A novel set partly in the Netherlands during the German occupation. Sepha is a girl on the run, going from one place to another in hiding with other Jews, helped by members of the Dutch resistance. When the Liberation comes, while it rids the country of Nazi tyranny, it does not rescue Sepha and her circle from their most personal strains and stresses.
Marga Minco (pseudoniem van Sara Minco) debuteerde in 1957 met Het bittere kruid, bekroond met de Vijverbergprijs (nu F. Bordewijkprijs). Ook haar latere werk, De andere kant (1959), Een leeg huis (1966), De val (1983), De glazen brug (1986), Nagelaten dagen (1997) en de bundel verzamelde verhalen Achter de muur (2010), had veelal de Tweede Wereldoorlog en de nasleep daarvan als onderwerp. Voor haar oeuvre ontving Minco de Annie Romeinprijs (1999), de Constantijn Huygensprijs (2005) en de P. C. Hooftprijs (2019). Haar boeken zijn in vele talen vertaald.
Marga Minco beschrijft drie dagen uit het leven van een jonge joodse vrouw in 1945, 1947 en 1950. Een prachtig ingetogen beschreven worsteling. Ze weet in weinig woorden de naoorlogse beklemming enorm goed voelbaar te maken.
Na 'Het bittere kruid' wilde ik een boek van Marga Minco lezen dat zich vlak na de oorlog afspeelt. Er zijn hier en daar indrukwekkende gedachten van de hoofdpersoon. Maar het verhaal als geheel was het niet voor mij. Er worden vaak sprongen in tijd en plaats worden gemaakt zonder dat dat duidelijk is, midden in alinea's gaat het heen en weer, waardoor het moeilijk te volgen is.
Een boek met veel flashbacks/herinneringen waarbij een witregel niet altijd een breuk in de tijd is en een nieuwe zin soms wel. Dat houdt je wakker als lezer. Dit boek vertelt hoe het is om zonder iets te beginnen/door te leven na de bevrijding als ondergedoken jonge Jodin.
In een nuchter registrerende stijl weet Marga Minco toch een beklemmend verhaal te vertellen dat een onderhuidse paniek vermoedt. Het gevoel of de drang door te moeten zonder te weten wat je nog moet wanneer je familie is uitgemoord. Heel anders en veel beter dan ‘Het bittere kruid’. Veel gelaagder en levendiger.
Marga Minco publiceerde in 1966 de kleine roman 'Een leeg huis'. De roman heeft drie hoofdstukken die ieder met een datum worden aangeduid: donderdag 28 juni 1945, dinsdag 25 maart 1947 en vrijdag 21 april 1950. De ikfiguur , Sepha is de verteller van het verhaal. Zij is een jonge joodse vrouw die de oorlog heeft overleefd. Op 28 juni 1945 lift zij van Friesland naar Amsterdam. In Friesland had ze enige weken gelogeerd bij haar vroegere onderduikgevers. Onderweg naar Amsterdam ontmoet ze Yona, net als Sepha een joods meisje. Ze worden geen vriendinnen, maar blijven elkaar wel volgen. Sepha gaat trouwen met Marc. In Amsterdam wordt in die zomer de vrijheid uitbundig gevierd. In 1947 reist Sepha naar Parijs en voorts naar het zuiden van Frankrijk. Marc en zij zijn elkaar regelmatig ontrouw, soms met wederzijdse vrienden en vriendinnen. Het is de tijd van de losbandigheid, het afschudden van boosheid en verdriet, maar ook van het kwetsen van gevoelens. Yona blijft alleen en is vaak depressief. In 1950 komt de relatie tussen Sepha en Marc in rustiger vaarwater. Yona valt uit een trein en overlijdt. Is het zelfmoord of een dom toeval? Marc en Sepha bezoeken het huis waar ze woonde, een leeg huis. De thematiek is het overleven van de oorlog en ook het schuldgevoel over ieder die het leven liet, waaronder de ouders en de oudere zus van Sepha, net als dat bij Marga Minco echt gebeurde. Zij heeft de oorlog tot in dit jaar overleefd. Bij het lezen van het boek zijn de vele flashbacks soms lastig, je moet niet even wegsuffen want dan kun je een verandering van perspectief missen.
