Jump to ratings and reviews
Rate this book

Op een nacht

Rate this book
James is de enige gevangene van een gebouw waar onredelijkheid en onuitsprekelijk lijden de boventoon voeren. Alleen als hij slaapt verandert alles. Dan bevindt hij zich in een waarachtige wereld waarin hij getrouwd is met Ana en een dochtertje, Penelope, heeft. Maar ook in die wereld is hij een gevangene, want zijn niet-aflatende angst voor een noodlot dat zijn dochter te grazen zal nemen, krijgt langzaam vat op hem.
Als Penelope plotseling verdwijnt, wordt James’ grootste vrees bewaarheid en verliest hij meer en meer zijn grip op de werkelijkheid. Maar in welke werkelijkheid gelooft hij? Zijn keuze is allesbepalend voor Ana en Penelope…

286 pages, Paperback

First published March 1, 2016

59 people want to read

About the author

Anne Eekhout

10 books92 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
9 (13%)
4 stars
24 (35%)
3 stars
23 (33%)
2 stars
10 (14%)
1 star
2 (2%)
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
Profile Image for Lalagè.
1,150 reviews78 followers
April 19, 2016
Zoals de hoofdpersoon probeert z’n omgeving te begrijpen door kleine brokjes informatie, probeer ik te begrijpen hoe de hoofdpersoon in elkaar steekt. Maar we weten allebei niet wat ‘echt’ is. Zo goed neemt Anne Eekhout me mee in de gedachten van James.
(...)
Het is vreselijk en prachtig tegelijk. Anne Eekhout combineert een mooie schrijfstijl met spanning. Dat komt weinig voor. Dus lees haar boeken!

https://lalageleest.wordpress.com/201...
Profile Image for Charlotte.
423 reviews11 followers
November 3, 2016
Wat een beklemmend boek. Ben je eerst nog in de veronderstelling dat je in een - soort van - toekomst leeft, later staat echt alles ter discussie. zelfs als de dokter de volkomen irreële opmerking maakt dat de hoofdpersoon een blinddoek draait om de visuele input van de je-persoon te beperken, twijfelde ik nog.

Mooie schrijfstijl van deze mij onbekende schrijfster, de perspectiefwisselingen zijn opvallend, maar toch subtiel en er is zo'n mooi verschil in taalgebruik tussen de personages. En zelfs tussen de twee 'Jamessen'.

Je voelt de strijd van Ana als ze blijft hopen en vrezen voor haar kind in de vijf maanden (vijf maanden!) en het verdriet wanneer - aan het einde van het boek - de rollen tussen James en Penny omgedraaid zijn, en dat is zo mooi beschreven door Eekhout.

Het fragmentarische verhaal van James stoorde me in de eerste plaats, maar is nodig om alles in perspectief te plaatsen.

Alleen, wat is er nu in hemelsnaam in die vijf maanden gebeurd?
This entire review has been hidden because of spoilers.
98 reviews
March 13, 2022
Naargeestig en liet me met veel vragen achter. Hoewel ik me steeds afvroeg waarom ik dit aan het lezen was, heb ik het toch in 2 dagen uitgelezen. Absurd maar intrigerend
Profile Image for Kaj Peters.
444 reviews
January 3, 2017
Een hyperrealistische nachtmerrie

Anne Eekhout is een veelbelovende jonge schrijfster. Haar ambitieuze debuutroman ‘Dogma’ (2013) had het prikkelende uitgangspunt van vijf studenten die een ethische grens opzoeken door de zelfmoord van een van hen te willen registreren. Een literaire verkenning rond thema’s als zelfbeschikkingsrecht, vrije wil, groepsdruk en een schets van een internetgeneratie die alles vastlegt en ontboezemingen als de norm der dingen ziet. Het werk had vijf verschillende interne vertellers die telkens een iets andere kleur geven aan het ethische dilemma rond de naderende suïcide. Eekhout miste naar mijn smaak vooral gelaagdheid en verdieping in haar karakterbeschrijvingen: de onuitstaanbare hoofdpersonages voelden kil en statisch. Ze leken bedacht om het complexe narratief te kunnen dragen en bestonden niet omdat ze van zichzelf zulke interessante psychologische motieven hadden. Haar tweede roman komt een stuk beter uit de verf.

