Jump to ratings and reviews
Rate this book

Zielone migdały, czyli po co światu Kurdowie

Rate this book
Każdy słyszał kiedyś o Kurdach, ale czy wiemy o nich coś, co wymykałoby się stereotypom powielanym przez telewizyjne migawki?

Zielone migdały to owoc podróży do Iraku i Kurdystanu, które autor odbył w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Znajdziemy tu zarówno historię prześladowań Kurdów, jak i ich partyzanckiej walki o niepodległość pod przywództwem klanu Barzanich.

Smoleński odwiedza miejsca konstytuujące kurdyjską tożsamość – muzeum ludobójstwa w Halabdży i jazydzkie sanktuarium w Lalisz, ale spotyka się też ze zwykłymi ludźmi w ich codziennym życiu, pomiędzy pracą a wizytą w centrum handlowym, z powracającymi do kraju emigrantami i tymi, którzy bez wahania oskarżają rządzących o nepotyzm.

Ta książka to opowieść o autonomicznym regionie z niezależnym prezydentem, własną flagą i ambasadorami, choć wciąż pozbawionym granic. O narodzie, który skutecznie opiera się fundamentalizmowi islamskiemu, i o ludziach pełnych marzeń.

176 pages, Hardcover

First published February 3, 2016

15 people are currently reading
501 people want to read

About the author

Paweł Smoleński

37 books62 followers
Reporter, publicysta, od 1989 roku dziennikarz „Gazety Wyborczej”, wcześniej współpracownik pism drugiego obiegu. Napisał m.in.: Pokolenie kryzysu, „Gazeta Wyborcza” — lustro demokracji, Salon patriotów, Pochówek dla rezuna, Irak. Piekło w raju, Izrael już nie frunie, Bedzies wisioł za cosik. Godki podhalańskie (wraz z Bartłomiejem Kurasiem), Balagan. Alfabet izraelski, Oczy zasypane piaskiem oraz Szcze ne wmerła i nie umrze - wywiad rzekę z Jurijem Andruchowyczem oraz Zielone migdały czyli po co światu Kurdowie. Kilkanaście jego reportaży opublikowała paryska „Kultura”. Laureat Nagrody Pojednania Polsko-Ukraińskiego w 2003 roku za książkę Pochówek dla rezuna i Nagrody im. Kurta Schorka za teksty poświęcone Irakowi. W 2006 roku otrzymał Nagrodę im. Beaty Pawlak za zbiór reportaży Izrael już nie frunie.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
60 (16%)
4 stars
191 (51%)
3 stars
98 (26%)
2 stars
22 (5%)
1 star
2 (<1%)
Displaying 1 - 25 of 25 reviews
Profile Image for toolie.
161 reviews18 followers
June 21, 2017
Trzecia gwiazdka za tematykę, im więcej mamy źródeł by dowiedzieć się czegoś więcej o sytuacji Kurdów, tym bardziej świadomie do tematu możemy podejść. Ale sama książka dostaje 2 gwiazdki głównie przez autora... jest bardzo chaotyczna, nie ma w niej jednak liryczności stasiukowej. Autor skacze po tematach, miesza, gubi wątek by zacząć go w zupełnie innym miejscu i najzwyczajniej w świecie nie miałam przyjemności czytając tę książkę (pomijam tu oczywiście samą tematykę, bardzo trudną i przykrą) - przez większość czasu denerwowałam się o coś na autora, a sama historia mnie nie porywała... w każdej chwili mogłam książkę odłożyć i gdyby nie temat, który jest mi w pewnym sensie bliski, nie wróciłabym.
Brak poruszenia tematu Kurdów w Syrii i Turcji też na minus.

Ale dobrze jest mieć świadomość, co się dzieje na świecie, bo to nie są odległe czasy sułtanów i szejków, to się rozgrywa teraz, w tym samym momencie kiedy jemy sobie śniadanie w domu czy wychodzimy z dzieckiem na spacer. :(
Profile Image for Tree high .
207 reviews22 followers
September 10, 2022
Z europocentrycznej perspektywy do Kurdów idealnie pasuje określenie bliskowschodnich outsiderów - narodu otoczonego przez antogonistycznie nastawionych do niego piekielnych sąsiadów: Turcję, Iran, Syrię i Irak, na którym skupia się Autor.

To zatem opowieść o narodzie, który nie ma przyjaciół, tylko góry, jak mówi smutne kurdyjskie przysłowie. A co za tym idzie - narodzie potwornie doświadczonym, wiecznie walczącym o samostanowienie, także w trakcie irracjonalnej wojny domowej.

