Jump to ratings and reviews
Rate this book

زەنگەکانی ڕۆما

Rate this book
ناوی کتێب: زەنگەکانی ڕۆما
نووسەر: جان دۆست
وەرگێڕ: سه‌باح ئیسماعیل
چاپ: یەکەم - 2016
بڵاوکار: ناوەندی غەزەلنووس


سەبارەت بە زەنگەکانی ڕۆما
جان دۆست

له‌ گشت شوێنێك و تا ئێستاشی له‌گه‌ڵدا بێت، هه‌میشه‌ ناسنامه‌ گرفتی مرۆڤه‌كان بووه‌، گه‌له‌ك مخابن، ده‌بێت مرۆڤ چه‌ندین ناسنامه‌ی هه‌بێت، تاكو شێوازی بیركردنه‌وه‌ی دیاری بكات و شێوازی ژیان و ژینگه‌ی تایبه‌تی ئه‌و بنه‌خشێنێت، وێڕای ئه‌و ژینگه‌یه‌ی چه‌ندێك بكۆشێت ناتوانێت له‌ ده‌ستی قوتار بێت. مرۆڤ دوای ئه‌وه‌ی چه‌ندین قۆناغ له‌ ئاستی هۆشیاری ده‌بڕێت، ده‌خوازێت له‌ باری گرانی ناسنامه‌ی ئایینی، یاخۆ ڕه‌گه‌زی یاخود مه‌زهه‌بی… هتد ڕزگاری ببێت، ئه‌وا ڕووبه‌ڕووی كۆمه‌ڵێك له‌مپه‌ر ده‌بێته‌وه‌ ده‌یگه‌ڕێننه‌وه‌ و په‌لكێشی ئه‌و بنه‌چه‌ و ڕیشه‌یه‌ی ده‌كه‌نه‌وه‌، كه‌ له‌ ده‌وروبه‌ره‌كه‌یه‌وه‌ وه‌ری گرتوون و له‌ باوباپیرانییه‌وه‌ بۆی ماونه‌ته‌وه‌.

كه‌سی موسڵمان، خودان ناسنامه‌یه‌كه‌ جیای ده‌كاته‌وه‌ له‌ کرستیان و زه‌رده‌شتی و ئێزدی، ئه‌وانی تریش وێڕای ڕاده‌ی پابه‌ندبوونیان به‌ ئیسلامه‌وه‌ وه‌كو ناسنامه‌ی ئایینی و سرووتی خواپه‌رستی لێی ده‌ڕوانن. هه‌مان شتیش له‌گه‌ڵ کرستیان و بووزی و … هتد پێڕه‌و ده‌كرێت. له‌ جه‌نگه‌ ئایینییه‌كاندا سه‌ره‌ڕای ئاستی پێوه‌ندیی به‌و ناسنامه‌یه‌ی ده‌یكات به‌ دوژمن، ئه‌وی تری جیاواز ده‌كوژرێت، له‌ جه‌نگه‌ ئیتنییه‌كانیشدا ئه‌وی تری جیاواز ده‌كوژرێت وێڕای ڕاده‌ی پابه‌ندبوونی به‌ ئایدیۆلۆژیای ده‌سه‌ڵاتدارانی وڵاته‌كه‌ی له‌ نه‌ته‌وه‌كه‌ی خۆی، ئا لێره‌دا مه‌ترسیی ئه‌و ناسنامانه‌ ده‌رده‌كه‌وێت، كه‌ ئه‌مین مه‌علۆف ناوی ناون “ناسنامه‌ كوشنده‌كان.”

له‌ سه‌ره‌تای لاویمه‌وه‌ ئه‌م شتانه‌ مژووڵیان كردبووم و كارم له‌سه‌ر ده‌كردن، تاكو دركم به‌وه‌ كرد هه‌ر ناسنامه‌یه‌ك ببێته‌ هۆی دوژمنداریی نێوان خه‌ڵك، ناسنامه‌یه‌كی ئه‌پستمۆلۆژی نییه‌، به‌ڵكو هۆكارێكه‌ له‌ هۆكاره‌كانی هه‌ڵگیرساندنی جه‌نگ و له‌سه‌رمانه‌ كار بۆ ڕاستكردنه‌وه‌ی بكه‌ین، تاكو ده‌بێته‌ سه‌رچاوه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندیی ئه‌پستمۆلۆژی و زه‌نگینیی ناسنامه‌ی هاوشان.

