Ninon is nummer elf uit een gespleten en chaotisch gezin. Samen met haar broer Sasja en kleine zusje Lime - nummer twaalf en dertien - vormen zij een familie in een familie. Aanvankelijk ontdekken zij vol verwondering het leven binnen de muren van het huis, waarbij ze stuiten op oijn, wreedheid en falen. Zij krijgen te maken met hun beeldschone, kettingrokende moeder en de schim van hun verongelukte broertje. Pas vele jaren later, na de dood van de vader, slaagt Ninon erin uit het gezin te breken en te ontsnappen aan de verlammende levenssfeer waarin ze zat opgesloten.
Manon Uphoff was born in 1962 into a family of 13 children. She left home at 16, went on to study literary theory and is now an acclaimed artist and writer, whose novels have been shortlisted for numerous prizes. Vallen is als vliegen (Falling is Like Flying) has been a literary phenomenon in the Netherlands, making 32 ‘Best of 2019’ lists, being shortlisted for 4 awards and winning the prestigious Charlotte Köhler Prize.
Manon Uphoff groeide op in Utrecht, in de wijk Lombok, vlak bij het centrum van Utrecht, maar daarvan toch gescheiden door het Centraal Station en het winkelcentrum Hoog Catharijne. Ze hoorde tot de jongste lichting van een groot gezin. De meeste kinderen waren voortgekomen uit het eerste huwelijk van de vader. De roman is sterk autobiografisch, al zullen er ook verzonnen elementen in zitten. Manon schrijft heel beeldend en openhartig, ze schuwt 'plat' taalgebruik niet, maar is daarmee niet platvloers. Ze is een schrijfster die van binnenuit over een 'volks' milieu schrijft met een halfzuster die onmatig veel rookt en 'verkeerde' mannen aantrekt , een halfbroer die verstandelijk beperkt is en een halfbroertje dat door een ongeluk jong is gestorven, hetgeen erg ingrijpend is geweest. Het boek beschrijft de ontwikkeling van Ninon, het alter ego van Manon, van klein kind tot puber en jonge vrouw die al enig literair succes heeft, omdat haar eerste verhalen worden gepubliceerd. Als voormalig Utrechtenaar herken ik veel van de stad Utrecht en de plek van haar ouderlijke woning. Het boek eindigt met de dood van de vader. Hij is enerzijds steeds zorgzaam voor zijn kinderen geweest, maar ook dominant aanwezig. De oudere kinderen hebben ook zijn gewelddadige kanten meegemaakt. In het latere boek 'Vallen is als vliegen' komt ook het thema incest aan de orde. Dat gebeurt in dit boek niet, maar het biedt wel een krachtig beeld van het grote gezin in een Utrechtse volkswijk met een meisje dat zich, anders dan haar broers en zussen, kon ontwikkelen tot een schrijfster met een hogere opleiding. Ze zet zich niet af tegen het milieu waar ze opgroeide, ze biedt wel een humorvol en krachtig portret van dat milieu.
Schrijfstijl is rijk, cynisch, direct en doordacht, maar het verhaal lijkt op basically hetzelfde als bijna alle andere romans. Ik ben een beetje de draad kwijt inmiddels.
Ik wist niet helemaal waar dit boek naartoe ging toen ik het begon te lezen. Het jammere is dat ik dat nu nog steeds niet weet, maar dit boek is wel ontzettend beeldend.
De beschrijvingen van Uphoff zijn doeltreffend en de karakters kwamen zonder enige moeite direct op mijn netvlies. De achterflap is misleidend. Het boek is niet zozeer een beschrijving van een gezin binnen een gezin, maar een korte coming-of-age van dat gezin. De dysfunctie binnen de uit zijn voegen gebarsten familie wordt duidelijk naarmate het boek vordert.
Ik heb zelf conclusies getrokken bij het lezen van het boek die niet waar bleken te zijn, misschien vandaar mijn lauwe recensie. Toch een ontzettend mooie leeservaring!
Geen enkel moment heb ik plezier beleefd aan dit boek, geen facet boeide mij. Het was walgelijk. Toch twee sterren voor de moeite van het schrijven. ‘Vallen is als vliegen’ van dezelfde auteur kon mij ook al niet bekoren. Met dit (eerder geschreven) boek hoopte ik mijn mening te kunnen herstellen, maar helaas is dat niet gelukt. Het was eerder een bevestiging.
Ik las dit boek ná het briljante en latere “Vallen is als vliegen” - en dat had ik beter niet gedaan. Dit leest als een kladversie voor haar latere boek: een soort rariteitenkabinet van ongestructureerde herinneringen, die vrijwel willekeurig “als vlokken in een sneeuwbol” op je af dwarrelen. Er zijn heftige en indrukwekkende bij, zeker, maar het geheel was voor mij lastig te volgen en vermoeiend. Geen aanrader dus helaas.