Ze zegt geen woord te veel, geen opsmuk, niets. Toch voel je steeds die beklemmende en amper benoemde geschiedenis die de hoofpersonen drijft tot wanhoopsdaden.
Bij Minco vergeet ik soms hoe oud het boek is. Taalgebruik blijft overeind.
Persoonlijk vind ik Marga Minco een zeer goede schrijfster. Ik las hiervoor ook al het boek " Het bittere kruid", wat ik een heel interessant boek vond. Aangezien ze de oorlog zelf als joods- orthodoxe heeft meegemaakt toen ze jong was, kan ze zich hier ook echt in meeleven. Je wordt dan ook echt overrompeld door de moeilijkheden en de ervaringen van haarzelf en anderen ( echte of fictieve personen) gedurende de tweede wereldoorlog.
In het boek " Een leeg huis" verteld ze over het leven na de oorlog uit de ogen van het personnage Sepha. De oorlog is een onderwerp waar ik heel graag over lees, juist omdat het allemaal hier plaatsvond, nog niet zo lang geleden. Dit boek toont aan dat de tijden na de oorlog ook niet makkelijk waren. Mensen die moesten onderduiken moesten een heel nieuw leven opbouwen en terug vanaf nul beginnen. Dit vind ik heel interessant omdat je hierover niet snel iets leest of hoort.
In het begin van het boek vond ik het soms iets wat ingewikkeld en begreep ik niet altijd wat er gebeurde. Er wordt gebruik gemaakt van veel flashbacks om het verleden van de personnages uit te leggen. Eenmaal ik wat verder in het verhaal kwam werd het duidelijker en vond ik het boek juist heel meeslepend en makkelijk te lezen. "Een leeg huis" geeft je het gevoel dat het verhaal echt gebeurd is en vaak leek het dat ik zelf mee in het verhaal zat. Marga Minco verdoezeld ook de gebeurtenissen niet. Ze vertelt het verhaal zeer realistisch, ook al is het verhaal grotendeels ook een liefdesverhaal en dus zeer romantisch.
Ik raad dit boek zeker aan aan iedereen, zeker als je geïnteresseerd bent in de tweede wereldoorlog.
This book has no rhyme or reason. It is simply page after page of random sentences strung together to form a book. Maybe much was lost in translation … I dunno. I do know that it gave me a headache and I had to force myself to finish it.
Verbluffend en beklijvend. Ik las de door Van Oorschot gedundrukte versie, maar gedundrukt of niet, indrukwekkend is dit alleszins. 'Na de sterren' koos Marga Minco als titel voor het gedundrukt boekje, omdat zij zich minder achtte dan Carmiggelt of Annie. M.G. Schmidt. Valse bescheidenheid. Dit hoort thuis in de 'canon'.
Ik vond de schrijftaal te chaotisch. Het ene moment is de persoon aanwezig, en dan ineens weer niet. Ze is in Frankrijk, dan weer in Nederland, zonder duidelijke overgangen. Vaak moet je een halve bladzijde lezen voordat je doorhebt dat ze in een herinnering zit, of dat ze weer terug is in het heden. Het laatste hoofdstuk was gelukkig wel wat beter. 1,25 ster!
De beste omschrijving van hoe een huis en een gezin onlosmakelijk met elkaar verbonden kunnen zijn. Als het een weg is en het andere enkel nog een lege façade is: wat blijft er dan over? Het hoofdpersonage probeert zich als jonge vrouw alsnog een weg te banen in die nieuwe wereld, maar het vergaat haar maar moeizaam beter dan haar tegenpool en latere vriendin Yuna. Zij geeft wel openlijk toe dat ze worstelt met het trauma van de oorlog waarbij ze als joodse in naoorlogs Amsterdam tegelijkertijd een gezin, een thuis en een gevoel van veiligheid of acceptatie verloor.
