Rus Edebiyatının en önemli yazarlarından birisi olan Maksim Gorki'nin eseri Varenka Olesova'yı dilimize Mehmet Özgül aslından çevirdi.
Yazar, ülkesinin gelişmesi konusunda neler yapılması gerektiğini, toplumun aydınlarından seçtiği kahramanlarına söyletir. Varenka Olesova adlı dünya güzeli bir hanım ile karşısındaki bilim adamının gelecek, eşitlik ve aşk üzerine konuşmaları, bu arada insan olarak hislerini ustaca işler.
"...Birden gözleri kamaşarak olduğu yerde çakıldı kaldı. Beline kadar suya girmiş olan Varenka hemen ilerisinde duruyor, başını eğerek ıslak saçlarını sıkıyordu. Soğuktan, güneş ışığından teni pespembe olmuştu..."
Russian writer Aleksei Maksimovich Peshkov (Russian: Алексей Максимович Пешков) supported the Bolshevik revolution of 1917 and helped to develop socialist realism as the officially accepted literary aesthetic; his works include The Life of Klim Samgin (1927-1936), an unfinished cycle of novels.
This Soviet author founded the socialist realism literary method and a political activist. People also nominated him five times for the Nobel Prize in literature. From 1906 to 1913 and from 1921 to 1929, he lived abroad, mostly in Capri, Italy; after his return to the Soviet Union, he accepted the cultural policies of the time.
«Ο άνθρωπος πρέπει να κατανοεί τα συναισθήματά του και ή να τους επιτρέπει να εκφραστούν ή να τα κόβει μαχαίρι».
Δεν υπάρχει κάτι το εντυπωσιακό ή εξαιρετικά ενδιαφέρον σε αυτό το ερωτικό νουβελάκι.
Καταγίνεται με μια κοινότοπη και σκανδαλιάρικη ιστορία ξαφνικού και βασανιστικού έρωτα.
Πάντα, ο ανεκπλήρωτος έρωτας, ο ιδεατός, ο μονόπλευρος, ο άρρωστος, ο πανδαμάτωρ, θα είναι ελιξήριο διεκδίκησης με οποιοδήποτε τίμημα και μέγας μύστης κατάκτησης, πάθους και εμμονικής αγωνίας για αποδοχή ή απόρριψη.
Ο Γκόρκι δεν γράφει κάτι σπουδαίο, το γράφει όμως σπουδαία και εμφατικά με απλό λυρισμό, χωρίς δραματικές ή γλυκερές αποχρώσεις συναισθημάτων. Τονίζει την βαθιά, αδιαμφισβήτητη και ηδονικά επώδυνη ανθρώπινη φύση μπροστά στο αρρωστημένο ερωτικό στοιχείο, που αποτελεί συστατικό σύνθεσης, πορείας, κατάληξης, επανάληψης και αποτύπωσης της αιώνιας πορείας κάθε ανθρώπινης ψυχής. Κάθε ύπαρξης που υποφέρει και μεταλλάσσεται σε αντίστοιχα σατανικά ή αγγελικά πάθη, αγιάτρευτα και θεραπευτικά.
Ένας ορθολογιστης καθηγητής, βρίσκει τον "μπελά" του όταν ερωτεύεται μια επαρχιωτοπουλα. Η λογική παλεύει με την επιθυμία και το συναίσθημα. Η Βαρενκα Ολεσοβα και ο Ιππολιτ Σεργκεγιεβιτς δεν έχουν πολλά κοινά, ο νους της κοπέλας διέπεται από αφέλεια και ο δικός του από λογική. Είναι κατάλληλο αυτό το κορίτσι για σύζυγος του; Ιδού το ερώτημα που ταλανιζει τον νεαρό επιστήμονα. Να ενδώσει στα θέλγητρά της όμορφης Βαρενκα ή να εμμένει στις αρχές του; Θα μπορούσε να είναι εξαιρετικό τούτο το βιβλίο, αλλά ένιωσα πως δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Το τέλος ήταν ξαφνικό και αφήνει πολλά ερωτηματικά για τις τύχες των ηρώων. Κατά τα άλλα πρόκειται για ένα βιβλίο με όμορφες ιδέες και περιγραφές.
Отчего человеку мнится архаичность современности? Ныне происходящему давно пора кануть в прошлое, а оно успешно продолжает сопровождать человека, грозя не утратить позиций и в будущем. Для наглядности лучше совершить путешествие в глубинку, где ничего не способствует изменениям. Там сохраняется старый уклад, довольно тяжело поддающийся иным представлениям о должном быть. Собственно, об этом Горький решил ещё раз напомнить, создав произведение о профессоре ботаники, оказавшемся у сестры в гостях, где он познакомился с симпатичной самоуверенной девушкой Варенькой Олесовой, убеждения которой дорого обойдутся его самолюбию.