Jump to ratings and reviews
Rate this book

De houdgreep

Rate this book
De eerste liefde van Adriënne en Ingmar. Zij ontmoeten elkaar in Londen, waar Adriënne werkt als au pair. Ingmar bezoekt er zijn broer Siewald, een succesvol regisseur van videoclips voor wereldberoemde popgroepen. Wanneer Siewald hun voorstelt in een van zijn clips te acteren, raken ze verzeild in een beeldverhaal dat net zo sprookjesachtig lijkt te zijn als hun liefde.

143 pages, Paperback

First published January 1, 1986

4 people are currently reading
64 people want to read

About the author

Joost Zwagerman

87 books51 followers
Joost Zwagerman was a popular Dutch writer.

Joost Zwagerman debuteerde in 1986 met de roman De houdgreep, die door Carel Peeters in Vrij Nederland werd bestempeld als 'het meestbelovende debuut sinds jaren'. Zijn doorbraak naar een breed publiek kwam met de roman Gimmick! (1989), die in 1996 voor het theater bewerkt werd door Theatergroep De Kwekerij. Het boek geeft een beeld van de trendy uitgaanscultuur en kunstenaarswereld van Amsterdam, waar hij in die tijd veel in verkeerde. In 1991 verscheen Vals licht, dat werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs en in 1993 werd verfilmd door Theo van Gogh. Ook De buitenvrouw (1994), over een liefde in multiculturele tijden, bereikte de longlist van de AKO Prijs. Nadien volgden de romans Chaos en rumoer en Zes sterren.
Zwagermans werk verscheen in vertaling in twaalf landen, waaronder Duitsland, Frankrijk, Japan en Hongarije. In 2000 werd de Duitse vertaling van De buitenvrouw (Die Nebenfrau) genomineerd voor de Nordrhein-Westfalen Literaturpreis. Ook ontving Zwagerman voor Die Nebenfrau de Literaire Prijs van de stad München.
Zwagerman behoort inmiddels, samen met auteurs als Connie Palmen en Arnon Grunberg, tot de meest gelezen Nederlandse schrijvers van zijn generatie. Dat bleek eens te meer toen hij in het najaar van 2003 veertig jaar werd: zijn uitgeverij De Arbeiderspers maakte bij die gelegenheid bekend dat van zijn boeken in totaal meer dan 1.100.000 exemplaren waren verkocht, exclusief vertalingen.
Behalve romans publiceerde Zwagerman ook gedichten en essays en was hij actief als columnist.

Zwagerman leed aan depressies. Op 8 september 2015 maakte zijn uitgeverij, De Arbeiderspers, bekend dat Zwagerman op 51-jarige leeftijd in zijn woonplaats Haarlem een eind aan zijn leven had gemaakt.

(Bron: Wikipedia)

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
6 (3%)
4 stars
23 (11%)
3 stars
111 (56%)
2 stars
41 (20%)
1 star
17 (8%)
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
Profile Image for Marco.
631 reviews31 followers
September 16, 2025
Een ontluikende liefde in Londen die ineenstort zodra één van beiden terugkeert naar het moederland. Net zoals het boek ineenstort naarmate het einde nadert. Meerdere vertelstijlen maken het tot een rommelig geheel. De wereld verloedert, de liefde verloedert, het schrijfstuk verloedert, zoiets zal niet de bedoeling zijn geweest, maar wat dan wel?
Profile Image for Arne-Jan.
342 reviews5 followers
November 11, 2025
Niet mijn kopje thee. Hoewel ik gefascineerd ben door de weirdo’s, de kleurrijken, de verbannelingen van deze wereld, kan dit uitzonderlijke stel in Londen en hun relatie tot zijn broer me niet bekoren. Ik kan me echt niets voorstellen bij hun aantrekkingskracht, keuzes of anderszins. En dat heb je toch wel nodig om een beetje van een boek te genieten me dunkt.
Profile Image for Saad Abdulmahmoud.
283 reviews2 followers
April 18, 2025
Motto van de houdgreep van Joost Zwagerman
“Met metaforen kun je beter niet spelen. Liefde kan geboren worden uit één enkele metafoor.”
— Milan Kundera, De ondraaglijke lichtheid van het bestaan

In de houdgreep volgen we Adriënne, een jonge Nederlandse vrouw die als au pair werkt in Londen. Hoewel ze haar werk netjes doet en een band opbouwt met het gezin Rafferty, voelt ze zich eenzaam en teleurgesteld in haar Londense avontuur. Ze schrijft zich in voor een fotografiecursus, waar haar creativiteit langzaam begint te bloeien. Tijdens een fotosessie in Hyde Park ontmoet ze Ingmar Booy, een eigenzinnige en onzekere jongen die tijdelijk bij zijn broer Siewald – een succesvolle videoclipregisseur – logeert.

