Olav Audunszoon op Hestviken

The Master of Hestviken #1-2

by Sigrid Undset, A. Snethlage (translator)

De Noorse schrijfster Sigrid Undset kreeg in 1928 de Nobelprijs, met name voor haar historische romans. Van deze romans is die over Olav Audunszoon minder bekend, maar daarom niet minder boeiend dan die over Kristin Lavransdochter. Het feit dat het in 1982 honderd jaar geleden is dat Sigrid Undset geboren werd, heeft er waarschijnlijk toe bijgedragen dat de al in 1930 in het Nederlands verschenen vertaling van de roman over Olav Audunszoon, wel in een gewijzigde spelling, nu in de Scandinavische reeks van Meulenhoff is opgenomen. Het verhaal over Olav en zijn geliefde Ingunn en over hun strijd tussen het eigen ik en de door het middeleeuwse katholieke geloof opgelegde plicht zal vele lezers blijven boeien, mede doordat het realistisch is beschreven en een cultuur-historisch rijk en betrouwbaar beeld geeft van het 13e eeuwse Scandinavië.

In Olav Audunszoon schildert Sigrid Unset de ontluikende liefde tussen Olav, zoon van Augun, en Ingunn Steinfinnsdochter, de bezwaren die tegen deze verbintenis worden ingebracht en het plotselinge vertrek van Olav wanneer hij naar Denemarken moet vluchten. Ingunn blijft alleen achter en is afhankelijk van haar familie. Dit was in die tijd een slechte situatie, bijna als van een in de steek gelaten meisje, een vrouw zonder rechten overgeleverd aan de welwillendheid van haar familie. Even voor Olav terugkeert - even plotseling als hij vertrokken is - wordt Ingunn verleid door een amoureuze IJslander. Op prachtige wijze verteld Sigrid Undset de moeite, die het Olav kost om dit kind van een ander als zijn zoon te accepteren, de moord op de IJslander die nooit wordt opgelost en ook Olavs eigen ontrouw met de vurige Thornhild Björnsdochter.

In deze uitgave zijn de volgende delen te vinden: Olav Audunszoon treedt in het huwelijk ~ Ingunn Steinfinnsdochter ~ Olav Audunszoons geluk.

Genres: Historical Fiction, Historical, Classics, Fiction, Scandinavian Literature

496 pages, Hardcover

First published January 1, 1925

About the author

Sigrid Undset was a Norwegian novelist whose powerful, psychologically rich works made her one of the most significant literary figures of the 20th century. Best known for her medieval sagas Kristin Lavransdatter and The Master of Hestviken, she was awarded the Nobel Prize in Literature in 1928 for her vivid portrayals of life in the Middle Ages, written with remarkable historical detail and emotional depth.

Born in Denmark to Norwegian parents, Undset spent most of her life in Norway. After her father's early death, she had to forgo formal education and worked as a secretary while writing in her spare time. Her debut novel Fru Marta Oulie (1907) shocked readers with its opening confession of adultery and established her bold, realist style. In early works like ,i>Jenny (1911), she explored modern women's struggles with love, freedom, and morality, often critiquing romantic idealism and social expectations.

Though she gained recognition for her contemporary novels, Undset felt increasingly drawn to historical fiction. This shift led to her masterwork Kristin Lavransdatter, a trilogy published from 1920 to 1922, which follows the life of a woman in 14th-century Norway as she navigates love, faith, motherhood, and spiritual growth. With its intricate character development and deep moral themes, the trilogy brought her international acclaim and remains a cornerstone of Scandinavian literature.

In 1924, Undset converted to Roman Catholicism, a profound personal decision that shaped her later writing. Her tetralogy,i>The Master of Hestviken (1925–1927) centers on a man burdened by unconfessed guilt, offering a deeply spiritual and psychological portrait of sin and redemption. Her Catholic faith and concern with ethical questions became central to her work and public life.

A vocal critic of both communism and fascism, Undset fled Norway after the Nazi invasion in 1940. Her books were banned by the occupying regime, and she lived in exile in the United States during the war, advocating for Norway and the Allied cause. The loss of her son in the war deeply affected her, and although she returned home after the war, she published little in her final years.

Undset’s legacy rests not only on her historical novels but also on her fearless exploration of conscience, duty, and the human condition. Her characters—especially her women—are fully realized, flawed, and emotionally complex. Her writing combines psychological insight with stylistic clarity and spiritual depth, making her work enduringly relevant and widely read.

