Ελληνικά Παραμύθια Α' Οι Παραμυθοκόρες

by Άννα Αγγελοπούλου

Τα ελληνικά παραμύθια δεν είχαν την τύχη των αρχαιοελληνικών μύθων, που για αιώνες ολόκληρους αποτέλεσαν κοινό τόπο αναφοράς και προβληματισμού. Η παρουσία τους γίνεται σπάνια αισθητή στον επιστημονικό ή στον εκδοτικό νεοελληνικό χώρο: ούτε συλλογές πολλές και καλές έχουμε, ούτε μελέτες. [...] Το παραμύθι είναι ωστόσο λόγος πατροπαράδοτος, προφορική αφήγηση που άνθισε και διαδόθηκε στον κόσμο ολόκληρο σε κάθε κοινωνία αφομοιώθηκε από τη συλλογική μνήμη διαπλάθοντάς την, χωρίς να 'χει περάσει από το χώρο της γραπτής λογοτεχνίας για αιώνες. Οι περισσότερες παραμυθιακές συλλογές καταγράφηκαν από τους λαογράφους των ευρωπαϊκών χωρών μόλις τον περασμένο αιώνα. [...] Με τον τόμο αυτό, η «Εστία» εγκαινιάζει μια ενημερωμένη παραμυθιακή σειρά. Το υλικό που δημοσιεύουμε θα επιλέγεται κάθε φορά με βάση ένα μυθικό θέμα. Ο πρώτος τόμος είναι αφιερωμένος στις ηρωίδες των λαϊκών αφηγήσεων, τις παραμυθοκόρες, όπως τις ονόμασα ακολουθώντας τη συμβουλή της Αδριανής Δημακοπούλου. Θα ακολουθήσουν τόμοι με θέματα όπως ο καννιβαλισμός, η περιπλάνηση, τα τέρατα, η αιμομιξία, από άλλους ερευνητές και την υποφαινομένη. [...]

Genres: Folklore, Folk Tales

312 pages, Paperback

Published May 1, 2008

About the author

Η Άννα Αγγελοπούλου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1951, όπου σπούδασε ελληνική φιλολογία. Από το 1975 ζει και εργάζεται στο Παρίσι. Είναι κοινωνική ανθρωπολόγος, διδάκτωρ της Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales.
Έχει εκδόσει τα βιβλία: "Ελληνικά παραμύθια Α΄ - Οι παραμυθοκόρες" (Εστία, 1991) και τα "Σαρακατσάνικα παραμύθια" (Ίδρυμα Αγγελικής Χατζημιχάλη - Άγρα 2002). Μαζί με την Αίγλη Μπρούσκου έχει δημοσιεύσει τρεις τόμους του "Ελληνικού καταλόγου παραμυθιών" (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών), οι οποίοι αποτελούν επεξεργασία του Αρχείου Γεωργίου Μέγα. Ο πρώτος τόμος έχει μεταφραστεί στα γαλλικά.

Reviews

[Χρυσόστομος Τσαπραΐλης]

Τα δικά μας παραμύθια των Γκριμ. Στον τόμο αυτό η Άννα Αγγελοπούλου συγκεντρώνει πολυάριθμα παραμύθια με κεντρικό άξονα τη γυναικεία φύση των πρωταγωνιστριών. Θεματικά ποικίλουν, κινούμενα από μοτίβα πασίγνωστα (Σταχτοπούτα, Χιονάτη) μέχρι παντελώς άγνωστα σε μένα. Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει η πρωτόλεια, καθόλου γυαλισμένη φύση τους, η οποία περιλαμβάνει σκληρές, γκροτέσκες εικόνες που κινούνται από εφευρετικότατους θανάτους μέχρι ανθρωποφαγία και τελετουργικά που μονάχα ως μαγικά μπορούν να χαρακτηριστούν (πχ. το πολυήμερο λιβάνισμα ενός κρανίου). Τα μοτίβα αναπόφευκτα επαναλαμβάνονται, οδηγώντας είτε σε παραμύθια που μοιάζουν αρκετά μεταξύ τους, είτε σε παραμύθια που τμήματά τους είναι αρκετά όμοια. Άκρως προτεινόμενο, ανυπομονώ να πιάσω στα χέρια μου τον δεύτερο τόμο (Τα Αλληλοβόρα).

[Ευθυμία Δεσποτάκη]

Ποτέ δε θα χορτάσω τα παραμύθια, όσες φορές κι αν τα διαβάσω - τα ίδια παραμύθια σε διαφορετικές εκδόσεις. Καμιά φορά, βρίσκω και κάποιο που δεν έχω ξαναδιαβάσει, όπως τη χρυσή γουρούνα, κι εκεί πια αποτρελαίνομαι.

[Ariadne Tzounakou]

Εξαιρετική συλλογή

Βαθμολογία: 9/10

Αγαπώ ειλικρινά τον πρώτο τόμο της σειράς Ελληνικά Παραμύθια. Περιέχει 52 λαϊκά ελληνικά παραμύθια γραμμένα σε πολυτονικό σύστημα, συν την εξαιρετική εισαγωγή και τα σχόλια της Δρ. Αγγελοπούλου. Οι ιστορίες είναι σύντομες και ευκολοδιάβαστες, παρόλο τη σποραδική εμφάνιση τοπικών διαλέκτων που πλέον σπάνια συναντά κανείς. Έχει ενδιαφέρον να βλέπει κανείς τόσο το τι ιστορίες σκαρφίστηκε ο ελληνικός λαός ανά τους αιώνες όσο και τις τοπικές εκδοχές ιστοριών που μας είναι ήδη γνωστές από τη Δυτική Ευρώπη (βλ. Σταχτοπούτα, Χιονάτη, κτλ.).

Σημαντικό να σημειωθεί πως υπάρχουν στοιχεία αναχρονιστικά και ασύμβατα με τις αξίες τις εποχής μας (συγκεκριμένα η απεικόνιση μαύρων χαρακτήρων αλλά και η ακραία βία που υπάρχει σε σημεία των παραμυθιών) που κάνουν την ανάγνωση της συλλογής κατάλληλη είτε για ενήλικες είτε για έφηβους με διανοητική ωριμότητα.

Γραφιστικά η συλλογή είναι προσεγμένη και το χαρτί στο οποίο τυπώθηκε η έκδοση που κρατώ (πέμπτη έκδοση) επαρκές για τη δουλειά.

Συγχαρητήρια στη συγγραφέα και τις εκδόσεις Εστία για την έκδοση, ανυπομονώ να διαβάσω τον δεύτερο τόμο.