What do you think?
Rate this book
Í morgunkulinu
Í morgunkulinu er fyrsta skáldsaga Williams Heinesens. Hún kom út 1934. Heinesen sem er að verða áttræður (15. janúar) hóf bókmenntaferil sinn með ljóðabókinni Arktiske elegier (1921).
Í morgunkulinu er þriðja bókin sem Mál og menning gefur út eftir Heinesen í þýðingu Þorgeirs Þorgeirssonar með styrk frá Norræna þýðingarsjóðnum. Áður eru komnar Turninn á heimsenda, ljóðræn skáldsaga í minningabrotum úr barnæsku, og smásagnasafnið Fjandinn hleypur í Gamalíel. Vert er að vekja athygli á þessum bókum eftir einn helsta sagnameistara norrænna þjóða. Á það
skal ekki síst lögð áhersla að þýðingar Þorgeirs Þorgeirssonar eru gerðar af vandvirkni og eftirminnilegum hagleik. I morgunkulinu vitnar um að Þorgeir er enn að sækja í sig veðrið.
Í morgunkulinu er að mörgu leyti góður inngangur að skáld; verkum Williams Heinesens. Í sögunni kemur fram hin einkennilega blanda af dul og raunsæi sem setur svip sinn á allt sem Heinesen hefur samið. Hann lýsir af nærfærni ungu fólki og þó einkum eftirvæntingu ástarinnar og þeim seið sem henni fylgir. Það er skammt í örvæntingu þegar tilfinningunum er misboðið, umhverfið þrengir að viðkvæmum kenndum. Jafnframt deilir Heinesen á ýmislegt í fari þeirra sem með völdin fara, en mest ber á rækilegri og miskunnarlausri úttekt á trúargrillum. í morgunkulinu er þó minni ádeilusaga en ýmsar aðrar skáldsögur Heinesens. Hún er fyrst og fremst breið lýsing á lífi Færeyinga á tímum þegar nútíminn heldur innreið sína í gervi vélknúinna skipa. Í skipi sem kemur af hafi í lok bókarinnar er fólgin von um betri tíð.
Vel mætti að því finna að Í morgunkulinu sé saga þar sem of margar persónur koma við sögu, mynd höfundarins sé eilítið ruglingsleg og skorti hnitmiðun á köflum. Það rúmast margt í sögunni og víða er komið við. Þetta getur þó varla talist galli þegar þess er gætt hve sagan er heillandi lestur. Ymsar persónur bókarinnar og sögusvið hafa öðlast meiri dýpt í síðari bókum höfundarins. Hér erum við kynnt fyrir því fólki og umhverfi sem Heinesen valdi sér ungur að yrkisefni. Heimur sögunnar minnir þráfaldlega á De fortabte spillemænd (1950) sem kom út á íslensku undir nafninu Slagur vindhörpunnar í þýðingu Guðfinnu Þorsteinsdóttur.
Sálræn innsýn Heinesens er oft með ólíkidum. Glöggt dæmi er lýsingin á háskalegri ferð þeirra Josva og Hildu innundir eyna, en pilturinn rær með stúlkuna á bátskænu inn í dimman helli þar sem verður að fara eftir þröngri rennu. Hugmyndir um varúlfa og víti eru rifjaðar upp í frásögninni af samskiptum Josva og Hildu, enda Heinesen lagið að draga upp myrkar myndir og sýna inn í
leynda heima þótt hann dvelji oft við hið barnslega og óspillta í tilverunni. En kannski er rödd hans hljómmest þegar hann lýsir ólgandi djúpum tilfinningalífsins, fólki sem er á mörkum brjálsemi. Rómantísk lífssýn tekur oft völdin af raunsæismanninum og einhvern veginn finnst manni að þetta sé í samræmi við færeyska þjóðarvitund. I bókmenntum Færeyinga er hið dulkynjaða og draumkennda oft það sem mest ber á og snilldarlega túlkað af fleiri höfundum en William Heinesen.
