Het zijn net mensen

by Joris Luyendijk

Vijf jaar lang was Joris Luyendijk correspondent in de Arabische wereld. In 'Het zijn net mensen' probeert hij de kloof te dichten tussen wat hij als correspondent met eigen ogen zag, en wat hij daarvan kon laten zien op radio, tv, en in de krant. Met pakkende voorbeelden legt hij uit waarom nieuwsmedia slechts een klein deel van de werkelijkheid kunnen weergeven en waarom het voor ons zo moeilijk is iets van het Midden-Oosten te begrijpen.

Genres: Nonfiction, Middle East, Politics, History, Journalism, Society, Anthropology

223 pages, Paperback

First published January 1, 2006

About the author

Ik werd in 1971 geboren in Amsterdam, maar groeide vanaf mijn vijfde op in Hilversum, een dorp onder de rook van de hoofdstad. In 1990 kreeg ik de kans om een jaar in Amerika te gaan studeren en ik dacht met mijn Hollandse kop: als ik nou een universiteit kies in het midden van het land, zit ik lekker centraal. Zo kwam ik terecht in Kansas, en ik denk niet dat ik ooit nog zo geïsoleerd zal wonen. Mensen daar zijn al trots als ze op de kaart kunnen aanwijzen dat Europa boven Afrika ligt. Na een heerlijk jaar tussen optimistische mensen ging ik in Amsterdam studeren, wat uitmondde in een zwerftocht van politicologie, via geschiedenis, naar Arabische en religieuze antropologie. In 1995 deed ik een jaar onderzoek onder Egyptische leeftijdsgenoten, en dat leverde in 1998 naast een doctoraal ook een boek op, Een goede man slaat soms zijn vrouw.

Dat boek was weer reden voor de Volkskrant en het Radio 1 Journaal om me als correspondent Arabische Wereld te vragen. Ik bleef in het Midden-Oosten tot april 2003, waarvan de laatste drie jaar voor NRC Handelsblad en de NOS. Over deze meeslepende en verwarrende tijd gaat mijn derde boek, Het zijn net mensen. In 2001 heb ik ook nog Een tipje van de sluier geschreven, over de islam, maar dat is gedateerd en dus niet langer leverbaar. Vanaf 2003 tot 2011 woonde ik weer in Nederland. Ik deed een paar series interviews voor de televisie en bedacht samen met de Litouwse bioloog Raoul H. het programma Heerlijk eerlijk Heertje.

Toen stortte ik mij een tijdje op duurzaamheid en de elektrische auto, met als hoogtepunt de instelling van de Elektrische scriptieprijs 2010 en 2011. In september 2010 werd ik gevraagd om een maand mee te lopen op het Binnenhof in Den Haag. Dat leverde Je hebt het niet van mij, maar… op, waar sommige collega’s nogal boos over werden. Dat was wel grappig om te zien. Kort na verschijning vroeg The Guardian mij om voor ze te komen werken in Londen, en dat is dus wat ik tegenwoordig doe. Ik heb daar een blog waarvoor ik vanuit antropologisch perspectief de financiële wereld beschrijf. Het is erg leuk om te doen, en flink wennen om in het Engels te schrijven. Londen is een geweldige stad, het New York van Europa, en ik hoop er nog wel even te blijven.

Reviews

[Marc Lamot · Rating 3 out of 5]

This book is both interesting as a critique on mainstream journalism, as well as an introduction to the Middle East. For years the Dutch journalist Joris Luyendijk was a news paper correspondent in Egypt, Lebanon and Israel-Palestine. He wrote this book afterwards, clarifying that objective journalism in this region isn't really possible, and illustrating how media in general make a mess of their reporting on the Middle East. Of course, he's a bit one-sided once in a while, but he does make his point. Luyendijk sets the bar for journalism very high: you will not find the truth, for those who still had that illusion; a bit of humility is more appropriate. Mandatory reading for every one aspiring a career in journalism or interested in current affairs.

[Janelle · Rating 3 out of 5]

I read this book to preview it for possible inclusion in a reading series about war and peace in the Middle East. It's the kind of book I almost certainly wouldn't have picked up otherwise - it's nonfiction about politics in the Middle East. I don't really have a political brain and I find it difficult (and tedious, and frankly, boring) to follow the intricacies of this particular sport.

But Luyendijk's book is different. He is a former M.E. correspondent for a major Dutch newspaper, a journalist who constantly questioned the norms of his profession. He stepped away from journalism to reflect on the huge gap between what is actually happening in the region and what is reported in the media. He explains the reasons for the difference in clear and convincing terms. He manages to convey the situation with just the right balance between distance/perspective and personal stories. His analysis of the media machine is both insightful and damning. And his perspective on the role of dictatorships (in the lives of the affected citizens and in British/American interests, too) is different from anything I encounter in the media.

