کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان - گفتگو با پیشگامان انقلابی نو در تعلیم و تربیت

by سعید ناجی

252 pages

Reviews

[sAmAnE · Rating 5 out of 5]

این کتاب و تفکر نقادانه برای کودکان، که هر دو از انتشارات کرگدن بودند، برای کلاس من خیلی مفید بودند. داستان‌ها کوتاه که ذهن بچه‌ها رو درگیر می‌کنند و بعد با طرح پرسش میشه بچه‌ها رو به چالش کشید. تفاوت ایده‌ها و نظرات بچه‌ها و زمانی‌که از نظرشون دفاع می‌کنند خیلی برای من جالب بود.
کلا بچه‌ها بخصوص در دوران ابتدایی خیلی از داستان‌ها می‌آموزند و میشه موارد مهم و مفید رو در غالب داستان بهشون یاد داد. کتاب خودش اشاره کرده که حلقه‌ی کندوکاو و برای شروع گفتگو باید از محرکی استفاده بشه، که معمولا داستان‌ها بهترین محرک می‌توانند باشند. اگر این داستان‌ها چالش برانگیز باشند و به مسائل روز و مشکلات و دغدغه‌های کودکان بپردازند و ملموس باشند، قطعا موثرتر خواهند بود‌.

[Essareh · Rating 4 out of 5]

پیش‌نوشت: بابت منسجم نبودن و دودست بودن ریویو عذر می‌خوام. یک‌ماه‌وخرده‌ای بین نوشتن فاصله افتاد. هم از خود کتاب دور‌ شدم و هم از ریویونویسی.

جلد اول:

شامل یازده گفت‌وگو با لیپمن، شارپ، ساتکلیف، یسپرسن، برینیفیر، بورگ، رتیونسکی و سسویله.
توی ضمیمه هم چهارتا داستان/راهنما اومده که روم سیاه، نخوندم. :))
(خب، هدفم خوندن گفت‌وگوها بود. بعداً سراغ اینا هم می‌رم.)

گفت‌وگوی اول تا سوم دربارهٔ بنیان فبکه. با گفته‌های لیپمن و شارپ ناآشنا نبودم، برای همین هم نکتهٔ تازه‌ای بهم نداد.

گفت‌وگوی چهارم و پنجم دربارهٔ فباکه. با نکات این دوتا هم از قبل آشنا بودم، ولی درکل مفید بود.

گفت‌وگوی ششم موردعلاقه‌مه. «عقل و عقلانیت در جامعهٔ معاصر»، از لیپمن و شارپ.
یه نکتهٔ جالبش، برجسته کردنِ «تضاد طبقاتی بین کودکان و آدم بزرگ‌ها» ست و به لزوم وجود فبک برای ایجاد «جنبش فکری کودکان برای احقاق حقوق خود»شونه.

بقیهٔ گفت‌وگوها دربارهٔ تجربهٔ پیاده کردن فبک/فباک در کشورهای متفاوته. دانمارک، فرانسه، استرالیا، روسیه و کانادا.
به‌طور کلی، خوندن تجربهٔ بقیه از ترجمه و بومی‌سازی فبک خیلی آموزنده‌ست و می‌تونه ذهن ما رو هم برای بهتر پیاده کردن فبک باز کنه.

به‌طور خاص، تجربهٔ رتیونسکی (روسیه) برام جالب‌تر بود؛ چون بازی و فلسفه‌ورزی رو باهم ادغام کرد. یعنی جدا از بومی‌سازی، روشی بدیع رو هم به‌کار برد.

(تا این‌جا: ۲۱ دی ۱۴۰۳، مترو، خط پنج)

جلد دوم:

برخلاف جلد قبل که تمرکز روی مبانی بود، این جلد بیشتر به نوآوری‌ها، خصوصاً در‌فرهنگ‌های مختلف می‌پردازه.
در نتیجه گفت‌وگوها با افرادیه که به اندازهٔ جلد قبل شناخته‌شده نیستن.
گفت‌وگوهای ابتدایی به مسائل کلی‌تر فبک (مثل نقد پیاژه و آموزش اخلاق در فبک) می‌پردازه و بعد می‌ره سراغ تجربهٔ ژاپن، استرالیا، اسکاتلند، آفریقای جنوبی و ...
ضمایم رو هم در حد یه ورق زدن نگاه کردم و واقعاً خوبن و می‌شه بهشون رجوع کرد.

چون سرم شلوغ بود و توان روانیم رو از دست داده‌م و این جلد هم زیادی دستم بود و دیگه داشت اعصابم رو خرد می‌کرد، اون‌طور دقیق یادداشت‌برداری نکردم که بتونم این بخش ریویو رو پروپیمون بنویسم و خلاصه که شرمنده.

(۱۰ اسفند ۰۳، اتاق)

این جلدو دیگه توی چندساعت خوندم که مشکلات جلد قبلی پیش نیاد. :٫)
تمرکز این جلد روی خود مسائل فبکه. البته که باز هم بنیان و فرهنگ نقش پررنگی داره؛ ولی نه به اندازهٔ قبلی‌ها.
یه پیشگفتار خیلی خوب داره که پاسخیه به برخی نقدهای واردشده به فبک. پاسخی برای درگیری ذهنی خودم نگرفتم ولی جواب خوبی برای کسایی که کلاً باهاش مخالفن خوبه.
شامل چهارتا گفت‌وگوی بسیار جالبه. این‌جا دوباره به اسم فیلیپ کم برمی‌خوریم.
یه گفت‌وگو با دکتر‌ رسنانی هاشم، با نام «برنامهٔ فبک در مالزی» هست که توش به تربیت اسلامی می‌پردازه. به دلایل متعددی مخالف ترکیب تربیت دینی و فلسفی‌ام که این‌جا، جای گفتنش نیست؛ ولی در بخشی از این مکالمه این قضیه مطرح می‌شه که وجود تفکر نقاد و مراقبتی کمک می‌کنه بچه‌های کشورهای مسلمان راحت‌تر با تفاوت‌های عقیدتی کنار بیان.

کل مجموعه در کنار هم یه دید جامع و کاربردی دربارهٔ فبک می‌ده ولی این‌طوری نیست حتماً لازم باشه همه‌ش رو بخونید. یه سری از نکات توی هر سه‌جلد (در پیشگفتار یا ضمایم) تکرار شده.
می‌تونید با توجه به نیازتون هربخشی لازم بود رو بخونید.
جلد اول مناسب کساییه که تازه با فبک آشنا شده‌ن.
جلد دوم مناسب نظریه‌پردازی دربارهٔ بومی‌سازی فبکه.
جلد سوم مناسب عمله.
باز هم می‌گم که خوندن هرسه، خالی از لطف نیست.

ممنون که خوندید.💙

اتمام ریویو در ۱۱ اسفند ۱۴۰۳
خط ۴

[Ranj · Rating 4 out of 5]

در نوع خودش کتاب مفیدی بود. فقط فکر کنم در قسمت آزمونها حداقل نوجوانان نیاز دارند جوابهاشون رو با یه منبعی بسنجند.

[Mehrsa · Rating 4 out of 5]

I really liked both cumulative and non-cumulative that book taught me. It's mainly a book for teacher not students