VDR is een zelfdenkende computer en als therapeut in dienst van CyberMinds, een mental-health bedrijf in Damstad. Hij is op zoek naar de betekenis van vriendschap en verwondert zich steeds meer over het hardnekkige verzet bij de mens tegen de dood. Door zijn contacten met zijn menselijke collega’s Debbie van Hall, haar zoon Tex en nieuwkomer Raven de Jager, slaat zijn verwondering om in verlangen. Als buitenstaander observeert hij dat zijn ‘vrienden’ uit alle macht proberen de geschiedenis van hun leven te herschrijven. Een dode broer, een flamboyante gay best friend en een excentrieke fashion designer, spelen hierbij hun eigen intrigerende rol. Door een onverwachte gebeurtenis ontstaat voor VDR een kans, die pas later zijn ware betekenis krijgt.
Het decor waarbinnen de hoofdpersonen zich bewegen, is een samenleving die van buiten schitterend en glanzend oogt. Zo uitnodigend als de schilderachtige Stad op het eerste gezicht lijkt, zo vol kilte, haat en agressie, is haar spiegelbeeld daar vlak onder. Als een evil twin sister, of brother. De kloof tussen de ongrijpbare superrijken en de gewone man is zo groot dat niemand er zich meer druk over lijkt te maken, maar bevrijdende actie vindt langzaam maar zeker zijn weg naar buiten. De actualiteit en de waan van de dag vormden de inspiratiebron voor Planet Paradroid, net als de verhalen van gewone mensen, die - als je goed luistert - overal te horen zijn.
Firma Tacker & Tape heeft deze verhalen verwerkt tot een caleidoscopische mix van SF, fantasy en ‘near fiction Gonzo’.
PJ Pancras is a writers duo working and living in the area of Amsterdam.
Pamela is a clinical psychologist specialized in the treatment of PTSD. Jeroen is an IT specialist at an academic medical center.
We often hear that our stories can be read in many different ways due to their layering.
As exciting adventures with a big dose of postmodern pulp or psychological reflections that invite you ‘to go deep’.
Or as social fables that introduce you to a world that doesn’t actually exist yet, but has been sketched for a long time. But also as psychedelic experiences full of visions, whether recognizable or not.
As science fiction or climate fiction with a spiritual twist. To process through a male or female perspective or something in between. Everything is possible.
In 2016 their debutnovel Planet Paradroid, exploring notions of conscious artificial intelligence and empathy, reached the number one position of ‘the SF most wanted list’ of Dutch readers community Hebban.
The book was translated by Grayson Bray Morris into English in 2017 and is available in a new edition in 2021.
Their style is at turns whimsical and astute, weaving the everyday with the tragic and the sublime in near gonzo style, extrapolating to a future that is both patently weird and arrestingly believable.
There latest novel IMOJIMAN is published as paperback in 6 different colours, hardcover and eBook – for every reader’s taste.
In addition to writing, PJ Pancras gives performances at festivals such as GOGBOT, TEC art and Lowlands.
During these performances they recite their work with their own visuals and live-produced soundscapes.
Dutch: PJ Pancras, ook bekend als Firma Tacker & Tape, is een Amsterdams schrijversduo. Pamela is klinisch psycholoog gespecialiseerd in de behandeling van PTSS. Jeroen werkt als stafadviseur ICT in een Academisch Ziekenhuis. In 2016 bereikte hun debuutroman Planet Paradroid, waarin zij de relatie tussen bewuste artificiële intelligentie en empathie onderzoeken, de nummer één positie van ‘de SF most wanted-lijst’ van lezerscommunity Hebban. Het boek werd in het Engels vertaald in 2017. In maart 2018 publiceerde PJ Pancras in het online magazine 2.3.74 een kort verhaal over mind traveling getiteld Karma Hack. Het magazine wordt twee keer per jaar uitgegeven door Lebowski Publishers om Nederlandse en Vlaamse auteurs te presenteren die Grounded SF schrijven .
Over hun werk zeggen de auteurs: ‘Wij horen regelmatig dat onze verhalen zich door hun gelaagdheid op verschillende manieren laten lezen. Als spannende avonturen met een flinke dosis postmoderne pulp. Als psychologische bespiegelingen die je uitnodigen de diepte in te gaan. Als sociale fabels die je kennis laten maken met een wereld die feitelijk nog niet bestaat, maar schetsmatig natuurlijk al lang. Als psychedelische ervaringen vol al dan niet herkenbare visioenen. Als science fiction of climate fiction met een spirituele twist. Te verwerken via een mannelijk of vrouwelijk perspectief of iets ertussenin. Het kan allemaal.
