Eski ve Yeni Arasında Sultan III. Selim Yönetiminde Osmanlı İmparatorluğu

by Stanford J. Shaw, Hür Güldü (Translator)

III. Selim'in kimi bakımlardan bir 'modernist' olduğunu düşünmek mümkünse de icraatları göstermektedir ki o, gelenekçi ıslahatçılarla modernist ıslahatçılar arasında bir köprüydü. 1789 yılında tahta geçtikten sonra, Yeniçeriler, sipahiler ve humbaracılar olmak üzere mevcut askeri ocakları modernize ve ıslah etmeye koyuldu. Savaş tehdidi daha kapsamlı ve radikal ıslahatları imkânsız kıldı. Savaş bittikten sonra önemli bir değişiklik meydana geldi. Eski ocakları -ya da en azından bu tür ıslahatları kabullenecek olanları- ıslah etme çabalarına devam ederken bir yandan da Yeniçeri ve sipahi ocaklarının zayıflığına ve itaatsizliğine, Nizam-ı Cedid ordusunu kurarak karşılık verdi. III. Selim'in sınırlı askeri ıslahatları amaçlarının çok ötesinde sonuçlar verdi. Askeri mülahazalarla yabancı dil ve tekniklerle eğitim alan Osmanlılar, Avrupa literatürünün içine dalarak Avrupa yaşam tarzını ve fikriyatını algılayabildiler. III. Selim, Osmanlı İmparatorluğu'na yeni kurumların, uygulamaların ve fikirlerin gelmesini sağladı; eski ıslahat kavramının yerine yenisinin konduğu bir süreç başlattı.

Genres: History

626 pages, Paperback

First published January 1, 1971

About the author

American historian, best known for his works on the late Ottoman Empire, Turkish Jews, and the early Turkish Republic.

Shaw and his Turkish wife Ezel Kural deny that there was an genocide of Armenians, and claim that the Armenians just were removed from the war zone along the Russian border.

Shaw worked at the private Bilkent University in Turkey. Died at 2006

Reviews

[Burak]

Dönemin iç ve dış siyasi olaylarının değerlendirilmesi bakımından oldukça kapsamlı ve iyi bir çalışma. Yalnız tahtın çevresindeki iç ve dış mücadelelerdeki ayrıntılara gösterilen önemin bir benzeri Sultan III.Selim'in başta müzisyenliği olmak üzere kişisel dünyasına gösterilseydi kitap beni çok daha fazla memnun ederdi.

[J.M. Hushour · Rating 3 out of 5]

An adorable Orientalist classic. Old-fashioned, balls-to-the-wall history written by what I imagine to be a leathery, poorly-shaven historian who gruffly admonished the non-white races for their backwardness. Shaw has a wealth of information here, jam-packed with the minutiae of Selim III's sad-sack reign and his dealings with powdered and wigged European effeminates. Really a good resource if you ignore the forgivable prejudices of a generation of historians for whom P stood not only for "Pasha" but for "Pederast".

[Tuncer Şengöz · Rating 3 out of 5]

Osmanlı tarihinin en çalkantılı dönemini anlatan 560 sayfa, ekler, kaynakça ve dizinden oluşan kitap.

Bu kadar çalkantılı ve tartışmalı bir dönemin 560 sayfaya sığdırılması elbette mümkün değil. Bazı çok önemli gelişmelerin hızlı geçildiğini düşünüyorum. Örneğin Fransız Devrimi'nin Osmanlı üzerindeki etkisi, Fransa'nın Mısır'ı işgali, Nizam-ı Cedit ordusunu oluşturan subay ve erlerin profili, ıslahatlara karşı çıkan muhafazakarların ekonomik-sosyal ilişkileri, Osmanlı'nın yönetici elitinin durumu, halk tabakalarının ıslahatlara tepkileri, isyanlar, vs.

Kitabın anlatım dili son derece soğuk. Olaylar kronolojik sırayla ve hızla anlatılıp geçiliyor. Kitapta ismi zikredilen sayısız sadrazam, vezir, komutan, diplomat ve ayan var. Bunların bir kısmı, kritik bir tarihi olayın içinde -evveliyatından hiç bahsedilmeksizin - anılabiliyor. Bu da okuyucuda ciddi kafa karışıklığına yol açıyor.

Kitap, tablolar, ekler, kısa biyografiler ve resimlerle daha okunur hale getirilebilirdi. Kitabın kurgusu, kronolojik sıraya göre değil, tarihi olgu, olay, hizipler ve fikirlere göre oluşturulsa idi, tarihsel görünüm okuyucu için çok daha anlaşılır hale gelirdi.

Bir de özensizliğe dikkat çekmek isterim: 241. sayfada 43 no'lu dipnotta Uzunçarşılı'ya referans verilerek bir tablo aktarılıyor. Bu tablo, 1756'dan başlayarak 1800'e kadar temel tüketim mallarının fiyat değişimlerini gösteriyor. Özellikle ekonomik araştırmalar yapan okuyucu için hazine değerindeki bu tabloda hiç bir veri yok! Kitabın çevirisi yapılırken unutulmuş! Böylesine bir özensizlik tam bir yayıncılık faciası ve okuyucuyu orijinal eseri araştırıp bulmak zorunda bırakıyor.

Kitabın bir sonraki baskısında düzeltilmesini beklemek de yersiz, çünkü burada da bir Türkiye gerçeği ile karşı karşıya kalıyoruz: Kitabın ikinci baskısı yapılamamış.

Neresinden tutsanız elinizde kalıyor.

[Şükrü]

good