Tussen Adriënne en Ingmar ontstaat een fragiele relatie, vol spelletjes, verwarring en aantrekkingskracht. Hun band verdiept zich tijdens een avond in Siewalds appartement, waar ze samen intiem worden. Niet veel later vraagt Siewald hen om te acteren in een videoclip. Adriënne twijfelt, maar stemt toe, ondanks de toenemende spanningen met de familie Rafferty. De opnames van de clip verlopen chaotisch. Adriënne worstelt met een terugkerende nachtmerrie waarin ze zwanger is van vijftien embryo’s. Wanneer deze droom opduikt in de uiteindelijke videoclip, zonder haar toestemming, voelt ze zich verraden — en verwijt Ingmar dat hij dit aan zijn broer heeft doorverteld. Dit zorgt voor afstand en verwijtende brieven tussen hen, hoewel ze elkaar nog steeds missen. Langzaam groeit het besef dat hun liefde getekend is door projectie en misverstanden. Na een afstandelijke poging tot contact via de telefoon, besluit Adriënne haar gevoelens te uiten op haar eigen manier: ze vertelt haar verhaal, in het Nederlands, aan vreemden in Hyde Park. Daarmee keert ze symbolisch terug naar zichzelf.

Joost Zwagerman schreef met de houdgreep een roman over jonge liefde, macht, communicatie en zelfontdekking. Het motto van Milan Kundera is niet zomaar gekozen: de relatie tussen Adriënne en Ingmar draait volledig om metaforen, beeldvorming en interpretatie – zowel letterlijk (in de fotografie en videoclip) als figuurlijk (in hun misverstanden en verlangens).

De kracht van het boek zit in de psychologische diepgang van de hoofdpersonages. Adriënne is zoekend, kwetsbaar maar niet passief. Ze wil controle over haar eigen leven, maar raakt gaandeweg verstrikt in de verwachtingen van anderen. Ingmar daarentegen leeft in de schaduw van zijn dominante broer en probeert zich te ontworstelen aan diens invloed. De relatie tussen hen voelt soms teder, dan weer ongemakkelijk, alsof beiden proberen een rol te spelen die hen niet helemaal past.

De verteller wisselt tussen de belevingswereld van Adriënne en Ingmar, en geeft op cruciale momenten een alwetend perspectief. Dit versterkt het thema van controle en afstand. We zien de personages niet alleen zoals ze zichzelf ervaren, maar ook hoe ze van buitenaf worden bekeken.

De videoclip als metafoor is bijzonder krachtig. Wanneer Adriënne haar nachtmerrie gereproduceerd ziet op televisie, wordt duidelijk hoe fragiel vertrouwen is, en hoe kunst (of liefde) kan omslaan in manipulatie. Het maakt van de titel de houdgreep een pijnlijke waarheid: wie houdt wie vast, en wie laat wie los?

De houdgreep is een ontroerende roman over hoe liefde en identiteit worden gevormd – en vervormd – door beelden, verwachtingen en onuitgesproken gevoelens. Zwagerman laat met scherpe observaties en een zien hoe jonge mensen proberen grip te krijgen op zichzelf en elkaar. Een aanrader voor wie houdt van psychologische diepgang, subtiele symboliek en gelaagde relaties.
Profile Image for Bas De Groen.
35 reviews13 followers
March 31, 2020
3,5⭐️ Eerste kennismaking met werk van Zwagerman, heeft mij wel nieuwsgierig gemaakt naar zijn latere werk. Dat de man kon schrijven is duidelijk en het is origineel.
Profile Image for Jaer Mertens.
187 reviews9 followers
November 23, 2024
De houdgreep is Zwagermans debuut roman, voor het eerst gepubliceerd in 1986. Het vertelt het verhaal van Ingmar Booy en Adrienne, twee Nederlanders van rond de twintig die zich momenteel in London begeven. Adrienne werkt er voor een aantal maanden als au pair en Ingmar verblijft tijdelijk bij zijn succesvolle broer Siewald. Siewald is en regisseur voor video clips. Zowel Ingmar en Adrienne sukkelen een beetje doelloos door London wanneer ze elkaar ontmoeten in Hyde Park. Ze vallen voor elkaar en wat volgt is een liefdes verhaal dat deze prille liefde beschrijft. Siewald raakt gefascineerd door de schijnbaar doelloze liefde de het koppel deelt en nodigt hen derhalve uit om de hoofdrol te spelen in zijn nieuwste video clip. Dit zet de verhoudingen ietwat op scherpt, en nodigt uit voor veel introspectie bij de acteurs.