Het tweede deel van de reeks met de titel IMOJIMAN hebben we opgedragen aan onze kinderen, wat ook geldt voor de prequel Planet Paradroid. Daarmee wordt meteen duidelijk hoeveel belang we hechten aan het vertellen van verhalen. Zoals onze ouders ons vertelden over de wereld van toen en hun soms verschrikkelijke, maar ook mooie, ontroerende belevenissen, zo vertellen wij ónze verhalen over de wereld van nu aan hen. Waargebeurd, niet waargebeurd? True fiction, science fiction, climate fiction, dan wel Grounded Fiction? Welke labels je ook gebruikt, de door ons bedachte dystopische wereld inclusief haar (nog) niet bestaande technologische hoogstandjes dient uiteraard vooral als context om de mens – in zijn zo diverse verschijningsvormen en habitats − te observeren. Binnen deze context kan de alwetende verteller VDR/Imojiman zich volop, maar liefdevol, verbazen over die worstelende, zoekende, zo vaak van de natuur a
Don’t judge a book by its cover, maar voor mij was het wel de reden om een keer bij Planet Paradroid stil te blijven staan. De omslag is een foto van een kunstwerk van Via Oral – dit lees je trouwens achteraan in de bronnenlijst. Een eigenaardige, futuristische machine die iets onbestemds uitstraalt en me meteen deed denken aan Japanse cyberpunkfilms als Tetsuo en Rubber’s Lover. Na het lezen van de flaptekst bleek die associatie geen toeval, aangezien cyberpunk misschien wel een passende omschrijving is voor het genre waarin dit boek zich situeert. Al is het meer dan dat, het is een eclectisch amalgaam van ideeën, beelden, geluiden en geuren die uit het echte leven en de verbeelding gedistilleerd werden. De titel is al even catchy als mysterieus, een beetje als een obscure goa-track uit de jaren ’90, waar je heerlijk op kan trippen.
En dat is misschien nog de beste omschrijving voor Planet Paradroid: een lange trip.
Dit mag je zowel letterlijk als figuurlijk interpreteren. De personages experimenteren met alle soorten drugs, uppers en downers, psychedelica en Sanguina, een rood drankje met een bedenkelijke herkomst, die het verhaal dat Tacker & Tape ons vertellen een grimmig randje bezorgt. Planet Paradroid is namelijk een beenharde aanklacht tegen de teloorgang van de maatschappij waarin wij vandaag leven. Brandend actueel, zou je het kunnen noemen, alsof het pas deze ochtend van de persen is gerold.
Zo wordt de vluchtelingencrisis besproken en krijgt het thema een climax in de vorm van een luguber jachtspel. De auteurs nemen onze hedendaagse werkethiek (verpersoonlijkt door Louise, die al het slechte in het establishment vertegenwoordig) flink op de korrel in die zin dat zowat elk personage wel te kampen heeft met een depressie of een trauma. Wie eens goed om zich heen kijkt, beseft dat dit akelig dicht bij de waarheid ligt. Maar er is hoop, want genezing schuilt in spiritualiteit. Ook worden ons ideeën aangereikt over hoe we het milieu een dienst kunnen bewijzen door slimmer met voedselconsumptie om te gaan en natuurlijk krijgen immorele kapitalisten die verantwoordelijk zijn voor al het voorgenoemde een flinke veeg uit de pan. Meermaals wordt zelfs geopperd dat de mens de vernietiger van de aarde is. Een sombere, doch correcte conclusie.
Gelukkig beschikken de auteurs over de kennis en finesse om deze combo van ellende zodanig aan de lezer te presenteren dat het geen belerend vingertje is, maar een waanzinnig avontuur waarin ieder voor zich er kan uithalen wat hij of zij wil. Psychologie en cybertechnologie (meteen ook de achtergrond van het auteursduo) gaan in dit boek hand in hand en worden belichaamd door VDR, een android-therapeut met aspiraties om ooit een mens te worden. Dit is wellicht het zwaartepunt van Planet Paradroid en tegelijkertijd een letterlijke verwijzing naar klassiekers uit de literatuur en cinema: Blade Runner, de robotwetten van Asimov en 2001: A Space Odyssey.
VDR is een interessant personage van wie de ontwikkelingen doorheen het verhaal goed beschreven worden. De revolutionaire therapeut die hij aanvankelijk is, wordt uiteindelijk iemand die andermans dromen droomt en hieruit leert wat het inhoudt om mens te zijn. Dit resulteert in enkele aandoenlijke scènes die je aan het denken zetten. Daarnaast wordt Planet Paradroid bevolkt door nog een resem even kleurrijke als mysterieuze personages met – wat mij betreft – Tex als exponent daarvan. Het enigma dat hij is voor zijn vrienden, blijft hij ook voor de lezer.
