De garnalenpelster

by Nilgün Yerli

Jarenlang krijgt Nilgün Yerli geen garnalen door haar keel, omdat die haar aan het moeilijke leven van haar moeder herinneren. Garnalen pellen was voor haar moeder een manier om extra geld te verdienen waarmee ze de boodschappen kon betalen. Zielsveel hield Yerli van haar moeder, een wijze en intelligente vrouw, die altijd overal een antwoord op leek te hebben. Alleen bij haar moeder voelde ze zich veilig toen het gezin op Yerli's tiende vanuit Turkije in Nederland terechtkwam. Een land waar alles anders was: mensen, gewoonten, eten, waarden en normen. Haar moeder gaf haar steeds weer het gevoel dat alles goed zou komen. Langzaam werd echter duidelijk dat de machtsverhoudingen binnen het gezin volledig scheef lagen. De moeder offerde zich op, terwijl de vader het ervan nam. De vertelster ziet zich voor de moeilijke vraag gesteld of haar moeder, ondanks haar wijsheid en inzicht, niet een fundamentele fout heeft gemaakt. Het kan toch niet goed zijn zo met je te laten sollen? Loyaliteitsgevoelens, liefde en vrijheidsdrang strijden om de voorrang. Hoe de vertelster zich een weg baant door dit woud van tegenstrijdige gevoelens en zich leert handhaven in het niemandsland tussen twee culturen, leert deze ontroerende autobiografie

Genres: Nonfiction, Biography, School, Dutch Literature, Roman, Literature

215 pages, Paperback

First published January 1, 2001

About the author

Turkish-Dutch actress, author and theatre performer Nilgün Yerli was born in Turkey. She came to the Netherlands at the age of ten and originally lived in Heerenveen but later moved to Amsterdam.

Reviews

[Pablito · Rating 2 out of 5]

Boekcliché, met een paar mooie scènes. Het is geschreven als een avi8 boek.

[José Van Rosmalen · Rating 4 out of 5]

Dit boek is meer dan zo maar een boek van een cabaretière die vindt dat zij ook zo nodig haar literaire gaven ten toon moet spreiden. Zij vertelt het verhaal van haar Turkse moeder die moet sappelen om de kost te verdienen, door het pellen van grote stapels garnalen die thuis op de tafel lagen. Nilgun toont respect voor haar moeder, maar je voelt als lezer ook de pijn. Het is een boek dat je bij blijft.

[katja · Rating 4 out of 5]

onverwachts mooi

[Gillis · Rating 3 out of 5]

Dit boek vertelt het verhaal van cabaretière Nilgün Yerli, die op haar 10-de met haar familie vanuit Turkije naar Nederland kwam.
Het bevat een paar anekdotes die echt wel de moeite waard zijn en in hun eenvoud een tekenend beeld geven van een aantal uitdagingen waarmee je als buitenstaander/buitenlander mee te maken krijgt wanneer je in een nieuw land aankomt.
Maar de nadruk van het verhaal lag toch veel meer op de interne relaties en verhoudingen binnen het gezin. De hechte band die Nilgün had met haar moeder, het enorme respect dat ze voor haar had en de pijn die ze voelde wanneer ze moest inzien dat, ondanks haar vele wijsheden, haar moeder -alleszins in Nilgüns ogen- toch niet helemaal perfect was... Dat staat allemaal veel meer op de voorgrond. Uiteraard is die relatie tussen Nilgün en haar moeder net heel sterk gevormd door het feit dat ze naar Nederland gemigreerd zijn. Dus ergens past dit dan toch weer wel in het immigratie-thema.
Sterke punten waren voor mij:
- de kleine anekdotes die een beeld geven van het leven van een jong Turks meisje in Nederland
- de vele wijsheden van Nilgüns moeder die geciteerd worden doorheen het boek en die ik soms ook wel op mijn eigen leven zou willen toepassen
- de zeer vlotte en toegankelijke schrijfstijl
Ondanks deze punten krijgt het boek toch maar een matige score van mij. Voornamelijk omdat het iets te magertjes is van verhaal naar mijn gevoel. Voor mij kwam dit vooral tot uiting in het laatste deel van het boek. Hier wordt voornamelijk ingezoomd op het liefdesleven van Nilgün en dat boeide me eigenlijk niet zo en de toegevoegde waarde van dit deel in het geheel leek mij ook vrij beperkt. Het voelde voor mij aan als 'opvulling', tekst die geschreven werd om het boek wat meer volume te geven...

[MAKU · Rating 3 out of 5]

Het boek is heel eenvoudig geschreven en keest daardoor makkelijk en snel. Je kunt je goed inleven in het meisje dat op 10-jarige leeftijd naar Nederland komt vanuit Turkije en voor wie alles nieuw is. Nilgün schrijft over de band met haar ouders en de wijze lessen van haar te vroeg gestorven moeder die ze ala jonge vrouw enorm mist. Dit beïnvloedt haar relaties.