Het hoofdpersonage praat niet echt over haarzelfde gemis, maar zoekt vooral naar acceptatie, begrip, genegenheid, kortom, een thuis bij haar partner Mark. Alleen is die relatie willekeurig en voornamelijk afgestemd op overleven waardoor die weinig geborgenheid creëert. Ook haar daaropvolgende affaires met mannen kunnen haar dat gevoel niet geven. Ze dwaalt rond op zoek naar haar verloren identiteit, maar vindt enkel schrale troost bij de kat van een van haar zelfingenomen bedpartners. Naast deze genadeloos eerlijke, bijna feitelijke, maar toch persoonlijke vertelling zette de unieke structuur van dit verhaal die op de achterflap werd omschreven me ook aan tot lezen.
In drie meesterlijk uitgekozen dagen vat Minco het leven na de oorlog van een joodse vrouw samen. Eerst het bitterzoete, broodnodige gevoel van een toekomst die open ligt met de zeurende, gewetensvolle stem van Yuna op de achtergrond die het hoofdpersonage herinnert aan wat ze probeert te ontwijken: een trauma van die omvang lost zichzelf niet op en draag je in je mentale en fysieke ruimtes mee.
Dan een dag die je het personage zo toewenst: een zomerdag in het warme Zuid-Frankrijk waar de oorlog verweg voelt net zoals de kilte van de Nederlandse winter. Ze ziet er onder ogen dat haar relatie met Mark haar geen geluk brengt en begint er een affaire, maar als Mark samen met haar verleden naar Frankrijk reist, beslist hij dat het nog steeds het proberen waard is en reist ze met hem samen naar Amsterdam. Ze ruilt haar nihilisme in voor zijn overtuiging dat het goedkomt, maar kan haar traumarespons niet ontwijken en voelt geen enkele vorm van geluk bij het vooruitzicht om samen met hem in een appartement, een flat, te gaan wonen.
Tot slot, op de laatste dag wanneer Yuna sterft, wil ze niet weten wat Yuna’s laatste gedachtes waren. Ze heeft weer een verlies te verwerken en Yuna en haar eigen herinneringen aan vorige geliefden vloeien in elkaar over. Als laatste merkt ze iets op aan Yuna’s flat dat ze voorheen nooit zag. Een zwart luik met een hijsbalk boven. Is dit een teken dat het verleden of een verloren geliefde toch verrast en voor een stuk onkenbaar blijft? Of fungeert Yuna’s huis als metafoor voor haar psyche of rol in het leven van het hoofdpersonage? Het was in ieder geval een open einde dat ik wel kon smaken.
This author was recommended as easy for young adults (or new students of Dutch) because of her relatively simple language. One review I read said another book by the same author is commonly read in Dutch schools.
This story jumps from a beginning point just after WWII to so many past memories that it's difficult to track at first. After about a year studying Dutch, I was glad to understand most sentences, rarely needing to look up new words, but entire paragraphs in part 1 usually mystified me.
Once I realized how much I had to slow down to understand the thread, I started enjoying parts 2 and 3.
Still not as enjoyable as Harry Potter books in Dutch, or my first real book, Het achterhuis, but this is my favorite so far of what I've been trying at Denver PL.
This book has really nice writing but it's not the most exciting book. The characters were not really intresting and sometimes it got a little bit confusing with all the flash-backs'. Because the flash-backs' were written right after a paragraph of the "present tense".
But for a schoolread it wasn't really bad and because off the so-well-done-writing, it kept my attention untill late at night when I finished it.
De plaatsing van de flashbacks in het verhaal houd je als lezer heel erg alert. Witregels betekenen niet altijd een teruggang in de tijd. Een nieuwe alinea is dat soms wel. Daardoor blijft het verhaal boeiend en moet je als lezer moeite doen om het geheel te doorgronden. Daardoor is het een plezierige ervaring om dit boek te lezen.