Read this if you care about the U.S. role in the Middle East. Read it if you think you don't care about the U.S. role in the Middle East. Either way, it is a thought-provoking yet readable book.

A note about why you may not have heard of this book: This book was originally published in 2006, in Dutch. The English translation came out in 2010 with an afterword by the author. He mentions that while the book sold an amazing quarter million copies in the Netherlands and was well received in Denmark, France, Germany and Australia, it has been ignored in the U.S., Hungary, and Italy. Today (12/29/10) I checked WorldCat to get a sense of library holdings in the U.S., and only FOUR U.S. libraries are listed as owning it (a public library in Wisconsin + 3 academic libraries). (Of course, I always have to take WorldCat holdings with a grain of salt. My academic library's copy - which I have in hand - isn't reflected there yet. It's a new acquisition and I'm not sure how frequently WorldCat holdings are updated. But still...) If you're a librarian, order this book! It should be on shelves.

Update February 2012: Hello, Everybody! One Journalist's Search for Truth in the Middle East is the UK-English edition title. The US-English edition title is People Like Us: Misrepresenting the Middle East. The Australian-English edition title is Fit to Print: Misrepresenting the Middle East. I'm pleased to report that as of February 2012, 198 libraries own the US-English edition (according to WorldCat).

[Iwan · Rating 4 out of 5]

Hoe is het om als Palestijn in door Israël bezette gebieden te wonen? Op pagina 145 van dit Midden-Oosten-voor-dummies-boek legt Joris het zo uit dat ik het ook kan begrijpen.

"Stel, in de Verenigde Staten wordt een gek de baas die alle mensen met een Friese grootouder laat oppakken en afmaken. Het wordt een moordpartij van ongekende omvang, en als het anti-Friese bewind eindelijk ten val komt, is duidelijk dat de Friese overlevenden niet meer in Amerika willen wonen. 

Dus komt er een plan: de Friezen krijgen een eigen staat, en wat is een logischer plek dan het land dat volgens oude teksten Fries is? Ondanks Nederlands verzet stemmen de Verenigde Naties met het plan in, en uit de hele wereld trekken mensen met een Friese grootouder richting de nieuwe Friese staat, royaal gesubsidieerd door Amerika. 

De overige Nederlanders protesteren: wij hadden toch nooit problemen met de Friezen? Maar in de internationale publieke opinie overheerst het medelijden met de Friezen. Er komt een voorstel: de helft van Nederland wordt Frisia, en in de andere helft kunnen de Nederlanders blijven wonen. 

De Nederlanders pikken dit niet, er komt oorlog die de Friezen met Amerikaanse hulp winnen, en een nog groter deel van Nederland valt in Friese handen. Miljoenen niet-Friese vluchtelingen overstromen de grote Nederlandse steden en de spanningen lopen op. vooral omdat kleine groepjes Nederlanders een guerrilla zijn begonnen tegen de Friezen. 

Terrorisme! roepen Friese voorlich- ters op CNN, they are killing innocent Frisians! Intussen vraagt het Nederlandse volk: wat hebben wij voor leiders? Er volgt een militaire coup, en als Nederland probeert in het buitenland wapens te kopen, verovert de jonge Friese staat met een preventieve aanval' de rest van Nederland, plus stukken van Duitsland en België. 

Drommen niet-Friese Nederlanders vluchten de grens over naar Duitsland en België waar ook coups volgen: we moeten voorkomen dat de Friezen ons pakken! 

Intussen regeert het Friese leger met harde hand over de bezette Nederlandse pro-vincies, wurgt de economie en confisqueert de mooiste stukjes voor nederzettingen en speciale wegen van die nederzettingen naar Frisia. Dan komt er een vredesproces en krijgt Nederland Limburg, een stukje Brabant en een Zeeuws eiland aangeboden. Die brokjes mogen geen Nederland heten, Nederland mag geen leger hebben en alle grenzen worden bewaakt door Friese troepen."

Dit boekje zit vol met dit soort metaforen en biedt houvast in deze verwarrende tijden. Tip: rond de 8 euro betaal je er bij De Slechte voor.

[Sophie · Rating 4 out of 5]

Zeer interessant en beetje schokkend om erover te lezen hoe de media werkt. Ook goede inblik in het leven in Israël en de onderdrukking van de Palestijnse mensen en hoe ingewikkeld het allemaal is (deels door de media representatie). Eerste keer dat ik überhaupt een boek over het midden oosten lees. More to come.