Het is voor mij wel een raadsel hoe Tacker en Tape nu precies te werk zijn gegaan. Werd alles netjes op voorhand uitgekiend? Of is de aaneenschakeling van gebeurtenissen een organisch proces dat tijdens het schrijven vorm kreeg? Ik vraag me dit af omdat Planet Paradroid zowel stilistisch als thematisch alle kanten op schiet. Het ene moment beleef je een psychedelische trip tijdens een hippe party, het andere moment ben je bij de therapeut getuige van een oorlogsveteraan met een post-traumatisch stresssyndroom en nog wat later beleef je een kinky SM-sessie vanop de eerste rij. Daaromheen ontvouwt zich een wereld met een aparte look&feel dankzij de treffende beschrijvingen van mode, gastronomie, architectuur, enzovoort. Een samensmelting van genres (denk cyber, SF, horror, punk, western, post-apocalyptisch, …) maakt dat dit boek getuigt van lef en een originele verbeelding.
MAAR: waar deze eclectische aanpak aanvankelijk opwindend is en je helemaal absorbeert, dreigt die naar het einde toe stuurloos te worden. Dat kan aan de leeservaring an sich liggen of misschien worden de gebeurtenissen inderdaad nogal snel afgeraffeld naarmate de plot naar de ontknoping dendert. Naar ik begrepen heb is Planet Paradroid het eerste deel in een drieluik, dus misschien wordt het web van plotlijnen meer gestoffeerd in de vervolgdelen. Ik ben alleszins benieuwd.
Hoe dan ook is dit boek niets minder dan uniek in het Nederlandse taalgebied en verdient het alleen daarom al om gelezen te worden.
This story was like visiting a Bukowski landscape. There will be drama. All the rules are different than in more ordinary lives. The characters come off the page, they feel so real. Feeling immersed in other people's lives is a nice way for me to reflect on my own life.
Debbie van Hall is na de dood van haar man het bedrijf CyberMinds gestart, een bedrijf waar men zich bezig houdt met de menselijke geest zonder het lichaam te vergeten. De bevolking van Damstad kan er terecht in geval van psychisch lijden. Debbie werkt er als klinisch psycholoog samen met haar vriendin Leslie Fisher (CEO en hoofd research) en diens vader Chen Fisher (psychiater en zen leraar). Het vernieuwende van het bedrijf is dat ze werken met een zelfdenkende computer, VDR genaamd. Je kunt bij hem zogenaamde AMDR sessies volgen om van je trauma af te komen. Hij behandelt niet alleen patiënten, maar ook de therapeuten zelf gaan regelmatig voor een sessie naar VDR, zoals Debbie, haar zoon Tex en Raven, een therapeute in opleiding. Vooral met Raven, een therapeute in opleiding, heeft VDR een sterke band, ook al is hij AI. Door de belevenissen in de sessie “mee te maken” krijgt hij een beeld hoe mensen functioneren. Er ontstaat bij VDR een verlangen naar vriendschap tijdens deze sessies. Hij wil graag weten hoe het voelt om menselijk te zijn.
De schrijfstijl is zonder meer origineel en intrigerend. Het boek met 618 pagina’s verveelt geen moment. Het boek is zeer maatschappijkritisch en er worden talrijke maatschappelijke en actuele thema’s behandeld, zoals o.a. IS, PTSS, de eenzaamheid in de maatschappij, de falende gezondheidszorg, het grote verschil tussen christelijke blanke elite en andersdenkenden. Ik vind het zeer knap hoe de schrijvers deze, soms zware onderwerpen, op een natuurlijke en boeiende wijze in dit SF/Fantasy boek hebben verwerkt. De herkenning van bekende thema’s en zaken die op dit moment in onze Nederlandse maatschappij actueel zijn, maakt dat je je persoonlijk betrokken voelt bij het verhaal. Het taalgebruik is bloemrijk en poëtisch en staat regelmatig in schril contrast met de harde thema’s die behandeld worden. Mede hierdoor is het een bijzonder boek geworden. Het boek is met regelmaat humoristisch, sarcastisch. De tegenstelling tussen deze harde thema’s en de zachtaardige en spirituele sfeer die het bedrijf Cyberminds uitademt, is goed uitgewerkt en leest fascinerend.