Dostajemy historię i dużo polityki, ale przede wszystkim słuchamy najczęściej dramatycznych opowieści Kurdów i Kurdyjek mieszkających w irackim Kurdystanie, ale i tych powracających z Europy i reszty świata, by budować swoją ojczyznę.

I skojarzenia z historią Polski są jak najbardziej na miejscu, bo wiele nas łączy z azjatyckimi góralami (choć na pewno nie świetnie wyszkoloni żołnierze i żołnierki).

Przyjemność tekstu: na tyle, że udało mi się wreszcie skończyć, ale językowo podobały mi się niektóre pojedyncze słowa, jak np. posłować.
Profile Image for Weronika.
188 reviews
April 3, 2016
Smoleński konstruuje reportaże w dość charakterystyczny sposób, jego książki łatwo rozpoznać (co jest też cechą Jagielskiego i Tochmana, każdy z nich uprawia nieco inny reportaż). Jest przewodnik lub przewodnicy, spotkania, rozmowy, wydarzenia opowiedziane przez prywatne historie. Bez epatowania krwią, ale i bez zasypywania wiedzą -- faktów samemu trzeba poszukać, luki w wiadomościach na własną rękę uzupełnić, by umieścić te historie w szerszym kontekście.
Jak i poprzednie książki Smoleńskiego, ta również jest nieobiektywna, a jednocześnie bardzo szczera (i to również jest Smoleńskiego wielką zaletą). Mimo nieskrywanej sympatii do bohaterów (którą podzielam), autor nie ucieka od trudnych dla nas do przyjęcia elementów kurdyjskiej rzeczywistości. W szczególności nie propaguje fałszywego mitu rzekomej równości płci w kulturze kurdyjskiej, uczciwie pisząc o takich problemach jak patriarchat, rytualne obrzezanie czy morderstwa honorowe. Trudno nie kibicować oficjalnym ambicjom cywilizacyjnym prozachodnich kurdyjskich elit. I nie trzymać kciuków, by społeczeństwo kiedyś w przyszłości im sprostało. Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że będzie to odległa przyszłość.
Profile Image for Maciej Wasilak.
40 reviews
May 22, 2018
Zaletą książki jest temat, oraz to, że umiejętnie łączy ponurą historię najnowszą Kurdów (czystki, ataki gazami bojowymi) z optymistyczną teraźniejszością (prawie niepodległość), bez przechylania się na którąkolwiek stronę. Wadą jest niespójna czasowo narracja (nawet w obrębie poszczególnych historii) i brak podstawowych informacji o Kurdystanie.
Profile Image for Radek Gabinek.
442 reviews41 followers
May 25, 2019
Osinskipoludzku.blogspot.com

Paweł Smoleński był na mojej liście autorów do przeczytania już od jakiegoś czasu. Jego reportaże zbierają tak znakomite recenzje, że grzechem było by się z nimi nie zapoznać. Padło akurat na pozycję o Kurdach nie bez powodu, gdyż jest to naród który fascynuje mnie nie od dziś, a ilość faktów na jego temat jest wprost proporcjonalna do przekłamań o stereotypów z nimi związanych.

O Kurdach zrobiło się głośno w ostatnim czasie kiedy to właśnie oni w ramach koalicji wojsk rozgromili siły ISIS. Pewnie niejeden z nas współczuł im po masakrach ze strony Saddama Husajna, który użył przeciwko Kurdom gazów bojowych. Być może nieliczni choćby oburzali się obserwując pacyfikacyjne uderzenia skierowane przeciwko Kurdom ze strony Turcji. Chciałbym wierzyć, iż choćby taki rodzaj zainteresowania towarzyszył temu narodowi, choć równocześnie pojawia się u mnie refleksja że Kurdami mało kto się interesuje i funkcjonują oni bardziej na zasadzie folklorystycznej ciekawostki Bliskiego Wschodu. Jeśli tak jest to naprawdę wielka szkoda.

Naród kurdyjski, podobnie do naszego narodu funkcjonował wiele lat bez swojego państwa, a ziemie jego były obiektem zainteresowania lokalnych potęg. Ambicje aneksyjne prezentowały takie państwa jak Irak czy Turcja, używając choćby argumentu o zagrożeniu terrorystycznym że strony Kurdów. O utworzenie na swoich żyznych ziemiach państwa Kurdystanu toczyły się boje i czynione były starania od lat. Utrudniał to fakt, iż Kurdystan to kąsek bardzo łakomy na Bliskim Wschodzie z uwagi choćby na dostęp do wody jak też bogate złoża naturalne. Dlatego też wchodzili oni w rozmaite sojusze polityczne i wojskowe aby w końcu po zakończonej Wojnie w Zatoce utworzyć autonomię w ramach Iraku. Zanim do tego doszło okupili to tysiącami ofiar zarówno po stronie Peszmergów jak i ludności cywilnej.

