Asja - Een Koning Lear van de steppe

by Ivan Turgenev

I.S. Toergenjew (1818-1883) heeft van alle Russische schrijvers het meest de invloed van het Westen ondergaan. Dit is een logisch gevolg van het feit, dat hij een groot deel van zijn leven heeft doorgebracht buiten Rusland.
Zijn roem berust vooral op de uitermate eenvoudige wijze, waarop hij een zorgvuldige schildering geeft van de problematiek en de tragiek van de toenmalige maatschappelijke toestanden en ideologieën. Hij ontleent zijn figuren en dialogen voornamelijk aan de werkelijkheid, waardoor zijn werk een boeiend tijdsbeeld geeft.
'Een Koning Lear van de steppe' is een eenvoudig verhaal van een vader, die onder invloed van een droom ertoe komt nog bij zijn leven zijn goederen aan zijn dochters te vermaken. Zelfs wordt wettelijk vastgesteld hoe zij dan tot zijn dood voor hem het allernoodzakelijkste moeten verzorgen.
De onmacht van de vader tegenover de liefdeloosheid van deze dochters, waaruit aanvankelijk een bijna onmenselijke berusting voortvloeit, die tenslotte toch losbarst in een aan waanzin grenzende razernij, wordt buitengewoon indringend beschreven.
Als tweede bijdrage is het verhaal 'Asja' opgenomen.

Genres: Russia

181 pages, Paperback

First published January 1, 1965

About the author

Ivan Sergeyevich Turgenev (Cyrillic: Иван Сергеевич Тургенев) was a novelist, poet, and dramatist, and now ranks as one of the towering figures of Russian literature. His major works include the short-story collection A Sportsman’s Sketches (1852) and the novels Rudin (1856), Home of the Gentry (1859), On the Eve (1860), and Fathers and Sons (1862).

These works offer realistic, affectionate portrayals of the Russian peasantry and penetrating studies of the Russian intelligentsia who were attempting to move the country into a new age. His masterpiece, Fathers and Sons, is considered one of the greatest novels of the nineteenth century.

Turgenev was a contemporary with Fyodor Dostoevsky and Leo Tolstoy. While these wrote about church and religion, Turgenev was more concerned with the movement toward social reform in Russia.

Reviews

[José Van Rosmalen · Rating 5 out of 5]

Toergenjef verplaatste de tragiek van King Lear van Shakespeare naar het Rusland in het begin van de negentiende eeuw. Het verhaal van een oude maar nog sterke landeigenaar wordt verteld door een verteller die ook een personage in het boek is. De oude Charlof heeft twee dochters waarvan de oudste getrouwd is en voor de jongste is er een voor haar bestemde man in beeld. De moeder van de verteller is daarbij tussenpersoon. De oude man wil al bij zijn leven zijn bezittingen overdragen aan zijn dochters en regelt dat in een zitting met een soort notaris. Hij vertrouwt erop dat hij tot zijn dood in zijn huis blijft wonen en goed verzorgd zal worden. Dit pakt heel anders uit. De oudste dochter en vooral de schoonzoon nemen de macht over en de oude man wordt gepest en vernederd. De moeder van de verteller heeft het met hem te doen als ze ziet hoe berooid hij is. Met zijn laatste kracht toont hij zijn opstandigheid door het huis dat inmiddels niet meer van hem is te gaan vernielen. Hij breekt letterlijk het dak af. Dit wordt hem fataal, maar de schoonzoon en de dochters hebben nu ook hun aanzien verloren bij de boeren en de knechten en medewerkers. De verteller ziet vele jaren later nog eenmaal de twee dochters, die de weg van de hovaardij zijn opgegaan. De oudste als landeigenaar, de jongste als leidster van een sekte.
De editie die ik in mijn bezit heb, is een uitgave in de Muidertorenreeks uit 1951, in de vertaling van Aleida Schot, met tekeningen van Bob Buys.
Handig is dat voorin het boek een lijstje staat van de hoofdpersonen met hun voor- en achternamen. Zo kun je het even opzoeken, als je onzeker bent met wie je te doen hebt. Toergenjef gebruikt soms een voornaam, soms de achternaam, soms ook een omschrijving zoals ‘de majoor’. Het verhaal is tijdloos omdat het gaat over thema’s als menselijke hebzucht, jaloezie, wraak en verhoudingen tussen ouders en kinderen.

[Jesper Kamp · Rating 5 out of 5]

Gebalanceerd en verrassend geestig. Vooral de Russische versie van Shakespeares King Lear is treffend.

[Febe Neels · Rating 4 out of 5]

Zeer mooie en simpele verhalen maar beschreven op zo'n poëtische manier dat je het niet kan wegleggen.

[Joost · Rating 5 out of 5]

Weinig schrijvers die de liefde in al zijn onbereikbaarheid zo prachtig kunnen bezingen als Toergenjev. Welke lezer valt niet van moment nul voor de wispelturige Asja. Zo verwarrend als een liefde zich ontplooit, zo verpletterend als het gelukzalige vooruitzicht zich aandoet, zo vernietigend is de weerbarstige praktijk. De Russische ziel ten voeten uit. En Toergenjev beschrijft het allemaal zo uitgesproken mooi. Net als in Eerste Liefde.
Koning Lear van de steppe verhaalt over de onafwendbare sloop van een Russische reus, een liefdevolle despoot, door zijn eigen dochters. Had je maar niet..