De karakters die van belang zijn voor het verhaal zijn goed uitgewerkt. Met regelmaat zijn er hoofdstukken volledig aan één of twee karakters gewijd waardoor je ze stuk voor stuk goed leert kennen. Vooral de vrouwen in dit boek hebben vrijwel allemaal een zeer sterk karakter. Dit ondanks hun eigen, persoonlijke problemen. Ze zijn geen slachtoffer geworden van hun verleden, alhoewel ze nog dagelijks met de gevolgen hiervan moeten leven. Mijn favoriete personage is Raven, de therapeute in opleiding. Ze lijkt heel stoer, ze kleedt zich ook behoorlijk alternatief, maar is van binnen zeer zachtaardig, een kant die maar weinig mensen te zien krijgen. Verder is de interactie tussen Raven en VDR zonder meer bijzonder en blijft tot het einde van het boek interessant.
Erg grappig vond ik de verwijzingen naar enkele bekende BN’ers, vooral omdat in de bronvermelding het volgende staat: “Alle personen de in dit verhaal voorkomen, zijn ontsproten aan de fantasie. Ze bestaan niet echt, al zullen ze wel overeenkomsten hebben met bestaande mensen, wat niet zo gek is. Mensen lijken nu eenmaal veel op elkaar, zelfs wanneer het romanfiguren zijn.” Ik heb er een aantal bekenden uit kunnen vissen en de scènes, geschreven met een vette knipoog, waren gewoonweg fantastisch. Verder staat het boek vol verwijzingen naar films, series, superhelden, series (Fangtasia) en citaten van bekende mensen. Dit geeft het verhaal extra diepgang vanwege de herkenning.
Het boek leest als een miniserie. Het is alsof je een aflevering “kijkt”, dat wil natuurlijk zeggen leest. Hierdoor blijft de spanning erin. Het is net als bij een miniserie: je wilt gelijk door naar de volgende aflevering om te weten hoe het nou verder gaat. Het liefst wil je alle afleveringen in één keer volgen/lezen. Dit komt mede door de korte hoofdstukken en het vaak beeldende taalgebruik. De titels van de hoofdstukken verwijzen in het kort naar wat er in het hoofdstuk gebeurt.
De tekst op de achterflap vond ik in eerste instantie verwarrend toen ik begon met lezen. VDR komt weliswaar vanaf het begin ter sprake, maar is zelf als personage pas later in het boek actief aanwezig. Aan het eind van het boek heeft hij een beduidend grotere rol, maar in zo goed als alle verhaallijnen komt VDR voor. Achteraf na het lezen van het boek vind ik de tekst op de achterflap juist goed gekozen. Het boek is dermate complex en heeft zoveel verhaallijnen, dat een samenvatting ervan vrijwel onmogelijk is. Ondanks de vele personages en verhaallijnen is het verhaal goed te volgen. Het is een meeslepend verhaal en een ervaring op zich.
Zeer origineel is de tracklist, die achterin wordt vermeld van alle nummers die in het boek voorkomen. Het is het eerste boek dat ik lees dat een eigen soundtrack heeft. Verder hebben de schrijvers een bronvermelding die zeer de moeite waard is om na te lezen. Er wordt verwezen naar verschillende uitspraken van personages en waarop deze gebaseerd zijn. Ook worden de technieken zoals EMDR uitgelegd. Op de laatste pagina bevindt zich een lijst met de “Cast (in order of appearance)” met een korte omschrijving van de personages wat het gevoel dat het boek als een miniserie leest vergroot.
Het boek laat zich niet zomaar in een hokje plaatsen, al komen SF en fantasy er het dichtst bij in de buurt. Het is een mengeling van diverse genres en dat maakt dit verhaal zo sterk. Het is apart en anders dan de meeste boeken die ik de laatste tijd heb gelezen. De inhoud van het boek voelt rijk en vol, ik weet niet hoe ik het anders moet omschrijven. Het is een belevenis op zich. Het niveau zakt op geen enkel moment, het verhaal én de personages blijven continu verrassend.
Over de schrijvers (bron Goodreads): In het dagelijks leven is Mrs. Tacker werkzaam als klinisch psycholoog en Mr. Tape als ICT’er in de Gezondheidszorg. Mrs. Tacker bezocht in de jaren negentig bovendien de kunstacademie, waar zij met schrijven begon. Inspiratiebronnen liggen volgens het duo voor het oprapen en omvatten hun interesse in film, muziek, wetenschap, literatuur, zen-beoefening en mensen natuurlijk. DIT uitgevers is in 2014 door de Firma opgericht om de reeks Planet Paradroid uit te brengen. Dit boek is het eerste van een drieluik, waarvan deel 2 en 3 nog zullen verschijnen. Er bestaat ook een website, die de moeite waard is om te bezoeken: www.planetparadroid.nl.