[Elsje · Rating 4 out of 5]

Joris Luyendijk geeft in Het zijn net mensen een onthutsend kijkje op de werking van 'de media'. Hij is jarenlang voor verschillende media (kranten, radio, tv) gestationeerd geweest in het Midden-Oosten, waar hij eerst vanuit Egypte, daarna vanuit Libanon en tenslotte vanuit Oost-Jeruzalem verslag deed van de situatie aldaar.

Met voorbeelden en briljant verzonnen parallellen legt hij uit waarom het onmogelijk is om objectief verslag te leggen vanuit een dictatuur, zoals de meeste landen in het Midden-Oosten. Er zijn geen statistieken, opiniepeilingen evenmin. Mensen durven hun mond eigenlijk niet open te doen want wie weet ben je wel van de geheime dienst. En als ze hun mond al open durven te doen dan alleen off the record.

Later mag hij zijn licht laten schijnen over het conflict tussen de Palestijnen en Israeliers. Hier laat Luyendijk zien hoe slim de Israeliers de internationale opinie beinvloeden en hoe slecht de Palestijnen daartoe in staat blijken. Geholpen door het feit dat ook daar een Leider zit die zichzelf in het zadel wil houden, koste wat kost.

Daarnaast ervaart Luyendijk hoe lastig het is om verslag te doen van een situatie zonder dat er een nieuwswaardige aanleiding is. Dat willen tv-programma's in het westen gewoon niet van je hebben. De afnemers van het nieuws zoeken bevestiging van hun bestaande ideeën en denkbeelden, geen beelden daarnaast die die denkbeelden zouden kunnen verstoren.

Ik was al een Luyendijk-fan door zijn geweldige gastheerschap van Zomergasten, en door het lezen van Het zijn net mensen is mijn bewondering er niet minder op geworden. Je moet het maar durven, de geloofwaardigheid van je eigen vak ter discussie stellen.

[Mona · Rating 3 out of 5]

الكتاب فتح عيني على طريقة عمل المراسلين الصحفيين , كيف يصنع الخبر و ماذا يجري وراء الكواليس , أجده مرجع ممتاز من هذه الناحية . أعطاني التفسير المنطقي لما يسمى المؤامرة الإعلامية الكونية على العرب و المسلمين و الذي عزاه الكاتب لعدة أسباب أهمها ضعف أدائنا من جهة و قوة الخصم و إمكانتاته اللامحدودة من جهة أخرى .

النقطة السلبية على الكتاب هي تكرار المعلومات و عدم الترابط الظاهري بينها إضافة الى ركاكة الترجمة ما ادى إلى تشويش الفكرة العامة .

[Loesje · Rating 5 out of 5]

Eigenlijk zou iedere middelbare scholier dit boek moeten lezen of er les over moeten krijgen.
Niet alleen over het Midden Oosten, maar ook de werking van journalistiek, en de impact van woordkeuze.
Eens te meer een verhaal over dat 'neutraal' niet bestaat.

[Tim · Rating 5 out of 5]

Er zijn weinig boeken die ik in drie dagen uitlees. Er zijn nog minder boeken waarvan ik vind dat idereen ze in drie dagen zou moeten uitlezen. Het liefst de komende drie dagen, dan kunnen we het erover hebben. Echt een meesterwerk.

6 sterren.

[Marjolijn · Rating 4 out of 5]

Aanrader!! Zeker voor mensen (zoals ik) die het Midden-Oosten alleen kennen door het nieuws

[Anne · Rating 3 out of 5]

3.5
Interessant maar veel herhaling!

[Jan Hidders · Rating 5 out of 5]

A great little book. In my opinion a must-read for anyone who would like to claim to have an informed opinion on the situation in the Middle East. It is written in a very personal and fluent style, which makes it a very pleasant read. Although short, it is a very informative book about the difficulties that Joris experienced as a reporter in the Middle East while attempting to report as objectively and honestly as possible.

Through a combination of personal anecdotes and additional background information he shows why this is next to impossible. He mentions several factors such as the local dictatorial regimes that make normal news gathering impossible, Western prejudices, the way that modern mass media filters certain types of news, but also the differences in competence of the involved parties in executing effective media policies. These are all things that most of us already were at least vaguely aware of, but it is still very confronting to see these mechanisms directly at work in this book. A strong reminder that we cannot take the objectivity of our media for granted.

PS. The book reminded me a bit of "Great War for Civilisation, The Conquest of the Middle East" by Robert Fisk, which I read earlier. This book is by a more experienced journalist and has a much bigger scope both in terms of history and geography, but it shares the almost palpable anger and frustration about the whole situation. I can also recommend this book, especially if you are interested in more "on the ground stories" by reporters in the Arab world. It is however very thick, and as such per page not very informative, but this is compensated by a very direct and personal writing style that clearly shows his personal involvement and the spectacular anecdotes such as his interview with Bin Laden or the time he was all but lynched by a mob of Afghan refugees in Pakistan.

