بلاتار پس از پایان

by Jacques Rancière, محمدرضا شیخی (Translator)

«بلا تار، پس از پایان» دومین کتاب از مجموعه «کلوزآپ»، تک‌نگاری ژاک رانسیر فیلسوف معاصر فرانسویاست.ژاک رانسیرکه شیفته ادبیات و سینما نیز هست، در این کتاب به سراغ بلا تار رفته. برای او هم مسجل بوده که قرار نیست خواننده احتمالی این اثر سینمای بلا تار را با داده‌هایی کاملاً مشخص بشناساند. تنها ایده‌هایی از فیلم‌های او گرفته تا جهانی تازه بنا کند از نگاه این کارگردان به دنیای ما آدم‌ها.

رانسیر در فصل اول این کتاب می‌نویسد: «بلا تار همیشه یک جور فیلم ساخته، همیشه درباره یک واقعیت حرف زده؛ کاری نکرده جز این‌که صرفا کمی بیش‌تر کندوکاو کند. از نخستین فیلم تا واپسین آن‌ها، داستان همیشه داستان وعده‌ای بوده که برآورده نشده، همیشه داستان سفری بوده که به ‌همان نقطه آغازین حرکت ختم شده.» نویسنده این افقی که آدم‌ها را به رفتن ترغیب می‌کند و باز به همان خانه بازشان می‌گرداند،گذر از امر اجماعی به امر جهان شمول می‌نامد و می‌نویسد: «این امر جهان‌شمول اما همان دنیای تأمل و اندیشه‌ورزی صرف نیست؛ دنیایی است مطلقاً رئالیستی و مطلقاً مادی، دنیایی است عاری از آن هیجان نابی که فقط و فقط سینما می‌تواند ارائه‌دهنده‌اش باشد.»

Genres: Film, Philosophy, Art, Nonfiction, Hungary, Literary Criticism

99 pages, Paperback

First published September 1, 2011

About the author

Jacques Rancière (born Algiers, 1940) is a French philosopher and Emeritus Professor of Philosophy at the University of Paris (St. Denis) who came to prominence when he co-authored Reading Capital (1968), with the Marxist philosopher Louis Althusser.

Rancière contributed to the influential volume Reading "Capital" (though his contribution is not contained in the partial English translation) before publicly breaking with Althusser over his attitude toward the May 1968 student uprising in Paris.
Since then, Rancière has departed from the path set by his teacher and published a series of works probing the concepts that make up our understanding of political discourse. What is ideology? What is the proletariat? Is there a working class? And how do these masses of workers that thinkers like Althusser referred to continuously enter into a relationship with knowledge? We talk about them but what do we know? An example of this line of thinking is Rancière's book entitled Le philosophe et ses pauvres (The Philosopher and His Poor, 1983), a book about the role of the poor in the intellectual lives of philosophers.

Most recently Rancière has written on the topic of human rights and specifically the role of international human rights organizations in asserting the authority to determine which groups of people — again the problem of masses — justify human rights interventions, and even war.

In 2006, it was reported that Rancière's aesthetic theory had become a point of reference in the visual arts, and Rancière has lectured at such art world events as the Freize Art Fair. Former French presidential candidate Ségolène Royal has cited Rancière as her favourite philosopher.

Reviews

[Mohammad Hrabal · Rating 4 out of 5]

برای خواندن این کتاب و ارتباط بهتر با آن باید حداقل فیلم‌های زیر را از بلا تار دیده باشید:
آشیانه‌ی خانوادگی، گاه‌شمار خزان، نفرین، تانگوی شیطان، هارمونی‌های ورکمایستر، مردی از لندن، اسب تورین
اگر به سینمای بلا تار علاقه‌مند هستید این کتاب خوب را بخوانید در غیر این صورت اصلاً سراغش نروید.
********************************************************************************
ژاک رانسیر، فیلسوف معاصر فرانسوی که شیفته‌ی ادبیات و سینما نیز هست، در این کتاب به سراغ بلا تار رفته. برای او هم مسجل بوده که قرار نیست به خواننده‌ی احتمالی این اثر، سینمای بلا تار را با داده‌هایی کاملاً مشخص بشناساند. تنها ایده‌هایی از فیلم‌های او گرفته تا جهانی تازه بنا کند از نگاه این کارگردان به دنیای ما آدم‌ها. بی‌مقدمه رفته سراغ خود فیلم‌ها. می‌داند که بیننده‌ی بلا تار باید دغدغه داشته باشد و می‌داند کسی که به امید یافتن پاسخ‌های احتمالی برای سؤال‌هایی که با دیدن این فیلم‌ها ذهنش را درگیر کرده‌اند، به سراغ این کتاب می‌آید، تکلیفش با خودش و سینمای بلا تار روشن است... با این حال برای آن خواننده‌ای که قرار است با خواندن این کتاب وارد دنیای تار شود، پیوستی درباره‌ی زندگی و آثار این سینماگر آورده شده است. مقدمه‌ی مترجم. ص 8 کتاب

