Voor veel lezers is de wekelijkse column van Bas Heijne in NRC Handelsblad een ijkpunt. Als geen ander neemt hij de temperatuur van de tijd op. In een scherpe, heldere stijl kijkt hij achter de actualiteit. De waan van de dag krijgt bij hem geen kans. In Een waanzinnig gaaf land ontziet hij niets en niemand. De visieloze visie van Mark Rutte, de leugen van de participatiesamenleving, de zonnekoningen van de semipublieke sector, het ‘goed werkgeverschap’ van de bankensector, het politiek cabaret van Geert Wilders, de zielloze haalbaarheidspolitiek van PvdA, het Fyra-debacle, de burgeroorlog om Zwarte Piet, de doofpotcultuur in bestuurlijk Nederland. Of het nu om grote of kleine zaken gaat, steeds weer slaagt Heijne erin een vinger achter het nieuws te krijgen en grote, onderliggende thema’s in kaart te brengen. Wat zijn we elkaar verschuldigd? En wat is een goede samenleving? Is Nederland echt ‘een waanzinnig gaaf land’?
Bastiaan Johan (Bas) Heijne (Nijmegen, 9 januari 1960) is een Nederlandse schrijver, vertaler en interviewer.
Heijne groeide op in Zwanenburg en ging naar de middelbare school in Badhoevedorp. Hij studeerde Engelse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.
In 1983 debuteerde hij als schrijver met de roman Laatste woorden. Hij schreef tussen 1984 en 1992 reisverhalen voor het tijdschrift De Tijd. Een deel van deze verhalen werd later gebundeld in Vreemde reis.
Zijn tweede roman, Suez, verscheen in 1992. Heijne is sinds 1991 als essayist verbonden aan NRC Handelsblad, voor welke krant hij sinds 2001 ook iedere week een column verzorgt. Zijn essaybundel De wijde wereld werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs.
Hij heeft werk vertaald van Evelyn Waugh, E.M. Forster en Joseph Conrad. In 2003 heeft hij het toneelstuk Van Gogh geschreven dat werd gespeeld door ZT Hollandia. In 2005 sprak Heijne de jaarlijkse Mosse-lezing uit en ontving hij de Henriette Roland Holst-prijs voor Hollandse toestanden, een verzameling columns die hij voor NRC Handelsblad schreef. In 2008 presenteerde Heijne het televisieprogramma Zomergasten van de VPRO.
In 2013 hield Heijne de Huizingalezing De betovering van de wereld over Louis Couperus. In datzelfde jaar verscheen ook een documentaire over Couperus naar een door Heijne geschreven scenario. Eerder had hij al het essay Het gezicht van Louis Couperus (1996) gepubliceerd. In 2014 werd zijn essay Angst en schoonheid. Louis Couperus, de mystiek der zichtbare dingen bekroond met de tweejaarlijkse J. Greshoff-prijs.
In december 2016 werd Heijne de P.C. Hooft-prijs 2017 toegekend, voor zijn beschouwend proza. De prijs is hem uitgereikt op 18 mei 2017. De jury roemt hem als een "een schrijver met een bijzondere positie als columnist en essayist, die over een enorme verscheidenheid aan actuele onderwerpen en kwesties schrijft. [...] Zijn werk geeft een vernieuwende impuls aan wat literatuur in maatschappelijke zin betekenen kan. [...] Vooral de vorm waarin hij dat doet is bijzonder: hij schrijft als een denker én denkt als een lezer."
Een verzameling columns van Bas Heijne uit de NRC. Heel kritisch tegenover (neo)liberaal beleid en de inherente hypocrisie daarvan. Hij laat zien hoe de afwezigheid van moraliteit en ideologie van de VVD leidt tot een steeds grotere wantrouwen tegenover de politiek. Alhoewel deze columns nog voor de pandemie gepubliceerd zijn, voelen ze wel kwa toon heel erg aan als het politieke klimaat van nu.
Heijne is een zeer scherpzinnige essayist én een goede schrijver. Het enige bezwaar tegen het nu - november 2019- lezen van deze bundel is dat de actuele gebeurtenissen die de aanleiding vormden voor zijn stukken in de NRC, vaak overwoekerd zijn door even of nog ergere ergeniswekkende voorvallen.
Dit boek is fijn om wat extra inzicht te krijgen in het nieuws van de afgelopen jaren. Soms vind ik Heijne te scherp en cynisch, maar hij probeert alle betrokkenen (ongeacht politieke voorkeur, etc) gelijk te analyseren. Toch schemert af en toe zijn eigen politieke kleur door.
Een verzameling van columns van Bas Heijne, waarin hij zowel links als rechts aan een kritische blik onderwerpt, de problemen in de Nederlandse samenleving analyseert en zich uiteindelijk een verdediger van de waarden van de Verlichting toont. Moge de redelijkheid de massahysterie verslaan!