[Warner van der Louw · Rating 5 out of 5]

Verplichte lectuur voor elke journalist. Echt een eye-opener.

Hoe dictators in het zadel blijven; semantische verschillen in nieuwsberichtgeving per regio; de ongelooflijk sterke lobby van de VS en Israël; de ongelooflijk slechte van de Palestijnen en Saddam Hoessein en waarom dat logisch is; de onmacht van de Palestijnen; Westerse grootheidswaanzin en hypocrisie; en bovenal: de angst en onmacht van leven in een dictatuur, waar journalistiek niet functioneert.

Durf als correspondent eerlijk te zijn over wat je niet kunt weten. Wát een boek.

[Jeffrey · Rating 5 out of 5]

Foreign correspondence, especially that reportage from the Middle East and other redoubts of dictatorship, is a house of cards. That’s the conclusion of Joris Luyendijk, the former Dutch correspondent who spent five years reporting from Cairo, Beirut, Jerusalem, and other regional hotspots. People Like Us, however, is more than a simple accounting of his time on the ground. Instead, it’s a hard-hitting critique of the news business, of the concerted efforts to shape what that business reports, and of the often illiterate consumers of that reporting.

Readers might be forgiven for looking to another more influential critic of the news business, the former New Yorker journalist A.J. Liebling, to succinctly capture the spirit of Luyendijk’s short and utterly readable book. For it was Liebling that said famously, “Journalism is what somebody doesn’t want you to print. The rest is publicity.” By describing how foreign reporting works, or more aptly, how it doesn’t work, Luyendijk is able to convincingly extirpate any notion that it’s possible for the casual observer to really understand the situation on the ground in culturally distant or undemocratic places.

Luyendijk writes about his former profession in the same jaded way that an ex-wife might air out the dirty laundry of her former spouse. And though one sided, his account is refreshingly forthright in a way that a current journalist could never be. Furthermore, he doesn’t shy away from self-critique. He very candidly describes his inability to reestablish friendships with ordinary Egyptians that he had met while earlier studying at university there. He says that absent those work-a-day relationships, it was impossible for him to report norms, only distortions. Rather than being a participant-observer, in the classic model of anthropology, he was doomed to be only a removed onlooker.

Being likened to an anthropologist may be the highest form of praise any journalist can receive. But in reading People Like Us it becomes readily apparent that the discipline of anthropology may even be a more appropriate course of study than journalism school for aspiring foreign reporters. “It was a Catch 22 situation: In order to hear what was going on, I needed ‘local contacts’; yet I’d only get those contacts by living in a way that was incompatible with the life of a correspondent,” he writes. One suspects that his remove from those people he was reporting about is not unique to journalists, but to diplomats as well.

At the same time, Luyendijk has a playful and light-hearted streak when it comes to his work. Though not all of the humor translates well from the original Dutch text, he does relate some humorous stories, such as that of doing an interview with Hezbollah leader Hassan Nasrallah in the pious group’s public relations office which happens to sit one floor above a large intimate apparel retailer in South Beirut. In another moment, he relates how he would playfully mock his Palestinian interlocutors who suspected that a Jewish conspiracy could explain media coverage of the region. In the middle of their conversations, Luyendijk would look at his watch and say, “Can I just make a call? My secret boss in Israel is going to dictate tomorrow’s article to me.”

Luyendijk also writes with great force and lucidity about news stories being ‘precomposed’ by governments. His examples range from the Sudanese showing melted pill bottles at a pharmaceutical factory just struck by a U.S. missile to Gazans throwing out baby clothes onto the wreckage of a building just destroyed by Israeli airstrikes. With convincing detail, he describes the media life cycle of a terrorist attack in Israel and also quotes a U.S. military official telling a gathering of foreign reporters at the outset of the Iraq War that they need not worry, that “we’re going to make sure that after the war your boss comes up to you and gives you a slap on the back and compliments you on what a fine job you’ve done.”

The true indictment, however, is not of government spin agents, but instead of editors worshipping at the alter of simplification and nationalistic bias. Robert McChesney, the noted scholar of American mass media might argue that the root of the problem lies not with editors, but with the corporatization of the news business. Others, such as National Public Radio reporter and media critic Brooke Gladstone, have suggested that we get the media we deserve, and that it is a reflection of ourselves. Either way, there couldn’t be a more searing indictment than Luyendijk intoning, “If the Western mass media had done their jobs during the war, viewers would have set in front of their television sets crying and vomiting.”

