"De allerindividueelste expressie van de allerindividueelste emotie", zo bestempelde Willem Kloos Gorters bundel Verzen, die in 1890 verscheen. Herman Gorter werd de grootste dichter van zijn generatie en een ijkpunt voor de moderne poëzie van Leopold, Roland Holst, Marsman en Lucebert. Dichtregels als 'Zie je ik hou van je' en 'Gij staat zoo heel, heel stil' zijn inmiddels diep in ons nationale literaire geheugen gegrift.
Herman Gorter was een van de Tachtigers. Hij studeerde af als classicus. Zijn bekendste werken zijn het epische gedicht Mei en de bundel Verzen.
Herman Gorter (November 26, 1864, Wormerveer - September 15, 1927, Brussels) was a Dutch poet and socialist. He was a leading member of the Tachtigers, a highly influential group of Dutch writers who worked together in Amsterdam in the 1880s, centered around De Nieuwe Gids (The New Guide).
Gorter's first book, a 4,000 verse epic poem called "Mei" ("May"), sealed his reputation as a great writer upon its publication in 1889, and is regarded as the pinnacle of Dutch Impressionist literature. Gorter rapidly followed this up with a book of short lyric poetry simply called "Verzen" ("Verses") in 1890, which, after the initial bad reviews, was equally hailed as a masterpiece.
Gorter shared in common with the Tachtigers an interest in leftist politics, and became the most politically involved of the group, becoming an active writer on socialist theory. He joined the Social Democratic Labour Party (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij or SDAP) in 1897. In 1909 he participated in a schism from the SDAP to form the Social-Democratic Party (Sociaal-Democratische Partij) of the Netherlands. He wrote a massive new epic poem called Pan in 1912, describing the First World War being followed by a global Socialist revolution. In 1917, he hailed the Russian revolution as the beginning of that global revolution, although he soon afterward came to oppose Lenin.
In 1918 the Social-Democratic Party changed its name to the Communist Party of Holland (Communistische Partij Holland), and in 1919 Gorter left the party. In 1921 he was a founding member of the Communist Workers Party of Germany, joining its Essen Faction and becoming a leading supporter of the Communist Workers International. Gorter died in Brussels in 1927.
Herman Gorter hoorde bij de dichters en schrijvers die de Tachtigers werden genoemd, naar de tachtiger jaren van de negentiende eeuw. Door Willem Kloos werd zijn poëzie getypeerd als de allerindividueelste impressie van de allerindividueelste emotie. Gorter was een sportieve man die zich lichamelijk en zinnelijk wilde uiten, ook in zijn poëzie. Hij schilderde met woorden en schiep zijn eigen taal, als je de gedichten hardop leest, neemt de cadans je mee.
Een voorbeeld:
De lucht was fijn. Avond. Zon weg. Een schijnavond- een veld groen koren, goudzilver onder golflichtgeschilver.
Een grijze geit en een geitje, en ‘n grijsblond borstbloot meisje dwars op haar knietjes- zo met hun drietjes
Een sprong van ‘t kleine geitje een woord van ‘t kleine meisje ‘t oog groot en het vel blond- alles onbewogen, bezond.
Je ziet: ongebruikelijke woordcombinaties, nieuwe woorden, uitbundig taalgebruik. Latere dichters zijn hierdoor geïnspireerd. Soms schiet de uitbundigheid voor de hedendaagse lezer door, maar je kunt zijn verzen nog altijd lezen als een taalfeesr.
Een gedicht over golven is een ‘immersive experience’ en leest alsof je zelf mee deinst op de golf. Poëzie van Gorter op z’n best bij natuurverschijnselen, de seizoenen en toevallige stadse impressies. Zijn odes aan de liefde en andere intermenselijke emoties vond ik minder indrukwekkend
Deze gedichtenbundel haalde slechts de 44ste plaats in de canon van de Nederlandse literatuur. Ik kan inderdaad niet zeggen dat ik dit beter vond dan de bundel "Mei". Ik kan dit niet appreciëren.