له‌ ڕۆمانه‌كانی پێشوومدا وه‌كو “مارتینی به‌خته‌وه‌ر” و “مژاباد”، بێ ئه‌وه‌ی تێیدا قووڵببمه‌وه‌ ئاماژه‌م به‌م بابه‌ته‌ داوه‌، لێ له‌م ڕۆمانه‌دا ویستوومه‌ بێژم؛ ناسنامه‌ی ڕاسته‌قینه‌ ئه‌وه‌ نییه،‌ له‌ باوباپیران و ده‌ورووبه‌ره‌ ئایینی و خێڵه‌كی و نه‌ته‌وه‌یییه‌كه‌مانه‌وه‌ بۆمان ماوه‌ته‌وه‌، به‌ڵكو ئه‌وه‌یانه‌ كه‌ به ‌هۆشیاریمان بۆ ئه‌وی تر و قبووڵكردنی بنیاتی ده‌نێین، ناسنامه‌ی ڕاسته‌قینه‌ مرۆڤ له‌ میانه‌ی كاروانی ژیانییه‌وه‌ پێكی ده‌هێنێت، دوای ئه‌وه‌ی له‌ نێوان گوڵی باخچه‌كه‌ی خۆی و گوڵی باخچه‌ی ئه‌وانی تردا موتوربه‌ی ده‌كات، له‌ ئه‌نجامدا جۆرێكی نوێ به‌ ده‌ست ده‌هێنێت نه‌ له‌میان ده‌كات و نه‌یش له‌ویان، به‌ڵكو له ‌خۆی ده‌كات و سیفه‌تی گوڵه‌كانی پێشوو هه‌ڵده‌گرێت، بۆیه‌ جوان و پاراوتره‌. كاراكته‌ری “عه‌شیقی وه‌رگێڕ” كه‌ له‌ كتێبی یه‌كه‌مدا چه‌ند به‌شێك له‌گه‌ڵیدا ژیان، ئه‌و مرۆڤه‌یه‌ چون به ‌نێو كێڵگه‌ی میندا بێت و بچێت، ئاوا به‌ نێو ناسنامه‌كاندا دێ و ده‌چێت، به‌ڵام له‌ كۆتاییدا ناسنامه‌ی تایبه‌تی خۆی ده‌دۆزێته‌وه‌.

ئه‌م ڕۆمانه‌ی له ‌به‌رده‌ستتانه‌ به‌شی دووه‌م و كۆتاییی عه‌شیقی وه‌رگێڕه‌، تێیدا پاشماوه‌ی چیرۆكی عه‌شیق و هاوه‌ڵانی نه‌وجه‌وانی له‌ ڕۆما ده‌زانن.

سه‌رله‌نوێ سوپاسی وه‌رگێڕی هێژا سه‌باح ئیسماعیل ده‌كه‌م، كه‌ مكوڕ بوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی له‌ گه‌شته‌ زانیاریخوازه‌كه‌یاندا هاوسه‌فه‌ری ئه‌و نه‌وجه‌وانانه‌ بێت. ئه‌و باشترین هاوڕێی ئه‌وان و من و بێگومان ئێوه‌ش ده‌بێت.

پێشەکیی وەرگێڕ
سەبارەت بەم ڕۆمانە

ئه‌م ڕۆمانه‌ كتێبی دووه‌م و ته‌واوكه‌ری ڕۆمانی “عه‌شیقی وه‌رگێڕ”ـه‌. له‌ به‌شی یه‌كه‌مدا ڕووداوه‌كان له‌ناو نیشتماندا ڕوو ده‌ده‌ن، له‌م به‌شه‌دا باس له‌ ده‌رچوونی عه‌شیق له‌ نیشتمان و ژیانی له‌ ڕۆما ده‌كات، ئیدی لێره‌وه‌ عه‌شیق له‌ به‌راییی ڕۆمانه‌كه‌وه‌ تا دوایییه‌كه‌ی به‌ ده‌ست كۆچی زۆره‌ملێ و دووریی له‌ نیشتمانه‌وه‌ ده‌ناڵێنێت، دره‌ختێكی له ‌بێخه‌وه‌ هه‌ڵكێشراو بوو و له‌وێ شین نه‌بووه‌وه‌، لای ئه‌و نیشتمان زام و كۆچیش خوێ بوو، ئه‌و له‌ غوربه‌ت هێنده‌ی بیری نیشتمان ده‌كات، بیر له‌ نیشتمان ناكاته‌وه‌، بۆ ئه‌و نیشتمان بریتی نییه‌ له‌ خاكێكی بێهه‌ست و بێڕۆح، ئه‌وه‌ كه‌سه‌كان و یاده‌وه‌رییه‌كانن، نیشتمانی ئه‌ون، بۆیه‌ شتێك نییه‌ ناوی تاسه‌ بێت بۆ نیشتمان، به‌ڵكو ئه‌وه‌ تاسه‌یه‌ بۆ یاده‌وه‌رییه‌كان.

