Έρως (αντ)εθνικός: Ερωτική επιθυμία και εθνική ταυτότητα τον 19ο αιώνα

by Μαίρη Μικέ

Στο βιβλίο αυτό εξετάζονται κείμενα του 19ου αιώνα τα οποία έχουν ως θέμα τους διαφυλετικές και ετερόθρησκες ερωτικές σχέσεις που αναφέρονται στα χρόνια της λατινοκρατίας. Συνεπώς, το ερωτικό αντικείμενο του πόθου είναι άλλο (φραγκικό). Μέσα από αυτή την ερωτική σχέση αναδύονται σε ποικίλες τονικότητες εθνικά στερεότυπα, τα οποία ωστόσο σχετίζονται με τη φυλή και το φύλο. Οι άνδρες (περισσότερο οι Έλληνες και λιγότερο οι Λατίνοι) δίνουν προτεραιότητα στο εθνικό χρέος, ενώ οι γυναίκες (λιγότερο οι Ελληνίδες και περισσότερο οι Λατίνες) εμφανίζονται ευάλωτες στα κελεύσματα της ερωτικής επιθυμίας. Η έρευνα δείχνει ότι οι σχέσεις αυτές στη συντριπτική τους πλειονότητα δεν έχουν ευτυχή κατάληξη.

Γιατί, όμως, στον 19ο αιώνα εκδηλώνεται ενδιαφέρον για σχέσεις που αναφέρονται στα χρόνια της λατινοκρατίας, και γιατί οι σχέσεις αυτές δεν ευοδώνονται; Οι απαντήσεις στην παρούσα μελέτη συνδέονται με τα ιστορικά συμφραζόμενα του εθνοκεντρικού 19ου αιώνα. Ως προς το πρώτο ερώτημα: οι συγγραφείς στρέφονται στο παρελθόν γιατί, εντοπίζοντας στα χρόνια της λατινοκρατίας τη γέννηση της εθνικής συνείδησης, στην ουσία τονώνουν την αίσθηση της εθνικής τους αυτοτέλειας. Ως προς το δεύτερο ερώτημα: η καταδίκη από τους συγγραφείς των διαφυλετικών ερωτικών σχέσεων σημαίνει την αποθέωση της εθνικής καθαρότητας με την αποφυγή των επιμειξιών και της νόθευσης του ελληνικού αίματος.

258 pages, Paperback

Published January 1, 2007

About the author

Η Μαίρη Μικέ είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Γεννήθηκε στην Καβάλα το 1958. Σπούδασε νεοελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Έχει εκδώσει τα βιβλία "Λογοτεχνικά πρόσωπα της Καβάλας", εκδ. Εντευκτηρίου, Θεσσαλονίκη 1990· "Η Βάρδια του Νίκου Καββαδία. Εικονο-γραφήσεις και μεταμορφώσεις", Άγρα, Αθήνα 1994· "Μέλπω Αξιώτη. Κριτικές περιπλανήσεις", Κέδρος, Αθήνα 1996· "Μέλπω Αξιώτη, Ποιήματα" (φιλολ. επιμ.), Κέδρος, Αθήνα 2001· "Μεταμφιέσεις στη νεοελληνική πεζογραφία (19ος-20ός αιώνας)", Κέδρος, Αθήνα 2001 κ.ά. Μελέτες, άρθρα και δοκίμια της έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά, συλλογικούς τόμους και πρακτικά συνεδρίων.