Τώρα

by Γιώργος Μανιώτης

Η εκπομπή "Οικογενειακό τραπέζι" φιλοξενεί στο πρώτο επεισόδιο την οικογένεια της παρουσιάστριας-δημοσιογράφου. Ένα ένα τα μέλη της οικογένειας κάθονται μπροστά στην κάμερα και στο μικρόφωνο και απαντούν, με κάθε ειλικρίνεια, στις ερωτήσεις που τους τίθενται, όσο τολμηρές κι αν είναι.

Από τον μικρό Νικολάκη που δηλώνει ότι οι γονείς του εμφιαλώνονται και τη δυναμική και κυρίαρχη γιαγιά, που έχει πλέον χάσει τα λογικά της, μέχρι την καταθλιπτική νύφη της δημοσιογράφου που βρίσκει καταφύγιο στα αντικαταθλιπτικά και στις εφήμερες σχέσεις και τον πρωτότοκο γιο, emo εκ πεποιθήσεως, παρελαύνουν στις σελίδες του βιβλίου άνθρωποι της διπλανής πόρτας, άνθρωποι συνηθισμένοι που συναντάμε στο δρόμο, στη δουλειά, στο σούπερ μάρκετ. Άνθρωποι σαν όλους εμάς, που υποφέρουν εγκλωβισμένοι στα γρανάζια του συστήματος και αναζητούν μια ελπίδα, μια παρηγοριά.

Ο Γιώργος Μανιώτης, με τον αιχμηρό λόγο του, εξαπολύει ένα δριμύ κατηγορώ κατά του καθημερινού παραλογισμού που βιώνουμε σήμερα, κατά της σύγχρονης κοινωνικοπολιτικής πραγματικότητας που μας οδηγεί συστηματικά στην απώλεια της ανθρωπιάς μας.

340 pages, Paperback

Published January 1, 2011

About the author

George Maniotis

Ο Γιώργος Μανιώτης είναι ένας από τους πολυγραφότερους σύγχρονους Έλληνες συγγραφείς. Γεννήθηκε το 1951 στην Αθήνα. Σπούδασε νομικά στη Θεσσαλονίκη. Από μικρός, μόλις δεκαεννέα ετών δημοσιεύει την πρώτη του ποιητική συλλογή «Νέρων» και ακολουθεί το πρώτο του θεατρικό «Ηγέτες και Αξιώματα» (1971, εκδόσεις Δωδώνη). Πολλά από τα θεατρικά του έργα έχουν παιχτεί με επιτυχία σε θέατρα, θεατρικές σκηνές, στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση.

Reviews

[Pep.Kosteyetos · Rating 3 out of 5]

Το πρώτο μισό του βιβλίου ήταν πιο δυνατό, με ξεκάθαρο στόχο, κωμικοτραγικά στοιχεία, γρήγορη και θεατρική, διαλογική ροή. Μετά ήρθαν κάτι μονόλογοι που πραγματικά δεν κατανοώ το νόημα της ύπαρξης τους. Αφέθηκαν οι χαρακτήρες στην άκρη, μετατράπηκαν σε ανδρείκελα και φερέφωνα του συγγραφέα. Το κομμάτι της συνέντευξης έχασε την διαδραστικότητα του πρώτου μέρους (με τις αστοχίες του κι αυτό, αλλά πάντα ενδιαφέρον) και μετατράπηκε σε έναν χειμαρρώδη καταιγισμό πολιτικών και κοινωνικών αναλύσεων με πυρηνικό αντίπαλο ένα γενικολογο και αφηρημένο «αυτοί». Βέβαια αυτή ήταν ακριβώς η εμπειρία του 2011. Όχι ότι ξέρω ακριβώς, από κάτι φίλους στο χωριό ό,τι έχω ακούσει.

