(Polish) Drugi tom bestsellerowych „Dziejów Polski” obejmuje okres lat 1202 – 1340, od śmierci Mieszka Starego do końca panowania dynastii Piastów na tronie odrodzonego Królestwa Polskiego w 1340 r. Andrzej Nowak przybliża czytelnikom wysiłki zmierzające do odnowienia Królestwa Polskiego podjęte w XIII w. przez Henryka IV Probusa, Przemysła II i Władysława Łokietka. Śledzi ich wytrwałe starania, opisuje przemiany polityczne, cywilizacyjne i kulturalne na ziemiach polskich, ścieranie się wpływów niemieckich, czeskich, mongolskich i litewskich, wzrost i upadek sąsiadów Polski. Podobnie jak w poprzednim tomie pokazuje kolejne etapy formowania się nad Wisłą, Wartą i Bugiem wspólnoty politycznej, kulturalnej i językowej, która w przyszłości przekształci się w naród polski.
Spis treści - Dzieje Polski 1202 - 1340 Wstęp: Miejsce w czasie Część 1.Burzliwe życie dzielnic (1202-1279) Rozdział I. Rewolucje XIII stulecia Rozdział II. W cieniu gnieźnieńskiego „interrexa” (1202-1219) Rozdział III. Między Rusią a Prusami – geopolityka Leszka Białego (1219-1227) Rozdział IV. „Monarchia” Henryków śląskich (1228-1240) Rozdział V. Co nam mówi głowa Henryka Pobożnego? Rozdział VI. Dom podzielony (1241-1279) Rozdział VII. „Ulepszanie ziemi” – modernizacja XIII wieku Część 2. Odbudowa królestwa (1279-1340) Rozdział I. Pretendenci i biskupi (1279-1288) Rozdział II. O krakowski tron i polską koronę (1288-1296) Rozdział III. Łokietek i monarchia czeskich Wacławów (1296-1306) Rozdział IV. Między Pomorzem i Wawelem (1306-1320) Rozdział V. Szczerbiec podniesiony (1320-1333) Rozdział VI. Wielki zwrot (1333-1340) Rozdział VII. Zamiast podsumowania – otwarcie na wschód
Andrzej Nowak (ur. 1960) − polski historyk, publicysta, nauczyciel akademicki, sowietolog, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor zwyczajny w Instytucie Historii PAN (kierownik Zakładu Historii Europy Wschodniej na UJ), były redaktor naczelny dwumiesięcznika „Arcana”, znany komentator życia publicznego w Polsce.
Podobnie jak w przypadku tomu pierwszego książkę czyta się bardzo dobrze, praktycznie jak powieść. Styl autora powoduje, że aż się niecierpliwię, żeby dowiedzieć się "co się wydarzy dalej" :) Andrzej Nowak potrafi pokazać szeroki kontekst, niezwykle ważny w zrozumieniu genezy różnych wydarzeń. Świetnym przykładem, były rozważania o perspektywie ówczesnych Piastów na sprowadzenie Krzyżaków, gdzie o ile obecnie jesteśmy w stanie ocenić tą decyzję negatywnie, o tyle w XIII w. nie było to wcale oczywiste. Dodatkowo rozważania na temat potencjalnie alternatywnej historii Polski (szybsze dojście do władzy zwierzchniej Henryka Brodatego, uniknięcie śmierci przez jego syna w czasie najazdu Mongolskiego, przeżycie otrucia przez Henryka IV, dotarcie Jana Luksemburskiego o czasie na pole bitwy pod Płowcami) pokazują utracone szanse/niezwykle szczęśliwe okoliczności, które pozwoliły Polsce stać się tym czym się stała.
Okres rozbicia dzielnicowego, na którym w większości skupia się autor, był znacznie ciekawszy niż można by wnioskować ze szkolnych podręczników. Żywot i ambicje Henryka Brodatego, wieczne konflikty między książętami z rodu Piastów, pojawienie się Litwy na arenie geopolitycznej, sytuacja Pomorza i konflikty z Marchią Brandenburską, zamachy, trucizny, listy chana do papieża wzywające do hołdu, krucjata Przemysława Ottokara II w Prusach, niezwykle trudne walki Łokietka o władzę i jej utrzymanie oraz bardzo szczęśliwy dla Polski jego niezwykle długi żywot, historia przejęcia Pomorza przez Krzyżaków, utrata Śląska na rzecz Czech - wszystko to pozwala lepiej zrozumieć w jakiej sytuacji i pozycji była Polska w XIII i XIV w.