[Şafak Akyazıcı · Rating 5 out of 5]

İlgilisi ve de meraklısı için nefis bir kitap.

Bela Tarr filmlerini ve benzeri kült bazı kitaplardan uyarlanmış filmleri izlemiş iseniz -Lanet, Almanya/Sıfır Yılı, Mouchette, Baraka İnsanları, Yabancı gibi- sizin için de faydalı bir okuma olacağı kesin.
Tamamlayacı bir kitap. Hem Bela Tarr filmleri hem de Laszlo Krasznahorkai’nin kitaplarını okumak isteyenler için öneririm. Mis gibi bir iş, tertemiz. Çeviri de baskı da çok özenli. Lemis Yayınlarının ellerine sağlık olsun. Böyle işler kenarda köşede kalmasa ne güzel olur. Kıymetli bir iş çıkmış ortaya.

İncelemelerin bir düşünür, felsefeci elinden çıktığı çok belli. Filmler üzerinden yaptığı felsefeyi çok sevdim. Tespitlerini, üslubunu, dilini, anlaşılır anlatımını da. Sevdiğim birçok filmin, film karakterlerinin, kitap karakterlerinin bahsinin geçiyor olmasından da ayrıca keyif aldım.
İşte syf 49’a yerleştirilmiş bir gönderme: “İnsan hayatı belki de ses ve öfkenin bir budala tarafından anlatılan hikayesinden ibarettir. “
Bayılırım Faulkner’in Ses ve Öfke’sine ve Benjamin Compsun (budala demeyelim de yine) tarafından anlatılan insan hayatının hikayelerini dinlemeye.
İzlememiş olmam kaynaklı bazı filmlere ait incelemelerde eksik hissettim. Listeye ekledim adı geçen filmleri. Kısacık, 78 sayfa bu kitap muhtemelen elimin altında bulunacaklardan biri oldu. Listeye aldıklarımı izledikçe kitaba tekrar tekrar döneceğim o kada belli ki.

Yazarın Cahil Hoca kitabını severek okumuştum yıllar önce, başka bir kitabını edinmemiş olduğuma üzüldüm.

[G · Rating 5 out of 5]

Un ensayo brillante. Jacques Rancière es uno de los más agudos pensadores actuales de la estética del cine. Béla Tarr es posiblemente el mejor cineasta contemporáneo. Este ensayo está a la altura de las circunstancias. Tarr hace un cine tan hipnótico como desconcertante. Rancière logra poner en palabras lo que capta desde una sensibilidad extremadamente cultivada, erudita, sísmica. Creo que acierta Rancière cuando rechaza la interpretación corriente del cine de Tarr. No se trata de una alegoría del fin de las ilusiones. Tampoco es un cine socialista en su etapa temprana seguido de un cine desencantado con el comunismo y con el capitalismo en su etapa madura. La estética de Tarr recorre otros caminos. El mensaje es todavía peor, más tenebroso. Dice Rancière que Tarr filma la materialidad del mundo sensible en su implacable devenir, en su sensorialidad refractaria, en el vacío schopenhaueriano que se intuye en el fondo del mundo humano. Tarr propone una estética fuerte de la imagen-tiempo en el sentido del Bergson de Deleuze. Es decir, la sustancia de sus películas estaría en la circulación del afecto, no en su fijación. La circulación particular de las imágenes de Tarr es envolvente, se estampa en los personajes, los aplasta en su concreción visual. Al modo de Schopenhauer, lo único que nos quedaría es la voluntad ciega que intenta imponerse sobre ese vacío. Esto explicaría el uso dominante del plano secuencia en Tarr. Tiene sentido. También explicaría su circularidad diegética, su música recursiva y melancólica, y el movimiento que va siempre del entorno al personaje, que primero aparece como parte del entorno pero nunca deja de ser una llegada muda del entorno al personaje. La textura visual de un feroz blanco y negro, la niebla, los árboles, los animales, los campesinos, todo es implacable en Tarr. El supuesto desencanto político, la pérdida de toda ilusión queda en definitiva absorbida por la suspensión semántica. Opino que Rancière insiste en esta restricción ontológica sin dar un paso más para que el lector dé ese paso. Pienso que nos invita a recordar que el ser humano no puede dejar de atribuir significados. Creo que este libro de Rancière queda abierto, interrumpido, para que el lector lo continúe, para que descubra que es imposible suspender el pensamiento y que el pensamiento lleva a la destrucción. En síntesis, opino que este libro es extraordinario, deslumbrante, una clave para ver el cine de Tarr pero también para tratar de entender dónde estamos y hacia dónde vamos.

