Pir Sultan Abdal

by Abdülbaki Gölpınarlı, Pertev Naili Boratav

Pir Sultan Abdal büyük bir halk şairi hatta kelimenin tam manasıyla büyük bir şairdir. Kitabın amacı her şeyden evvel Pir Sultan’ın yazılı kaynaklarda bulunmayan menkıbelerini ve dilden dile dolaşan onun adına mal edilen şiirlerden onun olabilecekleri bir araya toplamaktadır.
(Tanıtım Bülteninden)

294 pages, Paperback

First published January 1, 1953

About the author

Asıl adı Mustafa İzzet Bâkî olan edebiyat tarihçisi ve çevirmendir.
Abdulbaki Gölpınarlı'nın ataları Kafkas kökenli Vubh veya Ubıhlardır. Gazeteci olan babası Ahmed Agâh Efendi, Mevlevî idi. Gelenbevî İdâdîsinin son sınıfındayken babasını kaybetti. Tahsiline ara vererek çalışmaya başladı. İstanbul Vezneciler'de kitapçılıkla uğraştı. Çorum'un Alaca ilçesindeki Menbâ-i İrfân İptidâî Mektebinde öğretmenlik ve idarecilik yaptı. 1922’de İstanbul’a döndü, sınavla son sınıfına girdiği İstanbul Erkek Muallim Mektebi’ni, ardından da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü, Profesör Köprülüzâde Mehmet Fuat Bey'in nezaretinde hazırladığı Melâmilik ve Melâmiler adlı mezuniyet tezi ile bitirdi (1930). Edebiyat öğretmeni olarak Konya, Kayseri, Balıkesir, Kastamonu liseleriyle İstanbul Haydarpaşa Lisesi’nde çalıştı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Farsça okutmanlığı yaptı. Doktorasını verdikten sonra aynı fakültede Metinler Şerhi okuttu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde İslam-Türk Tasavvuf Tarihi ve Edebiyatı dersleri verdi. 1945’te Türk Ceza Kanunu’nun 142. maddesine aykırı davrandığı iddiasıyla tutuklandı; 10 ay hapis yattıktan sonra beraat etti ve yeniden görevine döndü. 1949’da kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.

Reviews

[moi, k.y.a.]

Okunan baskı; Der Yayınları, İstanbul, 1991, 350 sayfa

Pir Sultan Abdal üzerine yazılmış birkaç farklı kitabı elime alıp karıştırma fırsatı buldum okumaya başlamadan önce. Ancak aralarında bana en kapsamlı, en doyurucu bilgiyi verebilicek olanın bu kitap olduğunu hissettim. Kitabı kapattığımda da bu seçimimden oldukça memnun kaldım.

Pir Sultan Abdal’ın hayatı ve şiirlerini kuru kuruya basıldığı bir kitap değildi diyebilirim öncelikle. Hayatını okurken hem Alevî hem de Safevi tarihine dair bilgi edindim. Tabii bunun sonucunda kaçınılmaz olarak bana okunacak yeni kitaplar çıktı. :) Devamında şiirleri verilmişti ancak bunlarda Pir Sultan’a ait olduğu kesin olanlar, şüpheli olanlar şeklinde ayrılmıştı.

Pir Sultan’ın şiirleri için şunu söyleyebilirim, Alevîlik ile ilgili olanları doğal olarak çok ilgimi çekmedi. Diğer şiirleri ise benim için hoştu. Kelime seçimleri, durakları derken farklı bir tat veriyor insana.
Pir Sultan Abdal’ın kaleminden çıkmış dizeleri dinlemekten nasıl keyif alıyorsam okumaktan da o derece keyif aldım.

[Ozan · Rating 3 out of 5]

“Alınmış abdestim aldırırlarsa
Kılınmış namazım kıldırırlarsa
Sizde Şah deyeni öldürürlerse
Ben de bu yayladan Şah’a giderim”

Mezhepler, dinsel pek çok kavram ve bu coğrafyadaki din ile ilgili çatışmaların tarihi hakkında oldukça bilgisizim. Bu yüzden pek çok şiirde Abdülbaki Gölpınarlı’nın notları son derece yararlı oldu.