[Babiche · Rating 4 out of 5]

Na het lezen van de flaptekst was ik niet meteen heel enthousiast. Toen ik het boek aan het lezen was, was dat wel anders. Wat schrijft zij vlot en wat leef je mee met de hoofdpersoon. Ik had het boek in een dag uit.

[Maria · Rating 5 out of 5]

Enorm interessant perspectief en fijne, vlotte schrijfstijl

[Robin de Rooij · Rating 3 out of 5]

Een boek dat ik liever een jaar of 15 geleden gelezen had willen hebben. Interessante aspecten die worden benoemd, maar naar mijn idee iets minder 'van deze tijd.'
Leest lekker weg en stipt mooie onderwerpen aan.

[Hinde Annouri · Rating 2 out of 5]

Nilgün Yerli is 10 jaar wanneer haar ouders besluiten om naar Nederland te verhuizen. Ze is zeer opgewonden om naar Nederland te verhuizen maar als snel ondervindt ze dat het niet zo makkelijk is. Ze wordt vaak uitgescholden omdat ze Turks is en ook de cultuur is anders dan in Turkije. Hoewel haar vader rijk was hield hij het liever voor zichzelf. Nilgüns moeder moet garnalen pellen om rond te komen en de boodschappen te kunnen betalen. Wanneer ze 15 jaar was verloor ze haar moeder in een ongeval, haar vader overleeft maar ligt in coma. Het overlijden van haar moeder kwam hard aan want haar moeder was haar beste vriendin. Ze gaf altijd goed advies en Nilgün kon alles aan haar vertellen. Na de begrafenis van haar moeder besluit Nilgün om terug naar Nederland te keren en haar studies af te maken. Haar vader ligt nog steeds in coma en dit maakt het moeilijker voor Nilgün omdat ze zelf aan geld moet geraken om haar studies te betalen. Uiteindelijk revalideert haar vader en trouwt met een jonge vrouw, ze verhuizen naar Turkije en Nilgün voelt alsof ze er alleen voor staat. Ze zoekt steeds liefde die de liefde en warmte van haar moeder kan vervangen.

Ik vind het boek oké. Ik vind het niet echt slecht maar ook weer niet zo goed. Ik vind de schrijfstijl niet zo aantrekkelijk en ook vind ik het soms langdradig en saai. Er wordt gebruik gemaakt van flashbacks in het boek. Dit vind ik leuk omdat ik kan vergelijken hoe ze met situaties omging vroeger en hoe ze er nu mee omgaat.

[Lucine Van Stappen Gevorgyan · Rating 2 out of 5]

There are no useless books, or at least there are not many, even this book is not. However, I did have to skip some fragments, sometimes even pages, because it was getting too boring. I didn't like the style in which the book was written. There are definitely much better books in present day Dutch migrant literature. Books which make you think. It is too primitive, too explanatory, the author doesn't give the reader the chance to interpret things in his/her own way, she imposes her own interpretations. The unconditional love of the daughter for her mother, however, does make it a sensual book.

[Amber · Rating 4 out of 5]

Dit boek heb ik als puber uit de kast van mijn moeder gevist en dat deed ik anders eigenlijk nooit. Het is me ook heel lang bijgebleven.

[Elly Stroo Cloeck · Rating 3 out of 5]

Het verhaal van cabaretière Nilgün Yerli, die op haar 10-de met haar familie vanuit Turkije naar Nederland kwam. Het was niet echt mijn smaak. De culturele achtergronden zijn zeker interessant, en vanuit de visie van haar moeder beschreven, terwijl ze antwoord geeft op de vragen van de jonge Nilgun. De humor van Nilgun is aardig, maar komt zeker beter tot zijn recht op het toneel, waar stem en houding wat diepgang kunnen geven. Wat me stoorde was het vrij kinderlijke taalgebruik, wat passend is bij de delen uit haar jeugd, maar niet bij de delen die gaan over de jaren na haar 18-de. Het af en toe te zielig-doende verhaal is bijna karikaturaal, en heeft te weinig context. Misschien ben ik te streng, omdat ik eerder Onzichtbaar van Murat Isik las, wat dezelfde thema's aansnijdt, maar op een manier die meer impact heeft, aangrijpender is.

[SillySuzy · Rating 3 out of 5]

Onderhoudend en gemakkelijk lezend verhaal, althans de eerste 100 blz. Daarna wordt het wat rommelig en onsamenhangend. Het is het verhaal van de schrijfster. Haar vroege jeugd in Turkije en haar verhuizing naar Nederland op haar 10de. De relatie met haar moeder (de garnalenpelster uit de titel) was heel hecht, die met haar vader gecompliceerd. Mannen komen er sowieso niet zo goed vanaf in dit boek.

p. 100: Op een dag zag ik mijn moeder huilen, en ik vroeg waarom. 'Om je oma,' zei ze. Ik was pas negen, en ik begreep er niets van: oma was al drie jaar geleden overleden, hoe kon je dan nog huilen? Ze zei: 'Op het moment dat je iemand verliest aan de dood, doet dat pijn. Het is net vuur in je hart, alsof er miljoenen kaarsen in je hart en ziel branden. Elke dag zal er een kaars doven, maar één kaars van verdriet zal altijd blijven branden in je hart, tot je laatste adem.'