[Hazal Ozvaris · Rating 3 out of 5]

Elif Karakaya'nın çevirisi ve Lemis'in özeni <3

[Stephen Gillespie · Rating 4 out of 5]

A beautifully and thoughtfully written analysis of the films of Béla Tarr. Astute connections are made, interesting conclusions are gleaned. The appreciation for the work under the microscope shines through, and this thorough criticism brings more to these texts.

[raShit · Rating 3 out of 5]

The book isn’t enough for The Cinema of Bela Tarr. Ranciere tries to explain it with 5 themes. He usually tells the summary of Tarr’s movies under the themes. Analyses are insufficient. Nevertheless, the book is important. Because there isn’t a lot of information about The Cinema of Bela Tarr.

[Emre Akaltın · Rating 4 out of 5]

Çevirisi oldukça iyi. Lemis'ten okuduğum ilk kitap oldu. Burada özenli bir edisyon ortaya çıkardıkları için yayıncıya ve çevirmene övgüde bulunabilirim. Rancière ise Rancière olmaya devam etmiş.

[Facundo Melillo · Rating 5 out of 5]

"La tarea propia del cine es construir el movimiento por el cual los afectos se producen y circulan, que se modulan siguiendo los dos regímenes sensibles funda­mentales de la repetición y del salto a lo desconocido. El salto a lo desconocido puede no conducir a ninguna parte, puede conducir a la pura destrucción y a la lo­cura. Pero en esa desviación el cine construye sus in­tensidades y se vuelve un testimonio o un cuento sobre el estado del mundo que escapa de la sombría consta­tación de la equivalencia de todas las cosas y de la vanidad de cualquier acción. La pérdida de las ilusio­nes ya no dice gran cosa sobre nuestro mundo. La proxi­midad entre el desorden normal del orden de cosas “desilusionado” y el extremo de la destrucción o de la locura dice mucho más."

[Gen_zai · Rating 4 out of 5]

Es una pequeña pieza clave para poder comprender la obra de Tarr. Un repaso cronológico y ameno por toda su filmografía, analizando su forma y política desde una visión no tan común, proponiendo nuevos puntos de vista capaces de resignificar algunas de sus cintas.
Muy acertada su definición y análisis del plano de Tarr, usando el bressoniano como polo opuesto pues, irónicamente, es el cineasta más cercano —en su visión sobre el cine— al húngaro, aún comprendiendo cada uno el plano de forma distinta y poseyendo ideologías radicalmente adversas.

[Wakinglife]

"İlk filmden sonuncusuna, bu hep yerine getirilmeyen bir vaadin, başlangıç noktasına geri dönen bir yolculuğun hikayesidir."

