Van alle kunst uit de Vlaamse school lijkt het werk van Pieter Bruegel (1525?-1569) het meest kenmerkend voor de Lage Landen. Schilderijen als De Spreekwoorden, De Kinderspelen, Dulle Griet, De Boerenkermis en Luilekkerland zijn herkenbaar en geliefd. En ze maakten van Pieter Bruegel een folkloristisch icoon, ook al strookt dit niet helemaal met zijn levensloop.
Leen Huet schreef met Pieter Bruegel de eerste echte biografie van de zestiende-eeuwse meester. Ze plaatst Bruegel stevig in zijn milieu: de bruisende steden Antwerpen en Brussel. Daar woedde jarenlang de ideologische strijd om godsdienst en Europese eenheid, die in 1566 uitbarstte in de Beeldenstorm. Tegen deze achtergrond schetst Huet Bruegels evolutie van tekenaar en grafisch ontwerper tot een schilder die op enkele jaren tijd een indrukwekkend oeuvre creëerde en die veel te jong overleed. Deze caleidoscopische biografie is in meerdere opzichten magistraal geschreven, niet het minst omdat Leen Huet een nieuwe interpretatie geeft aan Dulle Griet.
Soms mag bewondering de goesting zijn om voort te lezen na de laatste bladzijde of verder te gaan (be)kijken waarover je las. Sterren schitteren dan te licht.
“Pieter Breugel den Auwe zou oepstaen oat de Doad oem de weirel' t' aenshouwe…”
Het is een hels karwei om een biografie van Pieter Bruegel te schrijven. Eigenlijk windt Leen Huet daar weinig doekjes om. Om te beginnen weten we bitter weinig van de man. Waar kwam hij vandaan? Wanneer werd hij juist geboren? Vanwaar die naam? We weten het niet.
Dus neemt Huet haar toevlucht in (soms ellenlange) beschrijvingen van het werk. Daar bestaat zelfs een naam voor: ekfrases. Het staat al op bladzijde 22 van het boek. Bijzonder boeiend is dat niet in tijden waarin het werk online tot in de kleinste details bekeken kan worden. Verder gaat er veel aandacht naar de tijdsgeest. Het waren woelige tijden in de Lage Landen. Maar wat was nu juist de positie van Bruegel daarin? Dat blijft gissen.
Het opzoekwerk dat Huet voor dit boek verrichtte, verdient een onderscheiding. Het boek zelf overtuigt me minder. Het is heel degelijk, maar ook behoorlijk stroef geschreven.
Bruegels schilderkunst is tijdloos, maar de figuur Bruegel zelf blijft ook na het lezen van dit boek ongrijpbaar. En misschien is dat maar goed ook.
Als Pieter Bruegel de Oude zou opstaan uit de dood om de wereld te aanschouwen, zou hij zich een hoedje schrikken. Niet alleen omdat er in Brussel zo veel talen gesproken worden, maar ook omdat er onverlaten zijn die beweren dat hij - als trotse Brabander nota bene - opgenomen zou moeten worden in een Vlaams canon. Stel je voor…
Een wat moeilijk boek om een oordeel over te vellen: enerzijds doet Huet schitterend werk om het tijdsgewricht waarin Bruegel leefde tot leven te brengen - met veel details en soms erg interessante zijwegen. Huet schrijft vlot en duidelijk. Anderzijds doet het boek niet echt wat het beloofd op de achterflap, met name inzicht verschaffen in Bruegels leven door naar zijn werk te kijken.
Bovendien leer je weinig bij over dat werk zelf als je al een paar andere boeken over Bruegel hebt gelezen, zoals het monumentale boek van Silver - die Bruegel trouwens veel duidelijker inbedt in de beeldende artistieke traditie van zijn tijd dan Huet - of de publicaties van Sellinck. Ik las hier en daar wel iets nieuws qua interpretatie of duiding, maar ik had wat meer verwacht.
Zeker in de tweede helft van het boek blijft Huet wat mij betreft ook vaak steken bij loutere beschrijving van de schilderijen en prenten, en een serieuze handicap daarbij is dat dit boek geen grote, duidelijke afbeeldingen bevat - al is dat ook niet de ambitie geweest van de uitgever. Idealiter dus te lezen met een andere publicatie binnen handbereik, of het internet natuurlijk.
Alles welbeschouwd denk ik toch dat het boek verplicht leesvoer is voor elke die hard Breugelfan - verwacht alleen geen grote wonderen, aangezien de historische bronnen spijtig genoeg zo beperkt zijn. Huet weet wel heel wat te doen met wat er wel te vinden is om Bruegels context zo duidelijk mogelijk te maken, en zeker de eerste helft van het boek is echt een plezier om te lezen.
Voor de Bruegelliefhebbers die nog niet zoveel anders over de meester hebben gelezen is dit boek zonder enige twijfel fantastisch - als je tenminste ook van een gezonde dosis geschiedenis houdt.
een mooie biografie over iemand waarover weinig echt geweten is. je leert ook naar de schilderijen kijken en komt heel wat (kunst)geschiedenis te weten. leen huet is een goede vertelster.
Zeer boeiende biografie. Heel veel bewondering voor Leen Huet, die, ondanks de weinige gegevens, toch een zeer goed beeld kan schetsen van Pieter Bruegel door onder andere een uitvoerige beschrijving van zijn werk. Aan te raden voor de geïnteresseerden!