'Op een Nacht’ (2016) is minstens zo geraffineerd opgezet als haar debuutwerk. Het boek bestaat uit drie aktes waarin eerst vader James, daarna moeder Ana en tot slot dochter Penelope hun eigen versie geven van een verdwijning in het verleden. Behalve de wisseling in perspectief verschillen de drie delen in stijl en vorm. Zo bestaat de eerste akte uit twee verschillende werkelijkheden: een man die opgesloten zit in een nachtmerrieachtige gevangenis en vader James die zich verliest in extreme wanen rond het verliezen van zijn dochtertje Penelope. Het narratief hier is kafkaësk en absurdistisch, waarbij de twee gepresenteerde werkelijkheden bij het hoofdpersonage – en de lezer- een twijfel oproept over wat er waan of werkelijkheid is. Het knappe is dat Eekhout juist de nachtmerries/waanbeelden hyperrealistisch en emotioneel beschrijft, terwijl het alledaagse rustig voort meandert zonder dat het veel emotie bij James oproept. Voor het personage is de angst zelf echter dan de mensen die hij liefheeft dat voor hem zijn.

In de tweede akte is Penelope ‘op een nacht’ verdwenen uit haar bed. In tegenstelling tot de eerste akte, die in sommige passages welhaast sciencefiction wordt, is dit middendeel extreem realistisch beschreven. Moeder Ana wordt in een ‘stream of conciousness’ gevolgd als zij tijdens haar dagelijkse rituelen op het lege bed stuit en op zoek gaat naar haar verdwenen dochter. Zij probeert de dwanggedachten aan wat kan komen, te onderdrukken, terwijl zij zich hoopvol vastbijt in wat zij op andere dagen als de geestesziekte van haar echtgenoot zou omschrijven: zijn overdreven beschermingsdrang. James leek altijd te weten dat er een dreiging in de lucht hing, dus waarom zou hij – nu nood de wet breekt – niet in staat zijn om het onheil af te wenden!? Ze vertrouwt op hem, met verregaande gevolgen. Ook James verdwijnt namelijk in het niets, waarmee hij definitief het vertrouwen wegneemt bij Ana dat zijn mentale stoornis een onschuldig enigenaardigheidje is.

Als door een klein wonder keert Penelope terug in de laatste akte (geen spoiler, de wending wordt al in het eerste deel aangekondigd.) Zij is inmiddels een volwassen studente met een stage- of werkplek in de geestelijke gezondheidszorg. Ana is overleden en James is een sombere man geworden met suïcidale neigingen. Ook Penelope probeert grip te krijgen op de mysterieuze verdwijning uit haar jeugd: een gebeurtenis die geblokkeerd is in haar herinneringen, terwijl de werkelijke toedracht alleen uitgelegd kan worden door een vader waarvan zijn fantastische en onwaarschijnlijke verhalen meer twijfel oproepen dan dat ze een bevredigende uitleg bieden. Aan de ene kant worstelt Penelope met de erfelijke belasting die zij heeft met een geestesziekte vader die mogelijk een vooraankondiging is voor haar eigen aanleg voor een mentale stoornis. Aan de andere kant voelt zij zich de enige steun en toeverlaat van een man die niet meer in staat is om alleen te kunnen functioneren, die door zijn psychologische problemen voorbij het punt is gekomen dat hij zelfstandig kan (en mag?) leven. Het is een gruwelijke en indringende patstelling.