Na szczególną uwagę w reportażu Pawła Smoleńskiego zasługuje nie tylko historia bohaterstwa narodu kurdyjskiego, ale przede wszystkim fakt iż stworzyli oni ustrój, który przeczy stereotypom na temat Bliskiego Wschodu i muzułmanów. W Kurdystanie panuje bowiem tolerancja religijna czy też chociażby równouprawnienie kobiet. Rozdział religii od państwa jest mocno przestrzegany i pomimo rozmaitych prób zmiany stanu rzeczy że strony tamtejszego duchowieństwa traktowany priorytetowo. Kurdowie być może potrzebują się wiele nauczyć jeżeli chodzi o praktyczne zarządzanie państwem w warunkach pokoju, a wojenne nawyki Peszmergów jeszcze długi czas będą dawać znać o sobie, ale tak czy inaczej same założenia na których chcą zbudować swój kraj zasługują na uznanie. Z pewnością Pawłowi Smoleńskiemu udało się zaintrygować mnie Kurdami i jeszcze sięgnę po literaturę zajmującą się tym narodem. Wam też serdecznie polecam książkę "Zielone migdały, czyli po co światu Kurdowie" bo to reportaż wyśmienity.
Profile Image for Shotgun.
407 reviews43 followers
November 26, 2019
Kurdové mají v historii dost podobný osud jako Židé. Také jsou jedním z největším národů, které nemají vlastní stát a jehož historie je dlouhou řadou plnou krvavého teroru, chudoby a emigrace. Zatímco Židé už svůj stát mají, Kurdové o něm stále sní ale je otázkou, zda na něj nebudou čekat stejně dlouho jako Židé na svého Mesiáše.
— Paweł Smoleński divoký Kurdistán navštívil mnohokrát a mluvil s Kurdy různého národního původu (Kurdové nejsou všichni stejní, nemluví stejným jazykem a i nejsou stejné víry). Už v samotné knize je vidět velký pokrok a zlepšení ve stavu Kurdistánu. velký prostor je zde věnován snaze diktátora Saddáma Huseina o likvidaci Kurdů a zejména jeho zločinné kampaně al-Anfal a včetně masakru v Halabdže.
— Paweł Smoleński popisuje jak Kurdské reálie, tak historii tohoto národa, tak okolnosti mezinárodní i vnitřní politiky. Dobře vybalancoval svoje vlastní příhody a líčení osudu různých Kurdů, které poznal s historií a ostatními fakty. Autor sice Kurdům fandí ale ne tak, že by to mělo vliv na faktickou správnost knihy. Minimálně podle mého názoru. Jelikož kniha vyšla už v roce 2016, tak sice je zde vylíčen hrdinný boj Kurdů s Islámským státem ale už zde nejsou poslední události.
— Musím přiznat, že jsem nic netušil o občanské válce mezi samotnými Kurdy ani o tom, že se na jejím ukončení podstatně podíleli Američané. Autor se zmiňuje i o působení wahábistických muslimů v Kurdistánu a také o různých komunistických bojůvkách v Kurdistánu. Nejsmutnější je líčení toho jak Kurdové znovu a znovu uzavírali různá spojenectví aby je znovu a znovu všichni zrazovali. Líčení chemických útoků a jeho následků je také velice nepříjemné čtení.
— Kniha se čte velmi dobře a Kurdové a jejich boj za nezávislost je nyní dost populární. Knihu mohu s klidným srdcem doporučit. Je ukázkovým příkladem skvělé polské reportáže a to je žánr, který mám z literatury nejraději.
Profile Image for Dominika.
561 reviews5 followers
September 16, 2024
Dnf w 50%, bo wpędził mnie ten reportaż w zastój. Szczerze mówiąc, uważam, że to jest książka bardzo chaotyczna i nieuporządkowana. Autor skacze od wątku do wątku, porusza różne tematy, a według mnie dość powierzchownie. Dużo jest napisane, a tak naprawdę niewiele samej treści. Może to też być kwestia tego, że ja absolutnie nic o Kurdach i Kurdystanie nie wiedziałam przed sięgnięciem po Zielone Migdały. Kilka rzeczy się dowiedziałam, ale liczyłam na wiecej. Styl pisania też mi nie podszedł. Osobiście jestem też fanką reportaży z bardziej rozbudowaną bibliografią, a tutaj są dosłownie 4 pozycje. Może się spodobać bardziej tym, którzy są bardziej zainteresowani tematem.
Profile Image for Juliusz.
65 reviews10 followers
January 12, 2020
Kolejny niesamowity zbiór historii Pawła Smoleńskiego, tym razem o Kurdystanie. Reportaże pokazują historię i współczesność tego regionu z różnych perspektyw.
Profile Image for Szymon Zet.
41 reviews5 followers
October 26, 2019
Inaczej tę książkę odbiera się teraz, w 2019 roku niż w chwili kiedy wyszła. Cały ten optymizm i nadzieja przez pryzmat ostatnich wydarzeń nabiera gorzkiego posmaku. Ale książka zdecydowanie warta polecenia, bo o takich rzeczach należy wiedzieć.
Profile Image for Piotr.
628 reviews52 followers
June 15, 2016
Chaotycznie i wyłazi pisanie na raty, ale czyta się świetnie, no i ten temat! Brawo dla autora i Czarnego, że tak sprawnie się z tą książką uwinęli. Polaków to te historie powinny szczególnie poruszać. Może pora na ambasadę Kurdystanu w Warszawie?
Profile Image for Anna.
3,522 reviews194 followers
December 17, 2017
Każdy słyszał o Kurdach, ale tak naprawdę wiemy o nich niewiele. Najbardziej wyraźna i pokazywana rzecz odróżniająca Kurdów od innych muzułmanów to podejście do kobiet - w obecnej sytuacji mogą brać udział w szkoleniach, spora część młodych kobiet ma wykształcenie wyższe niż podstawowe.
Profile Image for Monika M.
156 reviews5 followers
April 27, 2020
Sięgnęłam po tę ksiązkę by dowiedzieć się czegoś więcej o Kurdach. Czy po lekturze czuję się bardziej doedukowana? Nie. Książka zbyt chaotyczna i przegawędzona zaciemniającymi obraz anegdotkami. Mimo ciekawej tematyki, trudno mi było dobrnąć do końca.
Profile Image for Marta.
58 reviews3 followers
December 25, 2021
marzy mi się teraz wyprawa do Kurdystanu natomiast z wszystkich reportaży pana Smoleńskiego ten wciągnął mnie najmniej.
Profile Image for Marcin.
120 reviews
January 2, 2026
A nice report. A bit stiff at first, but you get used to the style later on.
It outlines the general situation in the Iraqi Kurdistan region from the turn of the century until around 2015.