What perhaps makes People Like Us most prescient, however, is what it has to say about the possibility for democratic change in the Middle East. “Try imagining this report,” Luyendijk writes, “Today in Kuwait, thousands of people marched against Western support of their dictators. They demanded the dismantlement of the secret Western bank accounts in which dictators hoard their loot, and chanted slogans against the generous commissions that Western defense companies pay out to dictators and their entourages. Banners displayed protests against Western training and armament of the Arab secret services who torture and murder on a large scale.” Of course reading such a report today, following the Arab Spring, is entirely imaginable, but when the book was published in 2006, such a report would have been farfetched. Yet, this was precisely the point. Journalists covering the numerous summits and other non-events that shaped news coverage from the region were never going to be able to foresee the mass movements that have shaped Arab politics over the past year.

Though it is far from clear that either the refreshing breeze of the Arab Spring or a new model of more ethnographic reporting will be enough to topple the house of cards that shapes the region’s reporting, Luyendijk has done an admirable job of pulling the curtains open behind the great and powerful wizard that is the mainstream media. While certainly there is another side to the story, one that a more connected and seasoned reporter from the region might be able to tell, this book is a good reminder to the casual media consumer that all is not what it appears in the news. Distortion often trumps reality and it’s very difficult to do good reporting amidst repressive and non-democratic regimes. © Jeffrey L. Otto October 8, 2011

[Eva Heutinck · Rating 4 out of 5]

Wow, wat een boek. Ik heb nog nooit eerder een boek over politiek/journalistiek gelezen omdat dat mij in eerste instantie nooit echt zo trok, althans, dat dacht ik. Ik merk dat ik de laatste tijd steeds vaker bij mezelf naga wat mijn kennis over bepaalde politieke situaties is en wat daarin mijn mening is. Tot mijn schaamte was mijn conclusie: veel te weinig.
Daarom ben ik dan ook heel blij dat ik dit boek toevallig ben tegengekomen op Utrecht Centraal en met frisse tegenzin naar huis aan begon.
De voorkant trok mijn aandacht want Palestina, en niet alleen heeft het boek mij eindelijk een degelijk stukje basiskennis bijgebracht over deze complexe politieke situatie, ook ben ik verwonderd over hoe blijkbaar de journalistieke en media wereld in elkaar zit en hoe onwijs veel deze mediaweergave bijdraagt aan de oorlogen zelf.
Ik betrapte mezelf erop vaak een gefrustreerde zucht te slaken bij het lezen van hoe niet objectief het nieuws eigenlijk is. Ik kan zeker zeggen dat dit boek mijn ogen heeft geopend en ik kan het dan ook aan iedereen aanraden!
Het boek is fijn geschreven en leest lekker makkelijk weg. Daarnaast is het ook nog best grappig, dus hoewel het onderwerp onwijs zwaar is, ben ik door dit boek heen gevlogen.

[Sander Meere · Rating 5 out of 5]

Een enorm belangrijk boek. Een aanrader voor iedereen.

Joris Luyendijk is journalist geweest in Palestina rond het jaar 2000. Hij geeft in dit boek inzicht over hoe nieuws gecreëerd wordt. Wanneer je dit boek leest zal je nooit meer hetzelfde kijken naar het journaal. Neutraliteit in journalistiek is niet alleen onmogelijk maar ook schadelijk, het is te bizar voor woorden dat na boeken zoals dit er nog steeds gepleit wordt voor het typische ‘verhaal van twee kanten’ gezeik.

Een ander interessant punt is hoe compleet anders het Midden-Oosten is dan wat wij gewend zijn in het westen. Voornamelijk de dictatorschappen zijn enorm lastig om te bevatten. Het is veel diepgaander dan alleen een alleenheerser, geen pers en een gemilitariseerd regime.

Het boek bestaat uit 3 delen. Deel 2 is by far het interessantste, dit speelt zich af tijdens Luyendijks tijd in Oost-Jeruzalem. Hier werd voor mij de hel waar de Palestijnen in wonen enorm duidelijk. Deel 3 gaat over Amerika en Afghanistan, enorme interessante historische feiten hier, voornamelijk over de inmenging van de VS in de dictatorschappen van het Midden-Oosten

Shoutout naar Erasmus uni voor deze mandatory reading

[IanthePepermans · Rating 5 out of 5]

Late review maar als ge eens tijd over hebt; lees dit! Actueler dan ooit! Over verslaggeving in het midden-Oosten en in het bijzonder over hoe het nooit een eerlijke strijd is geweest tussen Israel en Palestina, vroeger niet en ook nu niet.

