Γράμματα στην αδελφή του Τζένια και στην Έλγκα

by Nikos Kavadias, Νίκος Καββαδίας

Τα γράμματα του Νίκου Καββαδία στην οικογένεια ακολουθούν χρονολογική σειρά. Ίσως κάποια να έχουν χαθεί όλα αυτά τα χρόνια. Θα παρατηρήσετε ότι την τελευταία περίοδο της ζωής του δεν υπάρχει αλληλογραφία. Ο λόγος είναι ότι για να μας κάνει το χατίρι ταξίδευε στη Μεσόγειο κι έτσι κάθε βδομάδα ήταν μαζί μας. Πάντα ο αποχωρισμός μαζί του ήταν ιδιαίτερα δύσκολος, επώδυνος· "ο χωρισμός ματώνει, δε σκοτώνει" γράφει ο ίδιος. Θυμάμαι πώς περιμέναμε τον ταχυδρόμο και τη βαθιά απογοήτευση όταν δεν έφερνε γράμμα. Τα μακρινά του ταξίδια για μένα είχαν γίνει εφιάλτης. Ένας εφιάλτης πού έκρυβε και την προσμονή και τη χαρά για την επιστροφή του. Αναφέρει πολλές φορές στα γράμματα τα δώρα που μου αγόραζε. Σημασία δεν είχε τόσο το ίδιο το αντικείμενο όσο ή ιστορία πού θα το ακολουθούσε. Η περιγραφή της πολιτείας, του δρόμου, του μαγαζιού, του ανθρώπου πού το πουλούσε. Έτσι με ταξίδευε μαζί του. Μου 'λεγε ότι κάθε χώρα έχει το δικό της χρώμα και τη δική της μυρωδιά. Η Κίνα γκρι και κίτρινο και μυρίζει σκόρδο και τηγανητά λαχανικά. Η Αγγλία σαπούνι Pears και μπισκότα Huntley & Palmer. Του έλειπαν τα ταξίδια με τα φορτηγά και έλεγε ότι κατάντησε σαν το ποίημα του Μπάρα " Η Κλεοπάτρα, η Σεμίραμις κι η Θεοδώρα ". Κάτι όμως ακόμα που τον βαστούσε στα κοντινά ταξίδια ήταν κι ο ιδιαίτερος δεσμός που είχε με τον γιο μου Φίλιππο. Περνούσαν μαζί ατελείωτες ώρες με παράξενες διηγήσεις. Δεν είμαι σίγουρη αν εγώ ήθελα να δημοσιευτούν αυτά τα γράμματα, ίσως γιατί τα θεωρώ κάτι πολύ δικό μου που είναι δύσκολο να το μοιραστώ. Η μάνα μου κι ο Φίλιππος είχαν σκεφτεί - γιατί πολλά απ' αυτά τα κείμενα είναι σημαντικά - ότι θα έπρεπε να γίνουν γνωστά στους αναγνώστες του. τα γράμματα δείχνουν το χαρακτήρα του. Οι άνθρωποι που τον αγαπούν σαν συγγραφέα θα τον γνωρίσουν και στην ιδιωτική του ζωή. Ο Φίλιππος κι εγώ χρωστάμε σ' αυτόν και στη μάνα μου τα τόσο ευτυχισμένα παιδικά χρόνια που μας έδωσαν ζώντας μαζί τους.

208 pages, Paperback

Published February 1, 2011

Reviews

[Γιώργος Ζωγράφος]

Φυσικά και δεν μπορώ να βαθμολογήσω μια αλληλογραφία ενός ανθρώπου στους δικούς του...

Τα γράμματα του Καββαδία είναι για τους "completists" του Κόλια, όπως εγώ. Είναι τα γράμματα στις «ἠγαπημένας του ἀδελφάς» Τζένια και Έλγκα, την αδερφή του και την ανιψιά του. Τον διαβάζουμε να εκφράζει τις ανησυχίες του για την γραφή του και τη ζωή του στην Τζένια με έναν τρόπο μελαγχολικό και την απεριόριστη αγάπη του στην Έλγκα που απ' ότι φαίνεται υπεραγαπούσε. Μου άρεσε πολύ αυτή η συλλογή γραμμάτων του Καββαδία, όχι γιατί βλέπει κανείς ένα άλλο πρόσωπο του -ο ίδιος που συναντάμε στα γραπτά του είναι- μα γιατί γνωρίζεις καλύτερα έναν συγγραφέα, και κυρίως έναν άνθρωπο, του οποίου το έργο θαυμάζεις.

Ὅταν κάτι γίνεται πολλές φορές χάνει τή σημασία του. Χάνεις τήν αἴσθηση τοῦ πρωτότυπου. Γίνεται φτηνό τό παράδοξο. Μήν λυπᾶσαι πού δέν ταξίδεψες ἀκόμα, Ἕλγκα...