[Nima · Rating 4 out of 5]

"کارِر هم درست مثل خالق خود، لاسلو کراسناهورکایِ نویسنده که با نفرین واردِ دنیایِ بلاتار می‌شود، شخصیتی شوپنهاوری‌است. او نیز به پوچی اراده‌ای که اعماق چیزهاست آگاهی دارد. خودش می‌گوید نمی‌خواهد مثل سگ‌ها به باران نگاه کند و منتظر شود آب‌چاله‌ای درست شود و درون آن آبی بخورد. در عوض، سگی این‌چنینی می‌شناسد که می‌تواند به قاچاقچی معرفی‌ کند. او شوهرِ تا خرخره زیر قرضِ رفته‌ی زنی‌است که کارِر دوستش دارد؛ این زن همان خواننده‌ای است که که کارِر دارد در فضایِ ظلمانیِ 《تایتانیک‌بار》به صدایش گوش می‌دهد؛ همان زنی که با چشمانی بسته و با همراهیی نت‌هایی تکراری و یکنواخت، ترانه‌ای شامگاهی می‌خواند؛ ترانه‌ای که در آن واژه هایی به گوش می‌رسند که آن‌ها نیز تکراری و یکنواخت هستند: 《همه چیز تمام شده؛ همه چیز تمام شده. دیگر هرگز. دیگر هرگز.》"

بلاتار از میان ما رفت. ما او را به سبب آن پرده‌های نقرهای مالیخولیایی و نیهیلیستی‌اش که چون آیینه‌ای تیره، روح تاریخی مجارستان پساسوسیالیستی را بازمی‌تاباند می‌شناسیم. جهان‌نمای او عمیقا آخرالزمانی است، اما نه آن آخرالزمانی آتشین و پرغرش، بلکه سرد و فرسوده. در سینمای او، کشش زمانی به هیاتی ملموس درمی‌آید، دیگر صرفاً بستری برای رخداد نیست، بلکه خودْ جوهر و ماده‌ی اثر است، به تصویر-زمان دلوزی عینیت می‌بخشد، بلوک‌هایی از دیرند محض که در آنها، روایت خطی می‌میرد و هستی محض آدمیان، میان زوال و سکوتی رعب‌آور، عریان می‌گردد. این رئالیسمی است ژرف و بیرحم، که پوست عادات روزمره را می‌درد و چهر تهی اراده‌ای پوچ را نمایان می‌سازد. بلاتار را می‌توان شوپنهاور سینما خواند، فیلسوفی که اراده کور و بی‌معنی را در قاب‌هایی بی‌زمان به تماشا می‌نشیند. و در این جهان، موسیقی، آن ناجی متافیزیکی شوپنهاور، به شکلی دیگر متجلی می‌شود، نه سمفونی‌های پرطنین، که سمفونی خش‌خش برگ‌های خشک، ناله‌ی باد در میان سیم‌های برق، صدای تق تق چکش بر چوب فرسوده، و وزن نفس‌های کشیده. اینها نت‌های متن ناطق جهان بلاتاری هستند. سینمایش سرد است و خشن، و با طبیعت رمانتیک یا ناتورالیستی سر ستیز دارد، او نه قصد بازنمایی زندگی را دارد، بلکه در پی عریان‌سازی آن است. دیگر قصه‌ای در میان نیست، قصه مرده است. آنچه باقی می‌ماند، خود زندگی بازیگران است که بازی نمی‌کنند، بلکه در پیشگاه دوربین زیسته می‌شوند، در چنبره همان جبر روزمره. انسان‌های او در دایره باطلی از تکرار اسیرند، مانند آن پدر و دختر در اسب تورین، محکوم به ادای وردی یکسان، روز پس از روز. این تکرار، طنز تلخ تقدیر است، رقصی محزون بر لبه‌ی هیچ. از همین روست که عنوان بلاتار پس از پایان کتاب می‌گوید این بلاتار بود که به پایان رسید، اما یاد او، در حافظه سینما و در اعماق دل‌های شیفتگانش، تا ابد طنین‌انداز خواهد بود. سکوت او، اکنون پرطنین‌ترین صدا است.

[Oğuz Kayra · Rating 4 out of 5]

Yıllardır okuma listemdeydi, ilk çıktığı zamandan beri sanıyorum ki 2016'da listeye eklemiştim ilk. Yılardır erteledim, Krasznahorkai nobel ödülünü almadan 1 hafta 10 gün önce kitabı satın aldım. Geçen hafta okumaya başladım. Ne denilebilir ki. Lemis Yayınları ve çeviri benden önce övülmüş zaten. İlk Ranciere okumamdı. Bela Tarr'ın tüm filmlerini izlemesem de müthiş keyif verdi.

"Ağı sökmek dokumaktan başka bir şey bilmeyen örümceklerin işi değildir; bu, söküklerden fayda sağlamak konusunda bilhassa usta olan manipülatörlerin de işi değildir. Bunun için bir kaçık veya budala gerekir."