[Arwa Mobaraki · Rating 4 out of 5]

كتاب يتعرض لما قد يقع وراء كواليس الأخبار من تجاهل الأضواء أو تسليطها أو تشويهها لما يقع حقيقة وعلى أرض الواقع, لم يكن الكتاب الأول الذي اقرأه حول هذا الموضوع فسبق أن قرأت كتب تصل إلى نفس النتيجة أن هناك لعبة علاقات عامة ومصالح في صناعة الخبر. مؤلف الكتاب يوريس لونديك وصل إلى نتيجة منذ أن أصبح مراسل صحفي وأصبح مطلع كيف تجري الأمور حوله إلى: "كنت قد تخليت عن الفكرة القائلة إنك تعرف ما يجري في العالم إذا تابعت الأخبار" وأنا كذلك ومنذ فترة طويلة!!

[عياد بن يدر · Rating 5 out of 5]

بشر مثلنا، لكن بعض بشرنا ليسوا مثلنا

[Stijn Lavooij · Rating 4 out of 5]

Interessant boek dat een andere kijk op het Midden-Oosten biedt dan we gewend zijn. En verder dan het Midden-Oosten; hoe in een dictatuur het überhaupt onmogelijk is om een redelijk objectief beeld te schetsen van de huidige stand van zaken in het land. Maar ook, hoe onze eigen nieuwsbubbel een compleet verkeerd beeld schetst van de wereld om ons heen.

Joris laat zien hoe onze Westerse kijk compleet verkeerd is, maar hij doet dit niet door een rooskleurig beeld te schetsen, zoals sommige andere media misschien trachten te sterk het tegenbeeld te bewijzen door enkel mooie dingen te laten zien. Hij schetst zijn eigen beeld door simpelweg zijn eigen ervaringen op te schrijven tijdens zijn tijd daar, en dat is heus geen rooskleurig beeld van "O wat is het toffer hier dan jullie allemaal denken". Maar wel, een ander beeld dan wij ons voorhouden wanneer we heel dit deel van de wereld over één kam scheren (Lees: islam, woestijn, chaos, een pot nat).

Zoals de titel ironisch verwijst: Het zijn idd net mensen. Er zijn slechte mensen, goede mensen. Bange mensen, moedige mensen. Goede buren en slechte buren. Tel hiernaast bij op dat hij relatief heldere uitleg geeft over de situatie in Israël en Palestina (voor mijn lekenkop wat betreft dit onderwerp dan), en het maakt tot een interessant boek dat iedereen in het Westen wel kan gebruiken.

Verder bekritiseert hij (terecht) de manier hoe nieuws geproduceerd wordt. Voor mij zijn er ook een paar oogkleppen afgegaan. Hoe nuance bijvoorbeeld vaak verloren gaat in een tv-item. Hoe die nuance wel gevonden kan worden in een geschreven artikel, maar dat is weer te lang of te ingewikkeld, en belandt op de laatste pagina van de zondagskrant, waardoor uiteindelijk de meeste consumenten (want uiteindelijk zijn we dat allemaal, nieuwsconsumenten) het afgevlakte tv-item krijgen en daar hun hele beeldvorming op baseren. Kleine side-note, dit boek komt uit 2006, en YouTube explainers waren toen nog geen ding. Tegenwoordig denk ik dat die combinatie van nuance en beeld die Joris zegt te missen, tegenwoordig wel een sterker aandeel heeft in de beeldvorming d.v.m. deze explainers. Denk NOS op 3, Zembla etc.

Klein minpuntje in dit boek is, en dat benoemt Joris ook zelf; het is een puur anekdotisch verhaal. En ondanks dat hij terecht stelt dat het moeilijk is om onafhankelijke bronnen te vinden, had bijvoorbeeld het laatste deel van het boek over Israël-Palestina en de Irak-invasie door Amerika, wel voordeel gehad van bronvermeldingen en verwijzingen naar andere media. Hier was hij immers niet meer anekdotisch bezig, maar legde hij geopolitieke situaties uit. En ik die daar toch niet het precieze over weet, moet hem dan maar op zijn woord geloven. Dat is jammer, want hijzelf laat je (terecht) twijfelen over de nieuws-industrie, maar vervolgens moet je wel van hem aannemen dat deze conflicten zijn gegaan zoals hij vertelt. En dat doet toch een beetje af aan de potentiële slagkracht van dit boek.

Verder, een dikke aanrader.