ئه‌و دوور له‌ ئیراده‌ی خۆی بۆ چوار ساڵ خوێندن ده‌ڕوات، كه‌چی به ‌ویستی خۆی پاش په‌نجاوچوار ساڵ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، هه‌موو شته‌كانی له‌ ده‌ستداوه‌، هه‌موان نامۆن به‌و، ته‌مه‌نی لاویی به‌وێ به‌خشی و پیرییه‌كه‌شی بۆ وڵات هێنایه‌وه‌، ئه‌و به‌ مه‌به‌ستی خوێندن بۆ فێربوونی زمانی لاتینی و ئیتاڵی ده‌ڕوات، كه‌چی له‌وێ كێشه‌ی ئایینی ڕووبه‌ڕوو ده‌بێته‌وه‌، ئه‌و دوای ئه‌وه‌ی له‌ ژیانیدا هه‌ست به‌ بۆشایییه‌كی گه‌وره‌ ده‌كات و ئایینه‌كه‌ی ده‌گۆڕێت، شتێك نابینێته‌وه‌ ناوی لێبورده‌ییی ئایینی بێت، هه‌ست ده‌كات ئایینه‌كان وه‌ڵام به‌ پرسیاره‌كانی ئه‌و ناده‌نه‌وه‌ و پرسیاره‌كانی بێ وه‌ڵام ده‌نێژرێن، كاتێكیش تووشی قه‌یرانی هزری ده‌بێت و خۆی ون ده‌كات، تاقه‌ په‌ناگه‌یه‌ك ده‌دۆزێته‌وه‌، ئه‌ویش په‌ناگه‌ی وه‌رگێڕانه‌.

* * *

دوای گفتوگۆیه‌كی چڕ له‌گه‌ڵ جان دۆستدا له‌سه‌ر كتێبی یه‌كه‌م “عه‌شیقی وه‌رگێڕ”، به‌و پاساوه‌ی ئه‌وه‌ هونه‌ری ڕۆمانه‌ ڕووداوه‌كان به ‌ناته‌واوی بۆ خوێنه‌ر جێده‌هێڵێت، له‌سه‌ر پێداگریی من جان دۆست كتێبی دووه‌می نووسی، ئه‌وه ‌بوو به‌ ده‌ستنووسی ئه‌م به‌شه‌ی بۆ ناردم، دوای ئه‌وه‌ی خوێندمه‌وه‌ هه‌ندێ تێبینیم له‌سه‌ری هه‌بوو، جان به‌ دڵێكی فرا‌وانه‌وه‌ قبووڵی كردن، چاكی كردن و شتی تری خسته‌سه‌ر، كه‌ به‌وه‌ ڕۆما...

