και στοιχεία ρομαντισμού και αισθητισμού με εξαιρετική επιμέλεια στις λεπτομέρειες της αφήγησης και στην ατμόσφαιρα που δημιουργεί ο λόγος.

Ο Ε.Χ. Γονατάς παραμένει μια ιδιόμορφη όσο και παρασιωπημένη περίπτωση στα γράμματά μας. Το έργο του, που περιλαμβάνει ένα βιβλίο με ποιητικές πρόζες, την "Κρύπτη" (1959) δύο συλλογές πεζογραφημάτων, το "Βάραθρο" (1963) και τις "Αγελάδες" (1963), τρία αυτοτελή πεζογραφήματα, "Ο ταξιδιώτης" (1945), "Ο φιλόξενος καρδινάλιος" (1986), "Η προετοιμασία" (1991) και μεταφράσεις έργων συγγραφέων όπως οι Βολς, Γκολ, Φλωμπέρ, Κόλεριτζ, Πόρτσια, Μπετενκούρ, Λίχτενμπεργκ, κ.ά., αντιμετωπίστηκε με αμηχανία από την κριτική. Πρωτοπόρος του υπερρεαλισμού στην Ελλάδα, παρόλο που δεν υπήρξε "ορθόδοξος" υπερρεαλιστής με την μπρετονική έννοια, συνεργάστηκε με τον Δ. Π. Παπαδίτσα στην έκδοση του βραχύβιου περιοδικού "Πρώτη Ύλη" (1959) και ανέπτυξε φιλίες με καλλιτέχνες όπως οι Νίκος Εγγονόπουλος, Νίκος Καχτίτσης και Μίλτος Σαχτούρης. Ωστόσο, ο ίδιος κρατήθηκε πεισματικά στην αφάνεια, προκαλώντας μόνον εκ των υστέρων το δικαιολογημένο ενδιαφέρον για το έργο του, όπως, λ.χ. με μια από τις λίγες συνεντεύξεις που έδωσε ποτέ στο περιοδικό "Διαβάζω", τ. 444 (10/2003), καθώς και με το ντοκιμαντέρ "Επισκέψεις στο σπίτι του Ε. Χ. Γονατά", της Εύας Στεφανή (1998), που προβλήθηκε στην ΕΡΤ (παραγωγή της εταιρείας CINETIC).

(Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ. & CINETIC)
(φωτογραφία: Στέλιος Σκοπελίτης)

Reviews

[Eternauta · Rating 5 out of 5]

Ένα πολύχρωμο, μυστηριώδες κοχύλι θαμμένο στην αμμουδιά. Ένα όνειρο που η μνήμη της αίσθησής του σε συντροφεύει μέρες αφότου έχεις ξυπνήσει. Ένα χειροποίητο κέντημα της ελληνικής γλώσσας.
Εντελώς ανεπιτήδευτο, ανοιχτό σε ερμηνείες αλλά και αδιάφορο για αυτές, σίγουρα ένα από τα πιο αινιγματικά και απολαυστικά (υπερρεαλιστικά;) κείμενα που έχω διαβάσει. Αξίζει να το ψάξετε ειδικά όταν νιώθετε ότι οι ημέρες και οι νύχτες σας κυλάνε στεγνές και άχρωμες!

[Xenia Germeni · Rating 4 out of 5]

Πως μια φράση μετατρέπεται σε αφηγηματικό παιχνίδι....Απλά γίνεται ένα πουλί...ένας Καρδινάλιος και ενώνει δυο ανθρώπους και απλά ανήκει στο σύμπαν του Γονατά...ΥΓ Πόσο ωραία αφήγηση!

[Yórgos St. · Rating 5 out of 5]

Two birds, one mute the other invisible, are appearing like prophecies in the rooms of two men in a motel. Two estranged friends will find one another and their prophecies will become one like the two birds, the mute and the invisible, who will eventually find each other and become one. Real and whole, ready to soar.

[Αντώνης · Rating 5 out of 5]

Αριστουργηματικό. Λεπτό χιούμορ, άψογη ενορχήστρωση συμβάντων, ρέουσα γλώσσα. Ένα πεζογράφημα που θυμίζει Φον Κλάιστ ή Βάλζερ (ή και κάποια από τα πεζά του Κάφκα). Καταφέρνει σε λίγες σελίδες αφενός να σε μεταφέρει σε έναν άλλο χωροχρόνο και αφετέρου να ανοίξει κάθε είδους ερωτήματα με τον πιο ντελικάτο και οικονομικό τρόπο. Ένα πραγματικό διαμάντι.

[Κατερίνα Τοράκη · Rating 3 out of 5]

Τρυφερό, ανθρώπινο.

[John · Rating 5 out of 5]

εξαιρετικός πολύ μπροστά απο την εποχή του