เมื่อฉันไม่มีขน ฉันจึงเป็นศิลปะ

by ธเนศ วงศ์ยานนาวา, ปิยะวิทย์ เทพอำนวยสกุล (Editor)

เคยมีผู้กล่าวว่า ศิลปะควรจะแยกตัวออกจากกรอบคิดทางสังคม
เคยมีผู้กล่าวว่า ผู้ที่ตัดสินคุณค่าทางศิลปะควรเป็นผู้เชี่ยวชาญในด้านนั้น

หากคำกล่าวที่ว่าเป็นจริง ใช่หรือไม่ว่าศิลปะได้แยกตัวออกจากบริบทอื่นๆ
จนดูราวกับว่าศิลปะเป็น 'เอกเทศ' และไม่ข้องแวะกับส่วนอื่นส่วนใดเลย

ธเนศ วงศ์ยานนาวา ตีแผ่เส้นทางประวัติศาสตร์ของศิลปะ โดยเฉพาะภาพนู้ด รวมถึงเชื่อมโยงกับค่านิยมปัจจุบัน ทำให้เข้าใจพัฒนาการของการตีค่าสิ่งใดสิ่งหนึ่งในแง่ศิลปะ
เมื่อคำว่า 'ปกปิด' กับ 'เปิดเผย' ไม่ได้ถูกนำมาเป็นเกณฑ์ประเมินความเป็นศิลปะอีกต่อไป แล้วอะไรเล่าที่เป็นมาตรวัดนามธรรมของสิ่งนี้ได้
เมื่อเส้นเรื่องร้อยเรียงถักทอขึ้นมา เราจะได้ทราบกันว่า แม้แต่ 'ขนอวัยวะเพศ' ก็ถูกควบคุมได้ ด้วยวาทกรรมที่แตกต่างกันไป

---------------------------
" […] 'ขน/ผม' มีสถานะทางจริยธรรมแห่งวิถีชีวิต ถึงแม้ว่า 'ขน' จะเป็นธรรมชาติ แต่ขนก็เช่นเดียวกับอะไรอื่นๆ ที่เป็นธรรมชาติ ที่ยังต้องถูกกำกับด้วยการจัดระเบียบทางวัฒนธรรม […] "

272 pages, Paperback

Published July 1, 2014

About the author

เป็นนักวิชาการชาวไทยด้านสังคมศาสตร์ที่มีความถนัดและผลงานทางด้านปรัชญา, ทฤษฎีสังคม, อาหาร, เพศ และ ประวัติศาสตร์สังคม มีฉายาที่เป็นที่รู้จักกันในวงการวิชาการด้านสังคมศาสตร์ว่า "เจ้าพ่อโพสต์โมเดิร์น" ปัจจุบันเป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประจำสาขาการเมืองการปกครองคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และเป็นบรรณาธิการ "รัฐศาสตร์สาร" มีคอลัมน์เกี่ยวกับดนตรีและภาพยนตร์ในสยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์ โดยใช้นามปากกา "ธนา วงศ์ญาณณาเวช" และผลิตผลงานทางวิชาการมาอย่างต่อเนื่อง

จบการศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาที่โรงเรียนอัสสัมชัญ บางรัก และสำเร็จการศึกษาสาขาสังคมวิทยาในระดับปริญญาตรีจากคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจบการศึกษาในระดับปริญญาโทสาขา Sociology จาก มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน แมดิสัน และสาขา Social & Political Theory จาก มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์

Reviews

[DoDo · Rating 3 out of 5]

รีวิวฉบับสั้นๆ = ชายเป็นใหญ่+อิทธิพลของศาสนาที่มีผลต่อศิลปะ

[Nuttawat Kalapat · Rating 5 out of 5]