Unknown Binding

Published January 28, 2016

1 person is currently reading
14 people want to read

About the author

جان دۆست

4 books13 followers
Arabic:جان دوست
English:Jan Dost

جان دۆست ساڵی ١٩٦٥ لە کۆبانێ لەدایک بووە. لە زانکۆی حەلەب بەشی بایۆلۆژیی تەواو کردووە.لە ساڵی ٢٠٠٠ــەوە لە ئەڵمانیادا دەژێت. بە شیعر دەستی پێ کرد و یەکەمین دیوانی (قەڵای دمدم) ساڵی ١٩٩١ لە ئەڵمانیا و پاشان لە هەمان ساڵدا لە ئەستەمبووڵ بڵاویکردەوە. هەروەها (دیوانی جان)ی لە دوبەی و ئەستەمبووڵ چاپکرد. چەندین کتێبی لە کوردییەوە بۆ عەرەبی وەرگێڕاون، وەک (مەم و زین)ی ئەحمەدی خانی، کە ناوی ناوە (الدر الثمين في شرح مم و زين)، بە چوار چاپ لە دیمەشق و بەیرووت و دهۆک بڵاوبووەوە،پاشان کتێبی (عادات و ڕسووماتنامەی ئەکرادییە)ی مەلا مەحمووی بایەزیدی و ڕۆمانی (میرنامە) و دۆمانی (لابیرەنتا جنان - متاهة الجن)ی حەسەن مەتی بۆ پڕۆژەی ئەلکەلیکە کردوونەتە عەرەبی و لە ئەبوزەبی چاپکراون. ئەمانە و جگە لە وەرگێڕانی ڕۆمانی (مژاباد) و (مارتینی بەختەوەر) بۆ عەرەبی. ئینجاش نووسینی دوو ڕۆمان بە زمانی عەرەبی بەناوی (دم عای المئذنة) و (عشيق المترجيم).
هەروەها کۆمەڵێک شیعری سەییاب و هەردوو ڕۆمانی (مهاباد بەر بەئۆڵەمپیادا خودێ) و (پەڕ)ی سەلیم بەرەکاتی کردوونەتە کوردی.
پاشان کتێبی (الحدیقة الناصرية) ی لە فارسییەوە کردووەتە عەرەبی و (قاموس بدائع اللغه)ی لە فارسییەوە کردووەتە کوردی.
تاکو ئێستاش شەش ڕۆمانی نووسیون: (مژاباد) ٢٠٠٤ ، (سێ هەنگاڤ و سێدارەک) ٢٠٠٧ ، (میرنامە) ٢٠٠٩، (مارتینێ بەختەوەر) ٢٠١٢ ، (عشیق النترجیم) ٢٠١٤ ، (دم علی المئذنة) ٢٠١٤.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
9 (64%)
4 stars
0 (0%)
3 stars
4 (28%)
2 stars
1 (7%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
Profile Image for Diyar Ahmed.
44 reviews5 followers
February 29, 2016
بە حساب ئەمە بەشی دووەمی عەشیقی وەرگێرە، بەڵام جگە لە جوینەوە و درێژەپێدان هیچی تر نەبوو. ئەم کابرایە خۆشی نازانێ چی ئەوێت. لە سەرەتاوە باسی ڕۆڵی ئاین دەکات لە پێکەوەژیان و ئاشتی بەڵام لە کۆتاییا پیرێژنێک پەیا ئەبێت دەست ئەکا بە ڕەخنەگرتن لە هەموو ئایینەکان و فەلسەفەی ئاین هەڵەسەنگێنێت و ئیدیعای ڕبووبی بوون ئەکات. بە ڕای من جان دۆست دوای میرنامە ئەبوایە واز لە نووسین بێنێت چۆن خوان رۆلفۆ سی و یەک ساڵ دوای نووسینی پیدرۆ پارامۆ ژیا یەک دێری نەنووسی.
115 reviews11 followers
April 11, 2016
پاش تێپەڕینی ١٠ مانگ بەسەر خوێندنەوەی بەرگی یەکەمی ئەم کتێبەدا دەستمدایە خوێندنەوەی دووەم بەشیی تا نهێنییەکان و ئەو لێڵیی و تەمەی بەشی یەکەم جێی هێشتبوو لایبدەم، لەم بەشەیدا پەردە لەسەر هەموو ڕووداو و پێشهاتە ناتەواوکراوەکانی لادرا. پێمخۆش نییە لەسەر وردەکاریی و ڕوودەکان بدوێم چوونکە چێژی خوێندنەوەی ڕۆمانەکە کەم دەکاتەوە. لێ بەڕاستی چێژم لێبینی، لە دڵمدا ڕۆنیشت.
بە جوانیی بابەتەکان تێکهەڵکێش کرا بوو و، زمانپاراویی و لێزانیی وەرگێڕای کارامە سەباح ئیسماعیل، کتێبەکەی دوو هێندە جوانتر کردبوو.

ت/ بەشی یەکەمی ئەم کتێبە لە ژێر ناوی "عەشیقی وەرگێڕ" بڵاوکراوەتەوە.
Profile Image for Bawan.
31 reviews28 followers
July 1, 2019
وەک هەموو کتێبەکانی تری جان دۆست، رۆمانی زەنگەکانی رۆما کە بەرگی دووەمی رۆمانی عەشیقی وەرگێرە و سەربووردەی چیرۆکەکانی بەرگی یەکی تێدا تەواو کراوەو بە کۆتاییەکی خەمبار کۆتایی دێ، رۆمانێکی ناوازەیە
Displaying 1 - 3 of 3 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.