[Ahmed M. Abed · Rating 5 out of 5]

قبل الحديث عن الكتاب وحتى ندرك أهمية وقيمة الكتاب يجب أولاً أن نعرف مؤلف الكتاب، وهو يوريس لونديك، صحفي هولندي، أمضى الفترة ما بين عامي 1998 - 2003 متنقلا بين عدة دول في الشرق الأوسط، درس في القاهرة، وعمل فيها بالإضافة إلى فلسطين ولبنان والعراق، عاصر الانتفاضة الثانية في فلسطين والغزو الأمريكي للعراق وأحداث الحادي عشر من سبتمبر.
هذا العمل لا يمكن تحجيمه بتصنيف واحد، فهو كتاب سيرة ذاتية مهنية، سياسي، إجتماعي، إنساني، إعلامي، نفسي، كل تلك التصنيفات نوقشت في الكتاب وقدمت بأحسن صورة، فهو يتحدث عن تجربته كمراسل وصحفي عمل في الشرق الأوسط، كما يتناول القضايا السياسية الشائكة التي عاصرها وكان أبرزها (الوضع القائم في الأراضي المحتلة والانتفاضة الثانية - أحداث الحادي عشر من سبتمبر وأثرها على الغرب وعلى الشرق الأوسط - غزو العراق وتبعاته)، وتناول أيضاً وضع الأنظمة العربية ومفهوم الديمقراطية وحال الشعوب في تلك المنطقة وتحت ظل تلك الأنظمة، كما تناول عمل وسائل الإعلام وما يسيرها وكيفية نقلها للأحداث.
كل هذه الأفكار ستجد أنك عايشتها خلال القراءة دون أن تشعر بتعقيدها او بصعوبتها أو حتى أنك قرأت كل ذلك والسبب هو أسلوب الكاتب المميز، أسلوب سهل، مترابط الأفكار، ممزوجاً بحص الكاتب الفكاهي المتزن الذي أحسن استغلاله واستخدامه، عادة هذا النوع من الكتب خصوصا التي تناقش القضايا السياسية تكون مملة جامدة إلا أن الكاتب كسر هذا القالب في هذا الكتاب، ولعل هذه الإيجابيات كانت كفيلة أن تغطي على بعض التكرار في بعض النقاط.
كما أن الكاتب كان يذكر المشاكل في عمل المؤسسات الإعلامية وينتقد طريقة نقلها للأحداث دون أن يقدم حلولاً أو أفكاراً عملية، إلا أنه استدرك هذه النقطة وذكر عدداً من الأفكار في خاتمة الكتاب.
سيضيف لك هذا الكتاب الكثير وسيكشف لك العديد من الأسرار خصوصاً في عمل المنظومات الإعلامية، وسيعمل عقلك للتفكير في أوضاع الشرق الأوسط وسجعلك تعيد التفكير في العديد من الأشياء.
كتاب ممتع جداً ومليء بالأفكار الهامة، ينصح به وبشدة لكل مهتم في هذه الأفكار.

[Trisha · Rating 4 out of 5]

"Toen ik nog enkel de Arabische wereld deed en het Heilige Land via de media volgde, was me al wel opgevallen dat voor alles meer dan één woord bestond. Ik had het aangezien voor folklore, materiaal voor de mediapagina: hebben ze zelfs dáár ruzie over. Maar toen ik er middenin zat, realiseerde ik me dat ze júist daar ruzie over hadden. Die woorden vormden samen een perspectief en er waren zo veel woorden, omdat er zo veel perspectieven waren." p. 133

Ik keek al weinig journaal, omdat ik van mening was dat er te weinig verschillende perspectieven werd getoond. Dit boek heeft mij zoveel meer laten zien. Luyendijk laat een andere kant zien en vertelt tevens een stukje waarom. Is het van belang dit te lezen? Voor mij. Want het heeft mij meer informatie gegeven en bevestigde niet alleen een gedeelte, maar opende ook mijn ogen voor een ander gedeelte. Maar ik blijf ook met vragen achter. Maar het zet me wel aan het denken en maakte mij wel bewuster over mijn eigen mening over de wereld.

[Hilde · Rating 4 out of 5]

Ik was benieuwd hoe relevant dit boek (bijna 20 jaar oud) nog is. Het antwoord is: zeer relevant. Ik weet natuurlijk niet of het er achter de schermen nog steeds zo aan toe gaat (qua voorlichters, nieuws dat is voorgekauwd of in scène wordt gezet) maar je kunt je er iets bij voorstellen. Belangrijke boodschap: nieuws vanuit een dictatuur is niet mogelijk. en: wij zien maar een deel van het Midden Oosten. Ook na 20 jaar nog steeds een interessant boek om te lezen, zeker met het oog op de Genocide in Gaza.

[vs · Rating 4 out of 5]

Zot hoe hard er een kloof is tussen beeld en werkelijkheid in het Midden-Oosten. We weten allemaal dat de media ons bespeelt, maar hier lees je hoe het allemaal er daadwerkelijk in deze landen aantoe gaat en hoe verkeerd we denken over de Arabische wereld.

[Jelle ❄️ · Rating 4 out of 5]

Openbarend, schokkend, ontzettend frustrerend.