บันทึก44/2021
เมื่อฉันไม่มีขน ฉันจึงเป็นศิลปะ
ผู้เขียน: ธเนศ วงศ์ยานนาวา
สำนักพิมพ์: สมมติ
จำนวนหน้า: 269 หน้า ปกอ่อน
พิมพ์ครั้งที่ 1 — ธันวาคม 2557
.
พออ่าน หนังสือ อ.ธเนศหลายๆ เล่ม พบว่ายิ่งอ่านมากจะพอเริ่มเข้าใจสไตล์การเขียนแก ซึ่งแรก ๆ เชื่อเถอะ อ่านเข้าใจโคตรยากครับ 55
.
.
ในศิลปะภาพเขียน หญิงสาวเปลือย ไม่มีขน เรียกว่านู้ด
พอมีขนห-อย ขึ้นมาปุ้ป กลับเรียกว่า อนาจาร เออทำไมกันนะ
นี่คือประเด็นหลักๆ
แล้วความอนาจารมันก็เปลี่ยนตามยุคสมัยนั่นแหละ
.
เล่มนี้คิดว่าอ่านง่ายที่สุดของ อ. ธเนศ วงศ์ยานนาวา แล้วครับ เพราะไม่ต้องแปลภาษาไทยเป็นภาษาไทยเท่า เล่มอื่น และสำหรับคนอ่านหนังสือ ศิลปะมาบ้าง ก็ยังพอมี Ref ให้รู้จัก ชื่อของใครหลายๆคนในเล่ม
.
ถึงชื่อหนังสือจะพูดเรื่อง ขน เป็นหลัก เเละศิลปะเป็นหลัก
แต่ส่วนตัวคิดว่าที่เล่มนี้พูดถึงมากที่สุด คือเรื่องราว ของคำว่า เพศ "ต่างหาก"
.
ตัวอย่างเนื้อหา ที่ย่อมาให้เข้าใจง่าย

- เมื่อก่อนศิลปะกับศาสนาไม่ได้แยกจากกัน
- ปัจจุบัน ศาสนากับการเมืองก็แทบไม่ได้แยกจากัน
- การประเมินค่าว่าอะไรคือศิลปะ เป็นการประเมินจากมาตรฐานของสาธารณะ
- สุนทรีย คือกระบวนการสร้างตัวตน ให้สูงกว่าคนอื่น
- การมีรสนิยมดีไม่ได้หมายถึงรสนิยมของชนชั้นต่ำแต่อย่างใด
- การมีรสนิยมดีจึงเป็นการแสดงวรรณะนั่นเอง
- ศิลปะไม่ได้มีเสรีภาพมากไปกว่าศีลธรรมทางสังคม
- ช่วงท้ายกล่าวถึง ความแตกต่างเรื่องความคิดทางเพศ สมัยโรมัน เทียบกับ สมัยคริสต์ครองโลก
- Ref ชื่ออนักคิด ภาพวาด งานศิลปื และ ศิลปิน โคตรเยอะๆๆครับๆๆ
.
หลายคำถามที่เราไม่เคยคิดตั้งคำถาม แต่ อ.แกตั้งคำถาม และ ตอบคำถามนั้นให้เรียบร้อย เรื่องราวในหนังสือ จึงเฉียบคม และเฉียบแหลมจริงๆ
.
.
อ่านแล้วจะเข้าใจ กรอบความคิดของคนแต่ละยุค แต่ละสมัย แต่ละพื้นที่มากขึ้นครับ

9/10

[ดินสอ สีไม้ · Rating 2 out of 5]

เหมือนวิทยานิพนธ์ หรือบทความทางวิชาการเฉพาะทาง
มากกว่าจะเป็นหนังสืออ่านสำหรับคนทั่วไป
กิตติกรรมประกาศที่ยกมาไว้เป็นบทแรก ชวนใจฝ่อมาก
แต่เนื้อหาข้างในไม่ยากเท่าตอนต้น
เป็นหนังสือที่อ่านจบแล้วถามตัวเองได้ว่า ..
เราจะอ่านไปทำไมกันแฮะ!?