Η Ανάπτυξη των Βρεφών: Πρόσφατες Εξελίξεις

by J. Gavin Bremner (Editor), Gillian Harris, Jacqueline Barrett

Ο τόμος αυτός αποτελείται από 13 κεφάλαια τα οποία συντάχθηκαν από κορυφαίους βρετανούς και βορειοαμερικανούς ερευνητές της βρεφικής ηλικίας και παρέχει μια έγκυρη επισκόπηση των πρόσφατων ερευνών για την ανάπτυξη των βρεφών. Τα μέρη στα οποία χωρίζεται το βιβλίο περιλαμβάνουν κεφάλαια που πραγματεύονται συναφή θεματολογία και κατευθύνουν την προσοχή του αναγνώστη στις ομοιότητες και τις αντιπαραθέσεις των επιχειρημάτων που αναπτύσσονται από διαφορετικούς συγγραφείς. Μολονότι τα κεφάλαια οργανώνονται σύμφωνα με τη συμβατική θεματολογία στις ενότητες: αντιληπτική, γνωστική και κοινωνική ανάπτυξη, η έμφαση (τόσο εντός των κεφαλαίων όσο και στα εισαγωγικά κείμενα που τα ενοποιούν) δίνεται στις συνδέσεις ανάμεσα στις αντιληπτικές, γνωστικές και κοινωνικές διαστάσεις της συμπεριφοράς. Έτσι, πρόσφατα συναρπαστικά ευρήματα σχετικά με τις αντιληπτικές ικανότητες των βρεφών σχετίζονται τόσο με τις παλαιότερες όσο και τις νεότερες ερμηνείες της γνωστικής ανάπτυξης, ενώ τα ζητήματα συνδέονται και με την ανάπτυξη των ικανοτήτων για κοινωνική αλληλεπίδραση και τη γλώσσα. Όλες οι ενότητες του βιβλίου περιλαμβάνουν ένα σημαντικό θεωρητικό μέρος, ενώ δίνεται ιδιαίτερη προσοχή τόσο στις παραδοσιακές θεωρίες, όπως η θεωρία του Piaget, όσο και στις νεότερες, όπως η θεωρία της άμεσης αντίληψης και η θεωρία των δυναμικών συστημάτων. Υπάρχει επίσης ένα κεφάλαιο αφιερωμένο στην ερμηνεία της βρεφικής ανάπτυξης από ψυχαναλυτική σκοπιά.
Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου βιβλίου αποτελεί ο στόχος του να καταστήσει τα πρόσφατα ευρήματα και τις νέες θεωρίες προσβάσιμες στους φοιτητές. Απευθύνεται, λοιπόν, σε ένα ευρύ κοινό το οποίο περιλαμβάνει τόσο τελειόφοιτους φοιτητές ψυχολογίας όσο και διακεκριμένους ερευνητές της βρεφικής ηλικίας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Το βιβλίο αυτό είναι πολύ σημαντικό τόσο για τους προπτυχιακούς και τους μεταπτυχιακούς φοιτητές όσο και για τους ερευνητές της βρεφικής ηλικίας. Παρέχει μία κατανοητή επισκόπηση της σύγχρονης θεωρίας και έρευνας για τη βρεφική ανάπτυξη, συμβάλλοντας περαιτέρω στη γεφύρωση εννοιολογικών χασμάτων και ενοποιώντας τα σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα με τρόπο ο οποίος διαφωτίζει τα κρίσιμα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσει η μελλοντική έρευνα. (Joan Oates, Πανεπιστήμιο, Μεγάλη Βρετανία)
Περιεχόμενα