[Lilly · Rating 4 out of 5]

«Οικογενειακό Τραπέζι» λέγεται η εκπομπή της δημοσιογράφου που πρωταγωνιστή. Είναι αυτή που συντονίζει τους ομιλητές, τους καθοδηγεί και προσπαθεί να τους φτάσει στα συμπεράσματα που θα ήθελε εκείνη. Και οι πρωταγωνιστές δεν είναι άλλοι από την ίδια της την οικογένεια.
Ένα ατύχημα. Για κάποιους μια εσκεμμένη πράξη δολοφονίας. Το μικρότερο μέλος της οικογένειας, ένα πεντάχρονο αγόρι, πέφτει από το μπαλκόνι του τρίτου ορόφου και σκοτώνεται. Είναι και ο χαρακτήρας με τον οποίο ανοίγει η αυλαία.

Η δική του συνέντευξη είναι αυτή που σε βάζει κατευθείαν στο κλίμα του μυθιστορήματος. Το αγόρι από κάποιους χαρακτηρίζεται σα διαβολάκι κι από άλλους σαν το «παιδί-σοφός», το παιδί που κατάλαβε το νόημα της ζωής νωρίτερα απ’ όλους κι επαναστάτησε με τον δικό του τρόπο. Αρνήθηκε να συμβιβαστεί και πέθανε.
Μέσα από κάθε συνέντευξη κάθε μέλους αποκαλύπτεται και μια καινούρια αλήθεια. Ο παππούς αποκαλύπτει την ύπαρξη μιας δεύτερης οικογένειας. Η γιαγιά αποκαλύπτει μέσα από την τρέλα της τις αληθινές συνθήκες στις οποίες ζούσαν τα μέλη και τα πραγματικά της συναισθήματα. Ο αδελφός είναι πλήρως συντονισμένος στον αγώνα της επιβίωσης κι έχει απαλλαχθεί από οποιοδήποτε όνειρο που μπορεί να τον κάνει να παραστρατήσει. Η γυναίκα του αδελφού φυτοζωεί και προσπαθεί να ξεδίνει στους εραστές της. Η αδελφή έχει φύγει μακριά αλλά επί της ουσίας είναι ένα πανομοιότυπο αντίγραφο της γιαγιάς. Ο σύζυγος της αδελφής το ίδιο. Η «σπιτωμένη» είναι η αληθινή επαναστάτρια. Τα παιδιά της «σπιτωμένης» όμως, έχουν μπλεχτεί στα ίδια γρανάζια. Και το συμπέρασμα όλων είναι ένα: τα λεφτά κινούν τις ζωές. Τα λεφτά είναι αυτά που προσδιορίζουν τα συναισθήματα κι αν όχι τα συναισθήματα, τις συνθήκες στις οποίες πρέπει να προσαρμοστούν τα συναισθήματα. Και σ’ όλα αυτά, η δημοσιογράφος, όπως προστάζει το επάγγελμά της, προσπαθεί να βρει την αλήθεια. Ή μήπως, δεν της αρέσει η αλήθεια και προσπαθεί να την επαναπροσδιορίσει;
Η γραφή του Γιώργου Μανιώτη είναι κατεξοχήν θεατρική στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα. Μπορείς να δεις τους χαρακτήρες να παρελαύνουν πάνω στη σκηνή και να τη γεμίζουν. Χωρίς να χρειάζεται τίποτ’ άλλο στο σκηνικό. Μόνο την ομολογία τους. Πλημμυρίζει ο χώρος. Έτσι όπως γίνεται και κατά την ανάγνωση. Ρέουν οι λέξεις και σε παρασύρουν σε μονοπάτια που δεν έχεις επιλογή, παρά να τα ακολουθήσεις. Κι αυτό καθιστά το μυθιστόρημα εφιαλτικό. Εφιαλτικό γιατί ζωντανεύει τους φόβους σου για τον δικό σου αγώνα ενάντια στο κατεστημένο. Κατά πόσο οι επιλογές σου βασίζονται στην ελεύθερη βούληση; Κατά πόσο εθελοτυφλείς μπροστά στη δυστυχία σου; Κατά πόσο η δειλία σου ονομάζεται πίστη στις αρχές που υποτίθεται ότι έχεις; Η αρχή είναι μία: η ελευθερία. Πόσο δύσκολη είναι η ελευθερία; Η φιλοσοφία καλείται να απαντήσει σ’ αυτήν την ερώτηση εδώ και αιώνες.