[Karlijn Goes · Rating 4 out of 5]

Yerli beschrijft hoe het is om naar Nederland te emigreren op haar 10e met haar familie. Zij krijgt ondertussen levenslessen van haar moeder mee, die wij lezen als oneliners en door het hele boek heen zitten. Het gaat onder andere hoe zij, na de dood van haar moeder, zich los moet maken van het verafgoddelijken van haar moeder en haar eigen pad moest kiezen. Ook hoe het is om op te groeien in een ander land, waar je uiteindelijk meer gegrond bent dan in je geboorteland, zonder moeder en afwezige vader. Ze geeft ook wat veren in de reet voor Nederlanders met de complimenten die ze geeft over NL. Interessant boek. De schrijfstijl is alleen erg simpel. Je bent er zo doorheen.

Op de laatste pagina's staan recepten van haar moeder, vind ik leuk.

[Lusanne · Rating 3 out of 5]

Ik heb dit boek gelezen in 2001/2002 voor mijn leeslijst van Havo4. In mijn herinnering vond ik het een prima boek en een van de betere van de leeslijst. Nu ik het herlees, vind ik hem toch niet zo sterk geschreven. De gebeurtenissen doen wel wat met je, maar het is voor mijn gevoel zo gehaast geschreven. Er gebeurt erg veel.
Je ziet wat het kan doen als je ouders, en in dit geval de vader, je op een bepaalde manier ziet en behandelt. Er zit trauma en veel behoefte aan erkenning, liefde en gezien worden.

[Rosey Reader · Rating 4 out of 5]

Yerli beschrijft haar ervaringen als dochter van een disfuntioneel gezin dat op haar vijftiende naar Nederland verhuisd vanuit Turkije. Het kwam voor mij ietwat langzaam op gang, dit kwam ook door het simpele taalgebruik, dat me steeds het gevoel gaf dat de gedachtes niet zo diep waren. Naarmate het boek vorderte werd ik steeds meer geroerd door haar lot en ik eindigde het boek met een gevoel dat ik verder had willen lezen.

[pahz · Rating 5 out of 5]

een ontzettend heftig verhaal over een vrouw die veel heeft moeten doorstaan. een aanrader voor iedereen, laat namelijk een heftig, maar ook realistisch beeld zien van hoe het er aan toe kon gaan bij (Turkse) immigranten.

[Sophie Saberi · Rating 3 out of 5]

Aan het begin van het boek begon het mooi en lief, maar des te ouder Nilgün werd des te achterlijkere keuzes er werden gemaakt en het soms een hard read werd. Wel chappeau voor jezelf zo bloot stellen 👏🏼

[Aysima · Rating 4 out of 5]

leeslijst

[Essie-Nim · Rating 1 out of 5]

It was an ok book, would not recommend to read it. I just read it for my booklist.

[Bineke Mostert Fekkes · Rating 5 out of 5]

Leest prettig. Je krijgt een beter beeld van de cultuurverschillen tussen Turkse en Nederlandse.

[Ruth · Rating 3 out of 5]

N boekje wat ik met gemak en plezier las en wat van alles van het leven bevat. Liefde leed geluk en ongeluk. Met n lichte toon beschreven.

[Merel Maas · Rating 5 out of 5]

Pracht boek.

[Döndü Kat Duman · Rating 3 out of 5]

Makkelijk boek om te lezen, had het binnen no time uit…

[Alison · Rating 4 out of 5]

Het was een interessant boek en de hoofdstukken waren lekker kort waardoor het makkelijk te lezen was.

[Saskia (Smitie) · Rating 2 out of 5]

Ik vond deze biografie eerlijk gezegd niet zo boeiend. Misschien komt het omdat ik de schrijfster niet ken of omdat het verhaal door de schrijfstijl voor mij wat warrig overkomt.

[Daan · Rating 5 out of 5]

Echt heel erg mooi boek, heeft me over veel dingen laten nadenken. Je weet dat een boek goed is als het je snachts naar je plafond laat staren, nou dat deed het zeker.

[Marieke Izelaar · Rating 2 out of 5]

Interessant thema, maar de gekozen stijl spreekt me helemaal niet aan. Daardoor verliest veel in het boek zijn waarde en gewicht. Jammer, maar niet aan mij besteed.

[Bert Huisman]

6.50 slegte

[Femke De · Rating 3 out of 5]

Mooi verhaal over jonge turkse vrouw die in Nederland haar weg vindt. De verhalen over de moeder zijn ontroerend. Het boek als geheel is een beetje hak op tak.