Σειρά Ψυχολογία
Πρόλογος
ΜΕΡΟΣ 1ο Η ανάπτυξη της αντίληψης και της κίνησης
1. Η ανάπτυξη της αντίληψης της γεύσης και η ρύθμιση της όρεξης-Gillian Harris
Η ρύθμιση της όρεξης
Προτιμήσεις σε τροφές και γεύσεις
Αποδοχή του φαγητού και ιδιοτροπία
2. Η οργάνωση της οπτικής αντίληψης κατά την πρώιμη βρεφική ηλικία-Alan Slater
Σταθερότητα σχήματος και μεγέθους
Η αντίληψη της μορφής
Βιο-μηχανική κίνηση
3. Από την αντίληψη στη νόηση-J. Gavin Bremner
Τα νεογνά αντιλαμβάνονται τον κόσμο με αντικειμενικό τρόπο
Μελέτες εξοικείωσης και η αντίληψη έναντι της γνώσης
Η θεωρία της άμεσης αντίληψης
Η θεωρία των δυναμικών συστημάτων
Οι θεωρίες των δυναμικών συστημάτων και της άμεσης αντίληψης
Η διάκριση έκδηλου-άδηλου
Αναπτυξιακές διαδικασίες
Η κίνηση στον χώρο
4. Η θεωρία των δυναμικών συστημάτων στην ανάπτυξη της κίνησης-Brian Hopkins, George Butterworth
Εισαγωγή: το δέλεαρ της χιονονιφάδας
Η επανένταξη της κίνησης στο πλαίσιο της ανάπτυξης
Η εφαρμογή της φυσικής-υλιστικής θεωρίας στην έννοια της αυτο-οργάνωσης
Η θεωρία των δυναμικών συστημάτων
Το πρόβλημα του Bernstein και μια προτεινόμενη λύση
Μεταβάσεις και ελκυστές
Παράδειγμα εφαρμογής της έννοιας του ελκυστή στην κινητική ανάπτυξη
ΜΕΡΟΣ 2o Γνωστική ανάπτυξη
5. Το βρέφος δεν θεωρείται πλέον "παθητικός δέκτης": πώς τα βρέφη χρησιμοποιούν τις γνώσεις τους για να ρυθμίσουν τη δράση του, να επιλύσουν προβλήματα και να επιτύχουν στόχους-Peter Willatts
Το βρέφος ως παθητικός δέκτης
Η ανάπτυξη της συμπεριφοράς μέσου-σκοπού
Διαδικασίες αναστολής και σφάλματα αναζήτησης στη θέση Α και όχι στη θέση Β
6. Επαναξιολόγηση της θεωρίας του Piaget για την αισθητηριοκινητική νοημοσύνη: η άποψη της γνωσιακής επιστήμης-Julie Rutkowska
Ορισμένα επίμονα ζητήματα
Τρεις θεωρητικές απόψεις για τη νόηση
Η ερμηνεία της εντός πλαισίου δράσης μέσω της ρομποτικής που βασίζεται στη συμπεριφορά
Αναθεώρηση της ιδέας της ομοιόστασης
7. Η ανάπτυξη της κατηγοριοποίησης. Αντιληπτικές και εννοιολογικές κατηγορίες-Jean M. Mandler
Ορισμένα προβλήματα της ιδέας των κατηγοριών βασικού επιπέδου
Η σχέση μεταξύ αντιληπτικής και εννοιολογικής κατηγοριοποίησης
Σχηματισμός εννοιών μέσω αντιληπτικής ανάλυσης
Πώς διαφοροποιούνται οι αντιληπτικές από τις εννοιολογικές κατηγορίες
Πώς συγκλίνουν οι αντιληπτικές και οι εννοιολογικές κατηγορίες
8. Σταθερότητα στη νοητική ανάπτυξη από τη βρεφική στην ύστερη παιδική ηλικία. Τρία "ρεύματα" έρευνας-Marc H. Bornstein, Alan Slater, Elizabeth Brown, Elizabeth Roberts, Jacqueline Barrett
Επεξεργασία οπτικών πληροφοριών
Κατανόηση των αιτιωδών σχέσεων
Απαρχές και μηχανισμοί
Ορισμένα προκαταρκτικά συμπεράσματα
ΜΕΡΟΣ 3o Κοινωνική και γλωσσική ανάπτυξη
9. Η αντίληψη των κοινων...

488 pages

First published December 1, 1989