Bazı şiirleri beğendim, birkaç tanesine hayran kaldım ama çoğu şiiri ortalama buldum.

[Doğu · Rating 5 out of 5]

Benim uzun boylu selvi çınarım/yüreğime bir od düştü yanarım/kıblem sensin yüzüm sana dönerim/mihrabımdır kaşlarının arası

[Köksal KÖK · Rating 5 out of 5]

Pir Sultan Abdal, Hayatı, Sanatı, Eserleri

Hazırlayan: Abdülbâki Gölpınarlı.
1.baskı, İstanbul: Varlık Yayınevi, 1953. 123 s,

Pir Sultan Abdal (öl.1560),
Abdülbaki Gölpınarlı, Mustafa İzzet Baki (1900-1982)

bu kitabın çeşitli baskıları;

1.bs, İstanbul: Varlık Yayınevi, 1953. 110 s,
2.Bs. İstanbul: Varlık Yayınevi, 1963. 110 s,
3.Bs. İstanbul: Varlık Yayınevi, 1976. 110 s,
4.Bs. İstanbul: Varlık Yayınevi, 1981. 114 s,
5.Bs. İstanbul: Varlık Yayınevi, 1963. 131 s,

yeni, günümüz baskıları;

1995, İstanbul: Varlık Yayınevi, 128 s.
Milliyet-Varlık Türk Ve Dünya Klasikleri serisi,
Milliyet gazetesinin okuyucularına armağanıdır. ayrıca para ile satılamaz.

-----------------------------------

içindekiler hakkında;

-Hayatı ve sanatı,
-Pir Sultan'dan önce,
-Pir Sultan Abdal'ın hayatı,
-Pir Sultan destanı,
-Şair Pir Sultan,
-Hayatındaki Olaylara Ait Şiirler, 12 şiir, s.23-44.
-Tabiat ve Hayata Ait Şiirler, 13-28 arası numaralı, 15 şiir, s.45-70.
-Didaktik şiirler, 28-38 arası numaralı, 11 şiir, s.71-91.
-Aşk şiirler, 39-59 arası numaralı, 21 şiir, s.91-124.
-Şiirlerin indeksi, s.125-126,
-Pir Sultan Abdal üstüne yazılmış kitaplar, s.127.

TOPLAM: 59 ŞİİR.

yıllarca, 53 basımının taranmış pdf versiyonunu usb flash beeleğimde sakladım ve bi gün çıktı alıp okuyacağım diye düşünüyordum.

inanın A4 beyaz kağıt okumak bi işkence. bu yüzden nerde sahaf orda ben. ve inanın sahafın o karışık-karmakarışık-karman çorman o tozlu raflarında ne hazineler buldum, valla aklınız ermez.

işte böyle bir gündü. bir bayram günüydü, 19 mayıs bayramı günü, (gençler, yeni nesil, filinta gibi manita yapmış çiftlikde fink atıyordu. tabii alemin delisi, anormal adam, varoştan çıkan bi tuhaf adam, bi kitap kurdu olan ben) sahaflarda ellerimi toza bulaya bulaya rafları tek tek kurcalamakla meşguldum.

sahaflarda yayınevi, yazar tür yerleri rafları bellidir. ve ben de buradaki (samsundaki) 5-6 sahafın hangi rafında, hangi kitap var BİLİRİM.

şükür ki, yine ve yine, aradığım kitap beni buldu; bayram bayram sahaflarda gezerken bu kitabın varlık yayınlarınının 95 basımını buldum ve hemen aldım.

Ve bugün itibariyle (360 mayıs) kitabı bitirdim.

Kitapta 59 şiir var. Sayın Gölpınarlı da bu küçük kitabında, pir sultanla ilgili doyurucu bilgi vermekte, eline sağlık.

[Mehmet Akkus · Rating 4 out of 5]

I've learned a bunch of new vocabulary items concerning the archaic Anatolian Turkish. Yet, I have to say -with all due respect- Abdülbâki Hoca should have been more careful about the explanations of 'possible' unknown lexical items.

[şamil · Rating 5 out of 5]

Yer elinden dolu içmiş deliyim / Üstü kan köpüklü meşe seliyim