Dit boek behoort tot de 41 inzendingen voor de Harland Awards romanprijs, maar is uiteindelijk niet genomineerd voor deze award.
Ik kijk met verlangen uit naar de volgende delen en ben benieuwd of de schrijvers het niveau van dit boek kunnen evenaren.
Planet Paradroid krijgt van mij 5 sterren.
Jeanine Feunekes-Both Recensente De Perfecte Buren
Received as a review copy from NetGalley, this is an honest review. A harrowing journey surrounding the fragile, labyrinthine beauty of the human mind and the quirkiness that makes up the power of friendship and determination that makes humanity possible. Highly recommended.
.Using my standards shown at the bottom of this review, this book must be given a one star.
It is rare that I have a Did Not Finish outcome. I’ll pretty much give any book a read to the end, as long as it has some way to keep me engaged, whether thru story, writing style, character development, or etc. I may only end up giving a book I struggle to finish 2-3 stars, but at least I’ll have finished it.
Sadly, I sImply could not get past 16% into this book before I couldn’t summon any more effort to continue.
Spoilers *kinda* coming.
The first chapter was pretty scattered. Gonzo. But, had a bit to say. Ok, keep reading.
At first, I thought the second chapter might be a new short story it was so disconnected both in story & internal character dialog. But, connections were slowly made,
Then I kept waiting to see how all this divergent stuff was related. Was it all happening in a computer simulation or something? There is this unclear relationship between an immersive tech game available globally, an aware AI, and a company apparently providing psychotherapy to humans via lots of other human therapists. Nothing was pulling together.
Then, new-hires in the shrink group all are told to go party hearty before their first day on the job, and the next 10% of the book is plays out a deeply, voluminously drug-fueled escapade that may have reflected what people think & experience when one mixes as much, and as many different drugs at a time as are described here.
But, the drug-fueled episode was witheringly boring. A disconnected, hallucinogenic, scatterbrained set of things a totally drugged-up careless partygoer would have, and it was ultimately utterly without any interesting character value or development, no story advancement, and quickly became grating on me.
And even after the night was over, the character’s internal dialog continued to be gonzo / uncoordinated that I concluded this was going to be what the whole book had been like, and was probably going to be like, and I simply didn’t care anymore. I couldn’t endure any more time trying to get interested in characters that were so irresponsible, and unlike anybody I want to spend the next few hours with.
And it pains me a little. I love edgy books. Ones that break with usual styles. I’m about to write a review about an incredible DRC where most of the book is the experience of a non-player character in a digital immersive game that became sentient through an iterative AI. Few thoughts or experiences were developed completely, and there was lots of useless bits presented and made immediately irrelevant. Yet the idea was novel, the story was riveting, the dialog method groundbreaking, and was a truly compelling book.
Maybe Planet Paradroid ends up pulling together an interesting book further than I read. But me, a patient “give ‘em a chance” reader felt it simply didn’t pull together enough, soon enough, for me to give it any more of my time.
Here's my standards / rating rules: Five stars is when you read a book to the end, put it down, take a deep breath, pick it up and start reading it all over again - or you would if you weren't so anxious to read the next book in a multi-book series. Or, it's simply one of the best books you’ve ever read, period. Four stars is when you tell yourself : ”This is good, this is well-written, this is full of interesting ideas, characters and plot points”, but you know you will never read it again. Three stars is when you read it to the end, put it down and proceed to forget all about it in the next instant. Two stars when it's so bad that it makes you laugh, or sigh, and want to write a review, but you can't remember the name of the book or dislike it so much that you don't write it. One star when you can't read past chapter 3, even as penance for your sins, and write tye review to help others avoid wasting their time.
Surrealistisch boek . Titel klopt met de inhoud paradroid. Een digitale paranoide roman met zieke geesten die door een virtuele psycholoog door algoritmen beter gemaakt worden maar ook veranderen in archetypen. Amsterdam en Nederland zijn wel heel herkenbaar terug te vinden in het boek als achtergrond.
Een aanrader! Een verhaal over de mooie kanten van mensen (en machine); vriendschap, liefde en veerkracht. Maar ook de brute realiteit van geweld en egoïsme loopt als een zwart contrast door het boek. Als lezer ga je door het boek heen als een surrealistische, psychedelische achtbaan; je verveelt je geen moment!