Í upphafi Í morgunkulinu er talað um sólarglóð sem getur verið í senn fyrirheit eða váboði. Þessi kafli er ákaflega fallegur skáldskapur og nýtur sín vel í þýðingu
Þorgeirs Þorgeirssonar. Þannig er sviðsmynd Heinesens: „Bátana sem stefna þennan morgun útnorður grámoskuna á Þrymseyjarsundi til framandi
djúpsjávarmiða ber í þverhníptar eyjar sem rísa handanvið regnslæður og öldufalda en renna áður en varir útí grámann einsog þær hverfi. af sviði raunveruleikans inní veröld sagna og hindurvitna. Það er hinsvegar þessi bátur með bláleitum pústreyk og gljáþvegnu dekki, kompás og loggi, veiðarfærum og sjóklæddum mönnum sem verður hinn áþreifanlegi vettvangur þarsem framtíð öll og afkoma veltur á lifrar- og lýsismettuðum aflafengnum og því hvernig tekst
að hrifsa hann uppúr djúpunum."
Þess skal að lokum getið að myndskreytingar Ólafs Gíslasonar, vinjettur við hvern kafla, miðla andrúmi sögunnar og eiga því heima þar
Þessi texti er bókardómur eftir Jóhann Hjálmarsson og birtist fyrst í Morgunblaðinu þann 12. janúar 1980.
Í morgunkulinu er þriðja bókin sem Mál og menning gefur út eftir Heinesen í þýðingu Þorgeirs Þorgeirssonar með styrk frá Norræna þýðingarsjóðnum. Áður eru komnar Turninn á heimsenda, ljóðræn skáldsaga í minningabrotum úr barnæsku, og smásagnasafnið Fjandinn hleypur í Gamalíel. Vert er að vekja athygli á þessum bókum eftir einn helsta sagnameistara norrænna þjóða. Á það
skal ekki síst lögð áhersla að þýðingar Þorgeirs Þorgeirssonar eru gerðar af vandvirkni og eftirminnilegum hagleik. I morgunkulinu vitnar um að Þorgeir er enn að sækja í sig veðrið.
Í morgunkulinu er að mörgu leyti góður inngangur að skáld; verkum Williams Heinesens. Í sögunni kemur fram hin einkennilega blanda af dul og raunsæi sem setur svip sinn á allt sem Heinesen hefur samið. Hann lýsir af nærfærni ungu fólki og þó einkum eftirvæntingu ástarinnar og þeim seið sem henni fylgir. Það er skammt í örvæntingu þegar tilfinningunum er misboðið, umhverfið þrengir að viðkvæmum kenndum. Jafnframt deilir Heinesen á ýmislegt í fari þeirra sem með völdin fara, en mest ber á rækilegri og miskunnarlausri úttekt á trúargrillum. í morgunkulinu er þó minni ádeilusaga en ýmsar aðrar skáldsögur Heinesens. Hún er fyrst og fremst breið lýsing á lífi Færeyinga á tímum þegar nútíminn heldur innreið sína í gervi vélknúinna skipa. Í skipi sem kemur af hafi í lok bókarinnar er fólgin von um betri tíð.
Vel mætti að því finna að Í morgunkulinu sé saga þar sem of margar persónur koma við sögu, mynd höfundarins sé eilítið ruglingsleg og skorti hnitmiðun á köflum. Það rúmast margt í sögunni og víða er komið við. Þetta getur þó varla talist galli þegar þess er gætt hve sagan er heillandi lestur. Ymsar persónur bókarinnar og sögusvið hafa öðlast meiri dýpt í síðari bókum höfundarins. Hér erum við kynnt fyrir því fólki og umhverfi sem Heinesen valdi sér ungur að yrkisefni. Heimur sögunnar minnir þráfaldlega á De fortabte spillemænd (1950) sem kom út á íslensku undir nafninu Slagur vindhörpunnar í þýðingu Guðfinnu Þorsteinsdóttur.