Reviews

[Michal Čop · Rating 5 out of 5]

Tá kniha je skvelá. Vzrušujúca hneď od druhej strany. A Sigrid Undsetová je môj osobný objav roka. Podobná Tolkienovi, takmer rovnako dobrá. A lepšia v tom, že jej hlavnými hrdinami sú ženy- dievčatá, matky, manželky, stareny- všetky vynikajúco vykreslené, inšpiratívne aj pre dnešné ženy.
Kniha je o Olavovi, mladíkovi, ktorý žije ako sirota na dvore priateľa svojho otca, ktorý sa ho ujal po smrti jeho rodičov a o Ingunn, dcére Olavovho poručníka ktorá mu bola ešte ako dieťa sľúbená za ženu. V knihe vidíme ako sa z Olava postupne stane dospelý, samostatný muž a z Ingunn, ktorej smrťou sa kniha končí, napokon jeho žena.
Nachádza sa tu viacero dejových línií, no tá hlavná rozpráva príbeh o tom ako sa človek celkom nevinne zapletie do hriechu, o tom ako ho hriech drží a zamotáva do ďalšieho a ďalšieho zla. O tom ako sa mu človek snaží utiecť a zahnať ho, no aj tak to sám, bez Božej pomoci nedokáže, len sa zbytočne trápi a kazí život sebe i ľuďom okolo.
Okrem toho kniha otvára témy ľudskej sexuality, rodičovstva, materstva, manželstva, priateľstva, pýchy, závisti, vďačnosti, majetku a mnoho iného.
Čo sa me osobne na nej páči je rýchly sled deja, vďaka čomu kniha pôsobí na viacerých miestach viac ako román skôr až ako sága. To je tá podobnosť s Tolkienom. Autorka nikdy dlho nestojí na jednom mieste. Dej máme od prvej strany po poslednú.
Na rozdiel od Tolkiena tu však máme aj bohatý popis vnútorného sveta postáv, ktorý knihu výborne dotvára a spôsobuje, že čitateľ cíti pocity postáv a prežíva ich vnútorné boje spolu s nimi.
Okrem vnútorného sveta postáv Undsetová ponúka aj krásne vonkajšie opisy postáv. Každý, kto už aspoň trochu pocítil na svojom tele starnutie knihu v tejto oblasti určite ocení.
Ďalej sa mi páči to, že aj keď je to celkom často o sexe, čitateľ sa nikdy nemusí červenať a premýšľať, či je správne knihu čítať.
A radosť čítať je to aj preto, ako Undsetová vykresľuje cirkev a kresťanstvo. V knihe pôsobia aj svätí kňazi, aj intrigáni, no k cirkvi a cirkevnému životu ako takému je pristupované s úctou. Cirkevná náuka nie je deformovaná ani sploštená. Natrafiť na takú knihu v dnešnej dobe je veľmi príjemným osviežením.
Je pravdou, že občas som pri niektorých scénach krútil očami, lebo boli vykreslené až gýčovo prehnane no aj tu sa autorka udržala v rámci rozumných medzí a vďaka mnohým ďalším pozitívam som jej to rád prepáčil
Olava Audunssona preto odporúčam každému všetkými desiatimi a už teraz sa teším na dvojku.

[Henrik Keeler · Rating 5 out of 5]

Sigrid Undset makes religious struggles in medieval Norway incredibly relatable, and she makes me appreciate how these struggles are relevant for everyone, including atheists. The difficulties of getting over past actions, the need to confess and discuss them and to get secrets out in the open in order to move on, is something most of us have dealt with in our own lives. One frustrating aspect of almost ALL of Undset´s characters is their destructive insistence on wallowing in their guilt. But I guess this mental self flagellation is also a very human trait.

This second great medieval epic by Undset is quite different from her first. While Kristin Lavransdatter was more inspired by courtly love and chivalric romance, Olav Audunssønn is more inspired by the Icelandic sagas. This gives the novel a slightly "masculine" feel. Emotions are usually communicated indirectly and violence is a central aspect of the society that the novel describes. But Undset´s psychological insights are so astute, and makes sure that this is a highly modern and existential take on the saga genre.

I sometimes miss the tight structure of Kristin Lavransdatter. Olav Audunssønn is more rambling and focuses more on everyday life in Hestviken. But this is a highly engaging work of art, and Undset describes in detail everything from the specific smells in each house to the workings of the deepest recesses of an unhappy and distressed mind desperately trying to reconcile its own human nature with the divine laws of God.

