Do piachu

by Tadeusz Różewicz

"Do piachu" to sztuka, w której Różewicz której znane mu z autopsji partyzanckie życie. Bez patriotycznego upojenia, za to nie kryjąc jego przemilczanych, mrocznych stron. Tekst powstawał 17 lat (1955–1972), żeby przez następnych siedem nie móc ukazać się drukiem.

Jan Kott nazwał "Do piachu" jednym z trzech najważniejszych dramatów, jakie powstały w powojennej Polsce. Minęło ćwierć wieku od prapremiery sztuki Tadeusza Różewicza. Do dziś wystawiano ją zaledwie trzy razy.

Unknown Binding

About the author

Tadeusz Różewicz - poet, playwright, and novelist, was one of Poland's most versatile and pre-eminent modern writers.

Remarkable for his simultaneous mastery of poetry, prose, and drama, he was nominated for the Nobel Prize for Literature. Tadeusz Różewicz has been translated into over forty languages. The most recent English-language volumes, recycling (2001), New Poems (2007) and Sobbing Superpower (2011), were finalists for the 2003 Popescu Prize (UK), the 2008 National Book Critics Award (USA) and the 2012 Griffin Prize (Canada) respectively. In 2007 he was awarded the European Prize for Literature.

Mother Departs (Matka odchodzi, 1999), exploring the life of his mother Stefania, is perhaps his most personal work. It won the Nike Prize in 2000, Poland’s most prestigious literary award. He lived in the city of Wrocław, Poland.

Różewicz studied art history at the Jagiellonian University in Kraków, but he has been associated with Silesia since the late 1940s and lived in Wrocław for thirty years. His work has been translated into many languages including English (his work is championed in the UK by the poet and critic, Tom Paulin, and the Nobel Laureate, Seamus Heaney), French, German, Serbian, Serbo-Croatian, Swedish, Danish and Finnish and he has received Polish state prizes and foreign awards. He is well-known in many countries as an excellent poet of the highest moral authority. Różewicz is a precursor of the avant-garde in poetry and drama, an innovator firmly rooted in the unceasing re-creation of the Romantic tradition, though always with a teasing ironic distance. He is a grand solitary, convinced of an artistic mission that he regards as a state of internal concentration, alertness, and ethical sensitivity.

Reviews

[Lucienne · Rating 3 out of 5]

W Przygotowaniu do
wieczoru autorskiego Różewicz tak mówił o głównej postaci dramatu:

"Teraz dopiero dojrzewam do tego, żeby napisać rzecz o głupim Walusiu. Nie o rycerzu, astronomie, filozofie, świętym, jeno o głupim, śmierdzącym, ciemnym parobku Walusiu, który
urodził się, żył i sczezł za czasów narastającego faszyzmu. Nie wybrałem bohatera, wybrałem
śmierdziela, wybrałem ludzką kreaturę godną pogardy i zapomnienia, a nie szacunku i pamięci."

Bardzo uderzający dramat, ale zdecydowanie potrzebny i ważny. Pokazuje rzeczywistość życia partyzantów podczas II Wojny Światowej. Ta rzeczywistość nie okazuje się jednak wcale tak piękna i zgodna z "etosem rycerskim" jak często każe się nam ją widzieć.

Obsceniczne, bardzo cielesne obrazy są momentami symbolicznie zestawione ze sferą sacrum. Być może to w połączeniu z wyśmianiem wszystkich kwestii - zarówno politycznych, jak i społecznych - sprawia, że tekst dramatu tak bardzo "dotyka" czytelnika.

Dałam 3 gwiazdki, bo bardzo doceniam tak zwany zamysł artystyczny. Osobiście podobało mi się raczej na 2, bo nie jestem fanką takiej tematyki. Mimo tego dramat uważam za bardzo, ale to bardzo potrzebny, ponieważ bardzo ważne jest zachowanie pamięci o takich wydarzeniach. Musimy zdawać sobie sprawę z tego jak okrutna jest wojna i co robi z ludźmi.

Główny bohater - Waluś - jest postacią niejako tragiczną. Podczas wojny najniższe warstwy społeczne stają się bowiem masą walczącą. Ich los często nikogo nie obchodzi. Choć Walusiowi nie zostają udowodnione winy i tak zostaje skazany na śmierć.

Warto pamiętać o tym, że autor - Tadeusz Różewicz - sam walczył w wojnie. Dramat jest więc zapisem jego doświadczeń, w końcu udziela jednemu z bohaterów (Kilińskiemu) swojej autobiografii.

"Zwracając się do przełożonego przez "panie" uznaje automatycznie jego władzę i prawo do panowania."

[zunia]

szalone