Sálræn innsýn Heinesens er oft með ólíkidum. Glöggt dæmi er lýsingin á háskalegri ferð þeirra Josva og Hildu innundir eyna, en pilturinn rær með stúlkuna á bátskænu inn í dimman helli þar sem verður að fara eftir þröngri rennu. Hugmyndir um varúlfa og víti eru rifjaðar upp í frásögninni af samskiptum Josva og Hildu, enda Heinesen lagið að draga upp myrkar myndir og sýna inn í
leynda heima þótt hann dvelji oft við hið barnslega og óspillta í tilverunni. En kannski er rödd hans hljómmest þegar hann lýsir ólgandi djúpum tilfinningalífsins, fólki sem er á mörkum brjálsemi. Rómantísk lífssýn tekur oft völdin af raunsæismanninum og einhvern veginn finnst manni að þetta sé í samræmi við færeyska þjóðarvitund. I bókmenntum Færeyinga er hið dulkynjaða og draumkennda oft það sem mest ber á og snilldarlega túlkað af fleiri höfundum en William Heinesen.
Í upphafi Í morgunkulinu er talað um sólarglóð sem getur verið í senn fyrirheit eða váboði. Þessi kafli er ákaflega fallegur skáldskapur og nýtur sín vel í þýðingu
Þorgeirs Þorgeirssonar. Þannig er sviðsmynd Heinesens: „Bátana sem stefna þennan morgun útnorður grámoskuna á Þrymseyjarsundi til framandi
djúpsjávarmiða ber í þverhníptar eyjar sem rísa handanvið regnslæður og öldufalda en renna áður en varir útí grámann einsog þær hverfi. af sviði raunveruleikans inní veröld sagna og hindurvitna. Það er hinsvegar þessi bátur með bláleitum pústreyk og gljáþvegnu dekki, kompás og loggi, veiðarfærum og sjóklæddum mönnum sem verður hinn áþreifanlegi vettvangur þarsem framtíð öll og afkoma veltur á lifrar- og lýsismettuðum aflafengnum og því hvernig tekst
að hrifsa hann uppúr djúpunum."
Þess skal að lokum getið að myndskreytingar Ólafs Gíslasonar, vinjettur við hvern kafla, miðla andrúmi sögunnar og eiga því heima þar
Þessi texti er bókardómur eftir Jóhann Hjálmarsson og birtist fyrst í Morgunblaðinu þann 12. janúar 1980.
345 pages, Hardcover
First published January 1, 1934
1 person is currently reading
49 people want to read
About the author
William Heinesen
80 books32 followersWilliam Heinesen is the best-known writer that the Faroe Islands have produced. He wrote mainly in Danish, but all of his books, which are set in the Faroe Islands, have been translated into his native Faroese. When Heinesen heard rumours that he was to win the Nobel Prize he requested that his nomination be withdrawn, discussing his choice to write in Danish with a mixture of bitterness and regret: "Faroese was at one time held in low regard - it's fair to say that the language was kept down. For all that, Faroese has generated remarkable literature, and it would have been right to award the Nobel Prize to an author who had written in Faroese. If I were given the prize, then a Danish writer would have got it, and Faroese literary endeavours would have been dealt a heavy blow". He died aged 91.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
June 9, 2018
Boka er William Heinesen sin debutroman, ho går føre seg i eit øysamfunn, på fiktive Trymø på Færøyane. Sjølv om forfattaren var færøying, so skreiv han på dansk, so forfattarskapen er lett tilgjengeleg for nordmenn òg.
Det var ein del som var lett å kjenna seg att i, særleg for meg som kjem frå eit øysamfunn sjølv. Boka kom ut i 1934, og skildrar eit samfunn med både storbønder og folk som vil gjera seg rike på fiske. Det er ogso store religiøse spenningar i det vesle samfunnet, med folkekyrkje mot "bekendertro" og andre trusretningar.