[Samuel · Rating 5 out of 5]

Olava som našiel len tak vyhodeného v knižnici, akože vyradená kniha, lebo zrejme majú príliš veľa exemplárov a príliš málo čitateľov, ktorí by túto knižku čítali. A to je veľká chyba. Táto tisícstranová, dvojdielna nórska sága je veľkolepým dielom držiteľky nobelovej ceny, laickej benediktínky a katolíčky Sigrid Undsetovej, ktorá v ňom popísala históriu jedného severského rodu, jeho radosti, ale hlavne starosti a útrapy. Všetko je to prepletené kresťanskými motívmi, ale aj bojom starých a nových morálnych noriem - pomsta, odpustenie, vražda, smilstvo, sex pred svadbou, nemanželské deti, dedičstvo. Hlavne postavy v každej situácii musia nejak konať, väčšinou svojvoľne, často hriešne a má to dôsledky. Ovplyvňuje to ich svedomie, ale aj konanie, a aj všetci a všetko okolo nich pociťuje dopad hriechu. Uznať svoju hriešnosť je ťažké, ba priam nemožné, ak by to malo ovplyvniť hrdosť alebo dedičstvo jednotlivca.

Pri Olavovi som neraz zatúžil vyroniť slzu, pretože vám je fakt ľúto hlavných postáv, ktoré takmer nič neurobia dobre. A ak aj urobia, tak následne urobia niečo zle. A ak aj neurobia, tak stále je tu dopad ich predošlého zlého konania. A tak sa stále len trápia a trápia, vyčítajú si a premýšľajú a vy to všetko prežívate s nimi, lebo tak nejak ste s nimi od ich detstva až po dospelosť a máte pocit, že sú vám blízki a že by ste im aj dopriali to najlepšie. Ale nech prajete ako prajete, knihu to neovplyvní ani omylom. Prepáčte za spoilery, ale tak...Olav Audunsson je výborne a záživne napísaná kniha, ktorú odporúčam prečítať.

[Ronny De Schepper · Rating 3 out of 5]

Op Wikipedia lees ik: "The series' central theme is preeminently Catholic: the tragedy of Olav, a deeply pious and upright man, who feels himself damned and cut off from God because of his unconfessed sin - having secretly killed his wife's lover. Yet he cannot bring himself to confess that deed, as doing so would expose his beloved wife's infidelity and destroy her good name, as well as exposing the illegitimacy of her son."
Dit is eigenlijk wel een spoiler van belang, want dat zal pas op p.261 zijn, maar dan zijn we al over halfweg! Op dat moment gaat het boek, ondanks het feit dat er geen onvertogen woord valt, eigenlijk over seks. De jonge Olav is als zevenjarige door zijn vader beloofd aan de dochter (Ingunn) van diens vriend (Steinfinn). Als kort daarna zijn vader sterft, wordt Olav als pleegzoon door Steinfinn opgevoed. Op een bepaald moment (de leeftijd wordt niet gespecifieerd, maar zelf moet ik altijd denken aan de tekst van “Happy birthday sweet sixteen” van Neil Sedaka) wordt Olav zich bewust van de seksuele aantrekkingskracht van Ingunn (mooie ingehouden pagina’s van Undset) en ervan uitgaande dat ze toch aan elkaar zullen worden uitgehuwelijkt, nemen ze alvast een voorschot op wat hun te wachten staat. Maar als dan ook Steinfinn sterft zonder hen officieel te kunnen uithuwelijken, komen ze daardoor in grote moeilijkheden. Zelf had ik het daar wat moeilijk mee. De Bagler-dynastie wordt volgens Wikipedia op het einde van de twaalfde eeuw gesitueerd en ik vraag me af of voorhuwelijksbetrekkingen in die tijd echt zo riskant waren, al weet ik ook wel dat er ook verdeling van bezittingen aan te pas komt, toch vraag ik me af of Undset hier haar bekering tot het katholicisme niet laat doorwegen? De seksualiteit van Ingunn is trouwens de drijvende kracht van het boek: eerst met de voorhuwelijksbetrekkingen, nadien door de flirt met de IJslandse flierefluiter, als Olav voor een aantal jaren verbannen is. Zelfs op het moment dat ze zo verzwakt is door een aantal dode kinderen te baren en de priester terecht opmerkt dat het beter zou zijn dat ze een jaar apart zouden leven, dan nog wil ze daar geen afstand van doen: “Wanneer ik dood ben, (…) zal jij met een jonge, frisse vrouw trouwen en zonen krijgen met haar. (…) Ik blijf niet lang leven, Olav, laat mij bij je mogen blijven de korte tijd die ik nog heb!” (p.359) Op die manier is Undset zowaar een voorloopster van chiclit, maar dan zonder de negatieve connotaties. De verholen manier waarop ze over de vrouwelijke seksualiteit schrijft, is zelfs de grote aantrekkingskracht van het boek. Wel jammer dat ze voor het mannelijke personage niet zo roldoorbrekend is: Olav vindt immers dat zijn eer dient gewroken te worden, ondanks dat hij de “flierefluiter” wel kan lijden. Toegegeven, dat zal wel historisch juist zijn.