Sinds haar debuutroman heeft Anne Eekhout een enorme sprong voorwaarts gemaakt. 'Op een Nacht' (2016) is technisch knap geschreven omdat zij in principe driemaal een ander verhaal vertelt in een daarvoor geschikte vorm, terwijl het nooit voelt alsof het er met de haren bijgesleept is om interessant te doen. Daarnaast weet Eekhout met haar raamwerk de drie verschillende werkelijkheden net niet sluitend te krijgen, waardoor er genoeg voor de lezer overblijft voor interpretatie en reflectie. Het gaat om zoveel meer dan alleen deze personages. Het psychologiseren en labelen van mensen die geestelijk lijden tegenover het reële gevaar dat iemand vormt voor zichzelf en zijn/haar omgeving. De schaamte- en schuldcultuur waardoor er weinig ruimte is voor begrip, openheid voor - en empathie met - mensen die te ver afwijken van de normen van 'gezonde mensen' dan toelaatbaar. Het institutionaliseren van mensen dat aan de ene kant de pijn en moeilijkheden wegneemt bij familieleden, maar waarmee mensen opgesloten worden en te maken krijgen met privacyschending en een badinerende bejegening alsof zij maar één ding zijn: patiënt of cliënt.
82 reviews
February 21, 2019
Duister boek, waarbij je jezelf constant afvraagt wat echt is en wat niet. Wat komt alleen voort uit de verbeelding van James en wat is werkelijkheid?
Profile Image for Joukje.
429 reviews
June 29, 2022
Als de liefde voor je kind niet meer reëel is krijg je rare gedachtes en doe je vreemde dingen.
Profile Image for Anne.
165 reviews10 followers
June 28, 2017
Op een nacht van Anne Eekhout lees je niet in een nacht uit

De tweede roman van Anne Eekhout verscheen begin deze maand bij de Arbeiderspers. Op een nacht heeft een interessant en filosofisch uitgangspunt, maar weet daarmee niet te overtuigen. Het idee komt niet zo goed uit de verf als gekund had.

In Op een nacht is James de enige gevangene in een gebouw dat hij niet kent. Wanneer hij slaapt bevindt hij zich in een wereld waar hij getrouwd is met Ana en een dochter heeft. Door zijn angsten om haar te verliezen raakt hij mentaal de weg kwijt en weet hij niet meer wat wel en niet echt is. Dan verdwijnt zijn dochter Penelope plotseling en verliest James zijn grip op de werkelijkheid steeds meer.

Idee
Het idee is zeker interessant, een man die zich opgesloten waant in een soort panopticum waar hij dag en nacht geobserveerd en gestraft wordt. Maar de uitwerking van het thema door Eekhout is minder geslaagd. De personages overtuigen niet en je identificeert je met geen van hen als lezer. De werkelijkheid blijft vaag, James blijft nog veel vager omdat het onduidelijk blijft of hij nu wel of niet gek is. We zien het verhaal vanuit het perspectief van James, Ana en Penelope maar de situatie blijft onbegrijpelijk. Door steeds te wisselen van gezichtspunt weet Eekhout de spanning vast te houden. Waar wil ze heen met haar verhaal? Wat probeert ze ons duidelijk te maken? Je komt er maar niet achter.

Herhaling
Eekhout heeft een eigen manier van schrijven, die veel herhaling met zich meebrengt. Vooral in de laatste pagina’s gaan de opsommingen vervelen. Je kunt overbodige, kunstmatig aaneengeschakelde reeksen net zo goed overslaan. Je gaat op zoek naar een ontknoping, maar die komt er niet. Buiten de opsommingen bevatten de zinnen van Eekhout over het algemeen te veel informatie: ‘Mina en Elke doen hun best elkaar betekenisvol aan te kijken zonder dat Penelope het ziet, ziet Penelope.’ Dat laatste is overbodig, lezers snappen zelf uit de context dat Penelope dat wel degelijk ziet. Al met al geldt voor Op een nacht dat het allemaal te veel is; less is more was hier beter geweest.

[Deze recensie verscheen eerder (2016) op CLEEFT]
Profile Image for Niki Vervaeke.
658 reviews44 followers
July 13, 2016
Het is uit en ik heb er wat nachtrust voor gelaten. Een psychologisch verhaal over een gezin waarin de vader (James) aan angststoornissen lijdt, angststoornissen die leiden tot wanen en niet meer kunnen onderscheiden wat echt is en wat niet. Dat heeft een serieuze impact op zijn 'zijn' én op zijn gezin. Hij is samen met Ana (die ook haar verhaal/geschiedenis) en heeft een fijne jonge dochter... En dan wordt zijn ergste angst werkelijkheid (of toch niet).
Goed geschreven, het boek wordt almaar beter en doet me wat denken ook aan Levrero (De plaats), Heerma van Voss (Het land 32), Erik Rozing (De psychiater en het meisje).
Lezen!
http://www.singeluitgeverijen.nl/de-a...
Profile Image for Isabelle.
95 reviews3 followers
July 18, 2016
zag er veelbelovend uit, maar het verhaal kon me niet bekoren....
Displaying 1 - 11 of 11 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.