It wouldn't have hurt to add a bit more historical context to the region, but as a short story that allows for familiarization with the events and provides a starting point for further exploration, it's a very good read.
156 reviews
November 23, 2021
Historia Kurdów, ich dążenia do własnego państwa. Bitny i dumny naród, wciśnięty między 3 mocarstwa (Arabów, Persów i Turków), sporo podobieństw do Polaków. Kiedy już dostali jakąś namiastkę kraju, Peszmergowie którzy zeszli z gór, zaczęli rządzić, ale walczyć w górach a rządzić krajem to jednak 2 różne rzeczy. Bardzo obrazowy opis ludobójstwa Al Anfal z Halabdży. Nie łatwo się czyta ale ważne.
6 reviews
November 3, 2018
About this history, culture and traditions of this brave forgotten nation that has been divided into diasporas inhabiting regions of Turkey, Iraq, Iran and Syria. And hopes for the future. Great enlightening read!
Profile Image for Asaria.
965 reviews72 followers
March 11, 2021
3,5

Niezwykle ciepło opowiedzane wrażenia autora z Kurdystanu, losy i przeszłość mieszkańców tego regionu. Początkowo czegoś mi brakowało, ale od połowy, mniej więcej gdy Paweł Smoleński oddał głos samym Kurdom reportaż dużo zyskuje.

Nie sposób nie zauważyć pewnych paraleli z losami Polski.
Profile Image for Nikola.
317 reviews
March 3, 2022
nie podoba mi sie styl pisania, robie dnf (8) ponieważ nie mam teraz weny na czytanie o wojnie w tych czasach
Profile Image for Pamela.
23 reviews1 follower
August 8, 2024
Ważny temat, ale sposób pisania chaotyczny - czasem poruszający, czasem trudny do zrozumienia i rwany.
Profile Image for Arkadiusz.
10 reviews1 follower
February 22, 2016
Emocjonalnie, ale po pierwsze autor się z tym nie kryje, a po drugie czy opisując historię Kurdów można bez emocji? Czyta się bardzo dobrze.
Profile Image for Filip.
78 reviews2 followers
November 6, 2017
Bardzo ciekawy, inteligentnie napisany reportaż o kulturze i życiu tego zapomnianego narodu. Jest wszystko: odwaga, duma, miłość i horror.
Displaying 1 - 25 of 25 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.