Mykje får meg til å tenkja at dette ikkje er so ulikt slik det var i heimtraktene mine på Sunnmøre for kring 100 år sidan.
Boka er fin å lesa, me får fylgt forskjellige personar i tredje person gjennom kapitla – eg vil kanskje nemna at eg til tider sleit litt med å skilja dei forskjellige figurane i romanen frå kvarandre, då det var so mange på -us. Men eg tykkjer denne boka var vel verd å lesa, me bør ikkje gløyma den færøyske litteraturen i det nordiske!
Det var ein del som var lett å kjenna seg att i, særleg for meg som kjem frå eit øysamfunn sjølv. Boka kom ut i 1934, og skildrar eit samfunn med både storbønder og folk som vil gjera seg rike på fiske. Det er ogso store religiøse spenningar i det vesle samfunnet, med folkekyrkje mot "bekendertro" og andre trusretningar.
Mykje får meg til å tenkja at dette ikkje er so ulikt slik det var i heimtraktene mine på Sunnmøre for kring 100 år sidan.
Boka er fin å lesa, me får fylgt forskjellige personar i tredje person gjennom kapitla – eg vil kanskje nemna at eg til tider sleit litt med å skilja dei forskjellige figurane i romanen frå kvarandre, då det var so mange på -us. Men eg tykkjer denne boka var vel verd å lesa, me bør ikkje gløyma den færøyske litteraturen i det nordiske!
June 14, 2015
Windswept Dawn is Heinesen's first novel, and to be honest it felt like a slog to read. The story is based on a small community in the Faroe Islands, where most of the villagers are fishermen, shopkeepers or farmers. There are multiple characters in this book and the focus is on their interactions. The main topic of discussion in this book is about a group of evangelists that are sharing the gospel, with the idea of being baptized as an adult and confessing the conversion experience. Many of the converts are from the established National church, which is Lutheran. There is a lot of discussion of sin and redemption. I felt that there was no real conclusion to the story, it kind of just stopped.
Heinesen was offered a Nobel Prize but declined it.
I did like the descriptions of the Faroe Island and the role the environment played in the villagers lives. I think I will have to read more of the author before I make my mind up about him.
Heinesen was offered a Nobel Prize but declined it.
I did like the descriptions of the Faroe Island and the role the environment played in the villagers lives. I think I will have to read more of the author before I make my mind up about him.
April 1, 2012
I love reading books about small villages in different parts of the world.
William Heinsen is considered to be one of the best Scandanavian writers of the 20th Century.
He is a painter and a poet as well.
This book takes place on the Fatoe Islands and is about the people who live there.
The villagers are struggling between believing what the National Church teaches or what the conversionist missionaries are teaching.
There are colorful characters like Landrus, Vitus and Sylvanius who reminded me of people I have known.
What makes this novel interesting is how these people survive in this bleak and barren landscape.
This is William Heinsen's first novel and it is very easy to read.
This book was originally written in Danish and translated in 2007 to English.
I look forward to reading more of his novels.
William Heinsen is considered to be one of the best Scandanavian writers of the 20th Century.
He is a painter and a poet as well.
This book takes place on the Fatoe Islands and is about the people who live there.
The villagers are struggling between believing what the National Church teaches or what the conversionist missionaries are teaching.
There are colorful characters like Landrus, Vitus and Sylvanius who reminded me of people I have known.
What makes this novel interesting is how these people survive in this bleak and barren landscape.
This is William Heinsen's first novel and it is very easy to read.
This book was originally written in Danish and translated in 2007 to English.
I look forward to reading more of his novels.
December 9, 2021
This is probably a 3.5 more than 4 stars, as the plot is all over the place and too many storylines were opened and never closed. Regardless, the description of life and characters in the small communities on the Faroe is a gem, and for this reason the book was a delight to read.
July 12, 2016
Something different: a rambling, at times confused, but thoroughly engaging novel telling of a year in the life of the remote communities of the Faroes.
Displaying 1 - 6 of 6 reviews