Het is een coming of age verhaal met als focus de eerste liefde. Het is direct duidelijk dat Zwagermans een onwijs getalenteerd literair talent is. Op speelse wijze beschrijft hij de interacties tussen de hyper ambitieuze, machtsbeluste Siewald en het stille, doelloze koppel Ingmar en Adrienne. Aan alles merk je echter wel dat het een debuut roman is van een jonge gast. De speelse literaire zinnen zijn vol bravoure neergepend, maar dit soort vlotte secties worden afgewisseld met meer Tumblr-achtige proza waarbij de angst van een debutant doorsijpelt. Het boek ontbreekt aan de juiste balans tussen de secties en soms voelt het alsof zelfs Zwagermans gewoon maar aan het schrijven is om het schrijven. Een stream of conscience zonder duidelijk doel. Ik herinner me dat vooral bij deze paragraaf, tegen het einde van het boek (toen Zwagermans er waarschijnlijk ook wel klaar mee was), waarbij de bijzinnen m’n punt illustreren.

“Wel, die uitzending vond plaats zo’n twee maanden na het vertrek van Ingmar Booy uit Engeland – maar ook daarover zijn we reeds ingelicht. Het was al herfst, hun inhoudsloze brieven waren inmiddels tot een respectabel aantal gegroeid en de regenbuien in Amsterdam waren almaar hardnekkiger geworden – maar wie is er nu eigenlijk in regen geïnteresseerd? Ingmar Booy in geen geval, hij doorliep zijn colleges, verstuurde en ontving het relikwie, en beschimpen deed hij allang niet meer want dat had definitief het veld moeten ruimen voor de melancholische houding die hij zich eigen had gemaakt.”

Verder heeft Zwagermans wel op intelligente wijze verschillende thema’s in het verhaal verweven. Zo exploreert hij de dichotomie tussen ambitie vs ambitieloos / macht vs machteloos met de interceptie van Siewald. Verder is er het thema van kunst creatie en liefde dat aan de titel ‘de houdgreep’ onderzocht wordt. Is liefde een knieval, is het onder de duim zitten, is het een gevecht, een houdgreep, of een balans? En het zelfde voor kunst; is het een houdgreep met de realiteit? Hoe leg je de werkelijkheid vast, zonder illustratief te worden, hoe onthoud je jezelf van een waardeoordeel, maar geef de totaal belevenis van de werkelijkheid weer? Zelfs Francis Bacon komt er aan te pas:

“Francis Bacon has sought ‘’to trap reality’’ with the greatest possible intensity without falling into illustration.”

Uiteindelijk wordt Siewald ingezet als antithesis. Hij doet in z’n video clips immers geen moeite om de realiteit te vangen. Dit komt tot een hoogtepunt wanneer hij Adriennes nachtmerries - zonder overleg - in de clip verwerkt. Adrienne wordt weergegeven als een uitbarstende zwangere vrouw.
Hier volgt Siewalds idee hieromtrent:

“De getekende toevoeging van een zwangerschap, die getekende en reusachtige buik maakte de film ‘spannend’, het drama werd erdoor aangescherpt en tenslotte ‘...Ingmar jongen, we hebben het allejezus toch niet over wérkelijkheid?!’ Werkelijkheid, dat was iets voor middenstanders en topsporters, ging Siewald verder – en het kwam Ingmar Booy voor dat zijn broer niet alleen trots was op die slogan maar tevens op het gehele briefje.”