[Nick · Rating 5 out of 5]

Ontzettend interessant boek over journalistiek in het midden-oosten. Het zet een hoop in perspectief en laat je zeker weer even nadenken! Zeker een aanrader!

[Mark Kortus · Rating 5 out of 5]

Een must-read die de nauwe beeldvorming van het Midden-Oosten door de westerse media blootlegt. De titel geeft perfect de toon en essentie van dit boek weer.

[Zoye · Rating 5 out of 5]

zotte aanrader, echt heel goed boek om je kritisch denkvermogen nog maar eens op scherp te stellen

[Goan B. · Rating 4 out of 5]

Ik hou van Joris Luyendijk. Platonisch. En goedkoop. Alles wat die man schrijft ligt nu te verstoffen bij kringloopwinkels. Nu liggen ze bij mij thuis. Geadopteerd van het asiel. Om het weer liefde te geven.

Goede omschrijvingen en zeer relevant boek dit weer. Aanrader!

[Pablito · Rating 5 out of 5]

Laat een duidelijk probleem goed zien: hoe de verslaggeving in het Midden-Oosten, waar dictaturen zijn, een versterkende werking hebben op het conflict.

[Ada · Rating 4 out of 5]

“Nieuws is de uitzondering, niet de regel”

Joris van Luyendijk schreef het boek “Het zijn met mensen” met zeer goede intenties. Hij probeert er de problematiek in de journalistiek aan te kaarten door gebruik te maken van zijn eigen ervaringen. Het boek zorgt er niet alleen voor dat je je kritischer gaat opstellen tegenover het nieuws dat ze dagelijks te zien krijgt, maar ook de moeilijkheid van journalistiek. Hij schetst een zeer eerlijk beeld doordat hij ook zichzelf en zijn eigen werk met een kritische blik bekijkt.

Met het boek probeert Joris ook een eerlijk beeld te geven van hoe hij de Islamitische wereld ervaart, want zoals hij zelf mooi formuleert toont het nieuws niet de regel maar de uitzondering. Het is er volgens Luyendijk dan ook enorm moeilijk om via het “goede” journalistieke plan te werken, waarbij de informatie komt van bronnen die we kunnen “vertrouwen” en er cijfers worden getoond. De manier waarop hij over al deze moeilijkheden en uitdagingen schrijft is zeer aangenaam om te lezen. Hij gebruikt metaforen die het makkelijker maken om conflicten, zoals dat tussen Israel en Palestina, te begrijpen. Ook zitten er kleine stukjes van oude, gepubliceerde en niet gepubliceerde, zelfgeschreven artikels in, die het boek vorm geven en helpt bij het verwerken van de pas gelezen informatie.

Het boek geeft een zeer belangrijk probleem weer, waar in de westerse wereld al lang mee wordt gekampt. De islamofobie en hoe de media deze helpt in de hand te houden. In de media geeft men bijzondere, ongewone situaties weer. Joris Luyendijk probeert dit manier op een zeer directe manier aan te spreken in zijn boek en bekend ook zijn eigen schuld in dit probleem. Na 9-11 wou de wereld weten hoe die islamtische wereld in elkaar zat, de media bood voor velen een hapklare pap van extremistische, geradicaliseerde problematiek. Men kreeg een beeld dat elke persoon in de Arabische wereld Amerika haat en de westerse wereld haat en hier enorm veel aanslagen wil plegen en dus gevaarlijk was. Dit zorgde voor enorm veel islamofobie waar ook vandaag de dag, bijna 20 jaar later, nog altijd gevolgen van zijn. Men wordt bang voor een geloof waarin een paar de uitzondering vormden, en nieuws werden en een hele boel anderen de norm waren en nooit over werd gesproken.

Volgens Luyendijk moet de journalistiek eerlijk zijn over de beperkingen waar het mee te maken krijgt. In de Arabische wereld is het zeer moeilijk de algemene opinie te vinden, omdat er hier veel dictatoren heersen. Mensen kunnen er niet, zonder te vrezen voor te gevolgen, hun mening verwoorden tegenover de pers. De journalistiek zou deze problemen niet moeten proberen te verbergen en ontwijken, maar aankaarten en uitleggen. Het zou de mens niet enkel moeten bijleren over de uitzonderingen maar ook over de norm. Hoe is het om te leven in een land, met een zo verschillende cultuur en politiek? Ook zou zeer duidelijk moeten worden gemaakt volgens Luyendijk dat elk land, en zelfs elke regio, in de Arabische wereld enorm veel verschilt in taal, cultuur, politiek, economische situatie, religie ….

Het is een boek dat leert nadenken, over jezelf, anderen en de informatie die we elkaar vertellen, een aanrader voor iedereen.