Het reservaat

by Ward Ruyslinck

Het reservaat, waarschijnlijk het beroemdste boek van Ward Ruyslinck, verhaalt hoe onze maatschappij, gebouwd op nut en winst, op een meedogenloze manier de gevoelige, kwetsbare, muzische enkeling (de 'homo mollis' zoals Ruyslinck hem noemt) verdringt en ten ondergang doemt . De hoofdfiguur Basile Jonas, een van de witte olifanten in de grijze kudde', is in de Nederlandse letteren zo langzamerhand een klassieke symbool geworden van het integere, idealistische gevoelstype, dat de handschoen opneemt tegen een gecollectiviseerde, utilitaire, corrupte samenleving. Met Het reservaat verwierf de auteur niet alleen de Prijs van de Vlaamse Provinciën, maar bereikte hij ook in het buitenland een groot lezerspubliek. Vooral in Oost-Europa (o.a. in Polen, Hongarije en Roemenië) blijft dit humanistisch pleidooi voor het individu dank zij vertalingen en toneelbewerkingen een opmerkelijk succes kennen. Jan Greshoff had het dan ook juist gezien toen hij in 1964, naar aanleiding van het verschijnen van Ruyslincks meesterwerk, in Het Vaderland schreef: 'Hier is nu eindelijk een boek met hoge letterkundige eigenschappen, eindeloos gevarieerd van beeld en toon en dat de lezer aanleiding schenkt tot langdurige en diepgaande confrontaties met zichzelf.'

Genres: Fiction, Novels, Roman, Dutch Literature

200 pages, Hardcover

First published January 1, 1964

About the author

Ward Ruyslinck, pseudoniem van Raymond Charles Marie De Belser, is een Vlaamse schrijver.

Ward Ruyslinck in de Nederlandstalige Wikipedia

Ward Ruyslinck in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Ward Ruyslinck bij "Schrijversgewijs"


Ward Ruyslinck, pseudonym of Raymond Charles Marie De Belser, is a Flemish writer.

Ward Ruyslinck in the English Wikipedia

Reviews

[Hanna Brems · Rating 3 out of 5]

3,5 🙃

[Eric Boot · Rating 2 out of 5]

nope

[Aaron Maes · Rating 3 out of 5]

Klassieker op de middelbare Vlaamse scholen in de jaren 70, dacht ik. Ondertussen volledig in de vergetelheid geraakt? Geen idee. Stond al een tijdje in mijn boekenkast.

Best wel een vermakelijke, Vlaamse doorslag van 1984: na de Tweede Wereldoorlog wordt het Westen gedomineerd door een old boys network van UtiPro-mannen. In hun ideale wereld van Utility and Profit is geen plaats voor persoonlijke gevoels- of cultuuruitingen. Dit uiteraard tot spijt van Basile Jonas, een leraar Nederlands aan een meisjesschool.

Ward Ruyslinck was een bijzonder intelligente schrijver die zijn dystopie sterk heeft uitgedacht en hem hier ontvouwt in een eenvoudige plot rond drie personages. De stijl en gelaagdheid is wat moeilijker te vatten, erg soepeltjes leest het allemaal niet meer.

Naar eigen zeggen was dit het boek dat Jan Jambon aan het lezen heeft gekregen. Helaas betwijfel ik of hij het goed begrepen heeft.

3,5*

[Dirk Mercelis · Rating 5 out of 5]

Basile Jonas is een intellectuele, zachtaardige en belezen leerkracht die zich ontfermt over een leerlinge met een ogenschijnlijk moeilijke thuissituatie. Hij maakt diengevolg kennis met wat op de achterflap benoemd wordt als een 'gecollectiviseerde, utilitaire, corrupte samenleving'. Vandaag zou ik het eerder als een oligarchische totalitaire staat beschrijven. Heel filmisch verhaal met intelligente weglatingen en sprongetjes die de aandacht continu vasthouden en die leiden tot een bijzondere apotheose.

[Kuszma · Rating 3 out of 5]

Hjaj, szegény Jonas tanár úr, mit tettél! Az még csak hagyján, hogy felolvastad saját versed az osztály előtt (rosszabbak is megjelentek már nyomtatásban, tudjuk, hol), de még meg is akartad nevelni a főügyész lányát, egy másik diákodat pedig puszta jóindulatból* ki akartad menteni egy kéjenc kereskedelmi főigazgató karmai közül. És mi a hála? A kapitalizmus rád eresztette habzó szájú vérebeit, hogy a sárba rántsanak: most számot kell adnod a vizsgálóbizottság előtt tetteidről. Pedig bűnöd csak annyi, hogy szíved van, ám egy gépnek nem lehet szíve. Don Quijote vagy az óriások földjén, és mindjárt elkeni a szádat egy szélmalom lapátja.