[Chris Kostopoulos · Rating 4 out of 5]

Rancière’s analyses fall a little short in certain areas and fail to comprehend the full complexity of Tarr’s films, not because Rancière is a poor writer or thinker— no, this is a brilliant meditation on one of the most enthralling filmmakers of the 20th century— but because Tarr’s cinema is so multilayered that it’s quite literally insane and impossible to expect it to be wholly distilled in < 90 pages. Kinda meanders a little in the end but a very fruitful essay

[Adriana Scarpin · Rating 4 out of 5]

Para vivenciar meu profundo luto pelo Béla Tarr (dias antes da morte do Bowie completar 10 anos e do Lynch 1) resolvi ler esse livrinho rápido do filósofo francês Jacques Rancière que contabiliza praticamente toda a filmografia do cineasta.
Nem sempre gosto do Rancière, mas gosto de seus escritos sobre cinema e aqui não foi diferente, ele consegue entrelaçar e ver os filmes de Tarr como o próprio sugeria: todos os seus filmes são sobre a mesma coisa, só muda a maneira de fazê-los.

[Sheldon Chau · Rating 3 out of 5]

A smart, eloquent, deep analysis into Bela Tarr's films that dissects the differences between his early work and his subsequent black-and-white slower and more contemplative style. A good delve into the state of his characters, how he likes to portray "idiots" and how his camera frames as if it's the space and the setting moving around the characters instead of vice versa.

[Michael Bohli · Rating 3 out of 5]

Die Filme von Béla Tarr liebe ich, diese Essays zum Grundthema der Zeit in seinen Werken hingegen liess mich etwas kalt. Eventuell war der Umfang zu klein, um die gesamte Filmografie abzuhandeln; ebenso fand ich, dass die Aspekte den Produktionen nicht gerecht wurden.
Als Ergänzung zu den Sichtungen aber ganz interessant.

[FluffyNyctea]

This, to me, is that bright afternoon from 7 years ago, when I read the whole book on the metro home, eager to digest every word so I could write a Bela Tarr essay to impress my teacher. This, to me, is also one of the most beautiful mementos of a decade-long friendship, a crystallisation of our shared becoming.

[Pamela Chacón · Rating 4 out of 5]

Gracias Béla por el cine exquisitamente desalentador, por convertir el cine en experiencia, por los paisajes amargos, por esa estética elevada y por todo eso que nos desarticula.

¡Un sublime ensayo de Jacques Rancière! Un poco corto en algunos aspectos pero cumple bien su función.

[Athena Matisse · Rating 3 out of 5]

Some fascinating concepts. Mostly well written. Worth reading if you are interest in Béla Tarr.

[Niusha Ghodrati · Rating 4 out of 5]

« هیچ کس زمانی برای راه رفتن صرف نخواهد کرد مگر اینکه با دغدغۀ رسیدن به جایی هدایت شده باشد ، یا میلی داشته باشد که گام های او تصادفی برداشته نشوند و رویدادها دلیلی و کنش ها مقصدی داشته باشند »

[Szymon]

fajne ale chwilami trudny język

[Luis Horta · Rating 4 out of 5]

había olvidado que tenía este libro. Lo releí a partir de los acontecimientos, y sigue siendo tremenda reflexión de un cineasta basal

[Coco Goran · Rating 5 out of 5]

Probably some of the loveliest film criticism I’ve ever read

[Oğuzcan Önver · Rating 3 out of 5]

hikayeler çağının sona erdiğini yani the Time After'ı, Bela Tarr sayesinde sinemada görebilmek gençliğimizin sonu için güzel anılardı. Rancière, Baraka İnsanları'ndaki aile babasının çocuğuna yaptığı gibi kendi fikrini söylemiyor, iyi tanımlanmış görev ve aşamalarla çizgisel bir zaman bu. okuyucu için kesin olansa, artık kimse hiçbir şeye doğru düzgün inanmıyor, kapalı çember daima açıksa ben senin neye inandığını neden göremiyorum Rancière?

[Anton Løkke Laursen · Rating 4 out of 5]

A poetic study of Tarr as an auteur, highlighting the overarching themes of circularity and decency. Rancière also has a great understanding of the differences between the literary works that Tarr base his scenarios on and the resulting long-take sequences.