Ζωή εμφιαλωμένη. Έτσι χαρακτηρίζεται από το συγγραφέα μέσω των ηρώων του. Μια ζωή που εθελούσια διαλέγουμε να περιορίσουμε και να κλείσουμε μόνοι μας το καπάκι. Όταν το παιδί-σοφός, ο Νικολάκης, πρωτοαναφέρει την «εμφιάλωση» κάπου ξενίζεσαι, δεν ξέρεις τι εννοεί ακριβώς. Λάθος. Ξέρεις πολύ καλά αλλά δε θες να το δεις και δε θες να το παραδεχτείς. Όπως κλιμακωτά, σε οδηγεί η πρώτη ομολογία, η ομολογία της γιαγιάς, ότι η επιτυχία στη ζωή τελικά, είναι ο προγραμματισμός. Οτιδήποτε παρεκκλίνει από τον προγραμματισμό μπορεί να φέρει την καταστροφή. Στην πράξη εμφανίζονται όλοι οι υπόλοιποι ήρωες. Πλην δύο: του παππού και της ερωμένης του. Άραγε αυτοί τι πέτυχαν; Απέφυγαν την εμφιαλωμένη ζωή ή όχι;
Ο Γ. Μανιώτης θίγει ζητήματα που ο περισσότερος κόσμος επίτηδες αγνοεί. Δεν είναι τυχαίο που τοποθετεί τους ήρωές του σε μιαν Ελλάδα χρεοκοπημένη. Το φόντο δε θα μπορούσε να είναι περισσότερο επίκαιρο. Οι αναγνώστες θα ταυτιστούν με έναν από τους ήρωες, ή και με πολλούς, και είναι αναπόφευκτο. Με τον μόνο ήρωα που δε μπορείς να ταυτιστείς είναι ο Νικολάκης. Η πραγματική επανάσταση. Αυτή που ξεφεύγει από τα όρια της λογικής, αυτή που επιδιώκεται μόνο όταν έχεις αντιληφθεί ότι τελικά, ίσως και να μην υπάρχει ελευθερία.
Το μυθιστόρημα ξύνει πληγές, και τις ξύνει επίτηδες. Κατά έναν τρόπο, καλά κάνει, ίσως χρειάζεται για να αφυπνιστεί η προγραμματισμένη ζωή του καθενός. Κρυφή πρωταγωνίστρια μία: η μουσική. ‘Ποια είναι η σχέση σας με τη μουσική;’ ρωτάει επανειλημμένα η δημοσιογράφος. Ίσως αυτή η ερώτηση είναι υπέρ-αρκετή για να βρεθούμε αντιμέτωποι με τον εαυτό μας. Ίσως η απάντηση σ’ αυτή την ερώτηση είναι η εσωτερική μας αλήθεια. Απαντήσεις πολλαπλές. Ακόμα και ο ήρωας του μυθιστορήματος που επαγγέλλεται ως μουσικός, δίνει μία απάντηση που σε τρομάζει, που σε βγάζει από τα λογικά σου. Βλέπεις, μέσα από τη σχέση των ηρώων με τη μουσική, ποια είναι η κοσμοθεωρία τους, ποια είναι η αλήθεια τους, πόσο εμφιαλωμένη είναι η ζωή τους και πώς αυτοί οι ίδιοι με τον έναν τρόπο ή τον άλλον το επεδίωξαν.
Τελικά, η δική σας σχέση με τη μουσική, ποια είναι;

Η κριτική δημοσιεύτηκε στο: http://www.critique.gr/index.php?&...