Al met al is het een interessant en vermakelijk boek, waarbij de krachten van het talent van de schrijver duidelijk aan het bod komen. Het boek faalt echter doordat de schrijver nog geen controle en balans weet te vinden in z’n schrijfstijl. Soms draaft hij door in z’n literair gezwam, soms is het iets te speels (hoewel ik daar persoonlijk wel erg van geniet), maar goed, het is een goed debuut zou ik zeggen. Geen vijfsterren boek, maar zeker een boek dat zijn vroege talent in de schijnwerpers zet.
Profile Image for Jerry Weidema.
22 reviews
April 22, 2024
Me in de houdgreep genomen voelen door het energieke en rauwe Gimmick, die de doorbraak betekende voor Zwagerman, werd er een ingetogen maar desalniettemin overtuigende interesse in mij opgewekt om zijn minder bekende debuut aan te schaffen bij een winkel met tweedehands spul. De duidelijk jonge, maar ambitieuze Zwagerman stuntelt in dit debuut nog wat met overweldigende bijzinnen en bijvoeglijk naamwoorden, die al dan niet iets toevoegen aan het ontwikkelen van een gevoel van herkenning en diepgang in het verhaal, waardoor je jezelf als lezer af en toe betrapt van het spoor afgedwaald te zijn. In Gimmick zijn de wat onhandige en ongepolijste zinconstructies, en daarnaast ook de verwoven verhaallijnen die interacterende personages kleur geven, al flink gerijpt waardoor het boek, zonder tekort te doen aan het vakkundig gebruik van de Nederlandse taal accomodatie biedt aan een naar mijn gevoel meer aangename leeservaring, die niet wordt onderbroken door het struikelen over creatieve zinsversiersels. In mijn kast staat Vals Licht ongeduldig naast de zojuist teruggeplaatste Houdgreep, waarvan de laatste een belofte doet die ik graag in vervulling zie gaan. Tegelijk werd ik er tijdens het lezen ervan constant aan herinnerd dat ik in mijn 23e levensjaar nog niet zelfverzekerd genoeg de Nederlandse taal beheerste, laat staan een roman te schrijven, wat Zwagerman dus wel al gewoon had geflikt. Dus dat is op zich al indrukwekkend genoeg.
Profile Image for Kas Molenaar.
197 reviews19 followers
August 15, 2021
Ja, ach. De eerste helft deed me weinig, in de tweede helft zaten sporadisch erg mooi stukken. Vaak genoeg mooi gevonden om het niets te vinden, maar ik heb me ook te vaak verveeld om echt enthousiast te zijn.
84 reviews1 follower
July 15, 2025
Dit debuut van Zwagerman had beter ongelezen gebleven.
Profile Image for Jeroen Berndsen.
216 reviews22 followers
August 15, 2012
Ik vond hem niet zo, inderdaad nog beetje zoekende stijl, Gimmick! en Vals Licht waren al duidelijk stukken beter. maar:[return][return]NBD|Biblion: [return]Te veel woorden, en soms een ander teveel, is een fout die in bijna elk romandebuut gemaakt wordt. Ook Zwagerman (geb. 1963), ijverig aan de weg timmerend dichter, criticus en romancier, maakte die fout in zijn debuut 'De houdgreep' (1986). Zijn stijl was in dit boek duidelijk nog niet uitgekristalliseerd. Toch was de roman om twee redenen een verdienstelijk debuut: het verhaal is redelijk goed, vooral vanwege de achtergrond; verder is het moderne leven goed georganiseerd en geschetst. Het verhaal: Adriënne, Nederlands au pair in Londen, loopt in Hyde park de Amsterdamse jongen Ingmar tegen het lijf. Zijn broer, Siewald Booy, is een beroemd en vindingrijk maker van televisiefilmpjes bij popmuziek. In een van deze 'videoclips' gaan Ingmar en Adriënne een rol spelen. De plot van het boek is wat mager; de spanning wordt redelijk slim opgebouwd. Pocketeditie; kleine druk, krappe marge.[return](Biblion recensie, Jos Damen.)
Profile Image for Jan.
1,061 reviews67 followers
January 5, 2020
Joost Zwagerman, geboren in 1963, publiceerde in 1986 zijn debuutroman ‘De houdgreep’. Adriënne is een Nederlandse au pair in London en ontmoet Ingmar, student uit Nederland daar op vakantie. Zij worden verliefd. Hun ontmoetingen spiralen rond het feit dat zij aangeboden krijgen in een videoclip van Ingmar te spelen. Behalve hun relatie, die centraal staat, is in de roman een rol weggelegd voor de beeldende kunst. Voorlopig hebben zij zelf reden noch doel, zij zijn elkaar genoeg, zoals gebruikelijk.
Het is zodanig aansprekend geschreven dat het makkelijk is je lezersgevoel te verbinden aan de lotgevallen van de personages. Daarbovenop is Zwagermans taalgebruik reeds uitgesproken literair, niet ingewikkeld, en zijn stijl laat ik mij graag welgevallen. Fraai is in dat opzicht bijvoorbeeld de scene, waarin Ingmar tijdens een museumbezoek met de kenmerken van een schilderij van Turner vrijelijk associeert waardoor de huiselijke omstandigheden van zijn vriendin de magische eigenschappen lijken te krijgen van Turners van licht tintelende schildering. JM
45 reviews3 followers
September 24, 2015
I would have given it 4 stars, but the writing style made me lean towards 3 stars. I think the language use is sometimes a little bit unpolished, but for a debut roman (and certainly considering his age) it's a 4 stars.
4 reviews1 follower
May 19, 2020
23 jaar en al heel wat in zijn mars. De jonge Joost schrijft met de pretentie van iemand die meer wilt uit het leven en ook begrijpt dat dit 'meer' niet makkelijk te vangen is. De kwieke dialogen van zijn debuutroman blijken later typerend te zijn voor zijn schrijfstijl.
1 review
April 8, 2015
Niet doorheen te komen.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Enya.
40 reviews11 followers
January 4, 2013
Read this for school and hated every single page of it. (No offense, Swaggerman.)
Profile Image for Vita Luna.
Author 14 books31 followers
January 24, 2017
I'd recommend this one for your Dutch booklist. It's weird, but its writing style is quite swell to read :)
Displaying 1 - 15 of 15 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.