A baj csak az, hogy én nem hiszek neked, Jonas tanár úr. Merthogy minden túlságosan klappol. Tudom, az írónak joga úgy rendezni el regényének elemeit, hogy azok klappoljanak, de mikor minden szereplő mintha csak azért lenne, hogy a főhős előítéleteit alátámasszák, és minden mondatuk csak alkalom, hogy a főhős egy újabb hosszadalmas erkölcsi monológ iszapfürdőjében hentereghessen, akkor az olvasónak joggal támad gyanúja: tényleg így volt? Tényleg ennyire csak egy oldalról vizsgálható a kérdés? Ha ennyire rá vagyok kényszerítve egyfajta következtetésre, akkor olyan érzésem támad, mint mikor Agatha Christie-krimit olvasván az író NAGYON el akarja velem hitetni, hogy X.Y. a gyilkos. Mert innen lehet tudni, hogy bárki lehet a gyilkos, csak épp X.Y. nem. Csakhogy itt csavar nincs. Monoton caplatás van Jonas tanár úr szükségszerű veresége felé, és mivel ezen monotonitás nem kis részben épp Jonas tanár úr moralizáló hajlamának tudható be, hát komolyan mondom, nehezemre esett sajnálni.

Aztán a regény második fele túlhajtott kapitalizmuskritikából átmegy valamiféle negatív utópiába – Jonas tanár úr ugyanis egy különös rezervátumba kerül, ahol a hozzá hasonló idealista, kőkorszaki csodabogarakat gyűjtik „tudományos célból”. Felszabadulásként éltem meg a váltást, mert amint Ruyslinck már nem akar görcsösen úgy csinálni, mintha a valóságot modellezné, máris minimum egy csillagot nyer a szöveg minősége – ugyanis paradox módon épp ekkor válik átélhetővé. Ez a rész (bár tagadhatatlanul túlírt maradt) kifejezetten eredeti és izgalmas, meglepetésekkel is szolgál – nagy kár, hogy nem ez a vonal képezi a szöveg gerincét, hanem egy vontatott és unalmas felvezetés függeléke marad.

* Magunk közt szólva azért gyanúsan sokat szagolgattad azt a gyümölcsillatú nyakacskáját…

[José · Rating 4 out of 5]

Een boek uit 1964, maar nog steeds zo up-to-date dat je er eng van wordt. In een tijd met discussies rond me-too is het goed om dit boek weer te lezen. Een goedbedoelende docent die een leerling in bescherming neemt tegen een veel te opdringerige machtige man wordt zelf aangeklaagd en verdacht van handtastelijkheden bij de leerling. De manier waarop Ruyslinck schrijft is indrukwekkend. Zijn gedachtengang griezelig onvoorstelbaar voorstelbaar.

[Fleur · Rating 4 out of 5]

Een Vlaamse klassieker die met verve de tand des tijds doorstaat.

"Misschien waren een huis, een bad en een bed voor een man, die zijn plaats niet vond in de beschaafde samenleving, de enige plaatsen waar hij zichzelf kon zijn. De drenkplaatsen van de witte olifant."

[Charlotte Dossche · Rating 4 out of 5]

“Hij aaide haar wang, zoals je een vogeltje aait: heel zacht en met twee vingers.”

[Sien · Rating 3 out of 5]

"De koffie die hij in de restauratie had gedronken zakte uit zijn maag weg en een onprettig gevoel van warmte en leegte kwam ervoor in de plaats. Het kon evengoed een gevoel van honger als van opwinding zijn." (p. 146)

[Louis · Rating 5 out of 5]

Verplicht voor school moeten lezen, maar ik heb er enorm van genoten

[Marc Lamot · Rating 2 out of 5]

Gelezen als 16-jarige. Ik was er toen wel weg van. Opvallend was zijn druk gebruik van internationale citaten. Ik vermoed dat het nu wel erg gedateerd zou overkomen.

[Luc Dejonghe · Rating 4 out of 5]

Verplicht boek in de humaniora
Is mij bijgebleven.

[Johan · Rating 4 out of 5]

"Old Skool" literatuur :-) Mooi!

[Bram Van · Rating 5 out of 5]

Voelde in coronatijden heel actueel aan. Angstaanjagend actueek

[Huguette Verwimp · Rating 5 out of 5]

Dit boek heeft een zo diepe indruk gemaakt toen ik 16 jaar of zo..

[Ellen Coolen · Rating 5 out of 5]

Mijn favoriet! Andere tijd en taal ondertussen, maar nog steeds.. en niet minder actueel

[Gregory · Rating 5 out of 5]

It's the Dutch answer to We, 1984 and Brave New World