Prince Akaki Tsereteli (Georgian: აკაკი წერეთელი; June 9, 1840-January 26, 1915) was a prominent Georgian poet and national liberation movement figure.
Born in the village of Skhvitori (Imereti region of western Georgia) on June 9, 1840, to a prominent Georgian aristocratic family; his father was Prince Rostom Tsereteli; his mother, Princess Ekaterine, was a daughter of Ivane Abashidze and a great-granddaughter of King Solomon I of Imereti. Following an old family tradition, Akaki Tsereteli spent his childhood years living with a peasant’s family in the village of Savane. He was brought up by peasant nannies, all of which made him feel empathy for the peasants’ life in Georgia.
He graduated from the Kutaisi Gymnasium in 1852 and the University of Saint Petersburg Faculty of Oriental Languages in 1863. Prince Akaki Tsereteli was a close friend of Prince Ilia Chavchavadze, a Georgian progressive intellectual youth leader. The young adult generation of Georgians during the 1860s, led by Chavchavdze and Tsereteli, protested against the Tsarist regime and campaigned for cultural revival and self-determination of the Georgians.
He is an author of hundreds of patriotic, historical, lyrical and satiric poems, also humoristic stories and autobiographic novel. Akaki Tsereteli was also active in educational, journalistic and theatrical activities. The famous Georgian folk song Suliko (full English version[1]) is based on Akaki Tsereteli’s lyrics. He died on January 26, 1915 and was buried at the Mtatsminda Pantheon in Tbilisi.
არ მიყვარს “თორნიკე ერისთავი”,დაახლოებით ოთხჯერ მაქვს წაკითხული სხვადასხვა ასაკში და ყოველ ჯერზე ვხვდები რომ აკაკის შემოქმედებიდან ყველაზე ნაკლებად ეს მომწონს;დ
ბუდისტ მღვდელს შეუძლია ხელი აიღოს საზოგადოებრივ ცხოვრებაზე, რადგან მას ფიზიკური განადგურების საფრთხე არ ემუქრება. ქართველ ბერს ეს არ შეუძლია.
წარმოვიდგინოთ, რომ გრიგოლ ხანძთელი გაუდაბნოვდა. ნაცვლად იმისა, რომ თანამოაზრეები შემოეკრიბა, არავინ მიიკარა და არც ის რეფორმები გაატარა, რაც მეორე აღმაშენებლის - დავით IV-სთვის მაგალითი იყო. ეს იქნებოდა არასწორი საქციელი. ისეთი, როგორიც იყო ილიას განდეგილის საქციელი. განდეგილმა ვერ იპოვა საკუთარი ადგილი ცხოვრებაში და ბოლოც მოეღო. ამ პოემაში კი პირიქით, თორნიკე ერისთავმა სწორი არჩევანი გააკეთა:
"და ეს ქვეყანა მშვენებით სავსე, შემოქმედების გამომხატველი, ნუთუ მიტომ გვაქვს მონიჭებული, რომ ჩვენის ნებით ავიღოთ ხელი?"
"ცარიელი სიტყვა" არაფერს ნიშნავს, მთავარია საქმე. გრიგოლ ხანძთელმა ისტორიას თავი საქმით დაამახსოვრა. საქმეა მთავარი და მხოლოდ და მხოლოდ ეს უკანასკნელი, თორემ ივერია თავისით ვერ გაბრწყინდება.
მესმის, რომ იმ ეპოქაში პატრიოტული სულისკვეთება განსაკუთრებულად მოზღვავებული იყო ქართველ ინტელიგენციაში, ამიტომ გასაკვირი არაა ასეთი ნაწარმოები ხშირად იწერებოდა, უბრალოდ მე გული იმაზე მწყდება, რომ ისეთი ტალანტი რაც აკაკის ჰქონდა, ასეთ ნაწარმოებებზე გაანიავა.
ჩემი აზრით, ისე მწარედ როგორც გააწნა სილა ერს ილიამ თავისი ლუარსაბით უფრო სასარგებლოა ერისთვის, ვიდრე ესეთ სადღეგრძელოები; რომლებიც არა თუ სასარგებლო მავნებელიც კი არის.
ორი პლუსი აქვს ამ პოემას - ერთი პოეზია, რომელიც კარგად არის გარითმული და მერე ის, რომ აქაც ვინმე იმერელი რემბო არ გაჩითა.
ვიჯექით მე და ბარდა სკლიაროსი, სასადილო კუხნაში, ვაოხრებდით ჩვენთვის ბიზანტიელებს და უცებ დაიძახაა ბრააახ–ო და წამოვიდა თორნიკე ერისთავი, ამოიყვანეს სკლიაროსი მდინარე ჰალის ხიდი ჰქონდა თავში მორტყმული, წაიყვანეს საავანტყოფოში.
თორნიკე is the goat ყველაზე მეტად მიყვარს მეოთხე თავი ,როცა უკან დაბრუნებული ჯარი მიჯაჭვულ ამირანს მღერის... რთულია შექმნა ისტორიული პოემა და თან ისეთი რომ მაშინდელი ქვეყნის სატკივარს მოარგო
,, ამ იმედით ფრთა შესხმული ჩვენი გული სიამით ძგერს და ოცნებაც ლაჟვარდ-ფერად წარმოგვიდგენს ქართლისა ერს. წარსულ-ნერგზედ ახალ-ნამყნის ველოდებით შეხორცებას!”
,, სისხლით მორწყეს ტყე და ველი, შეიღება წითლად მდელო; აღდგომის კვერცხს დაემსგავსა ჭირნახული საქართველო! განახევრდა ქართველობა... მაგრამ მტერს კი სძლიეს მათ ღვთით და თამამად დაიძახეს: „საქართველო აღსდგა მკვდრეთით!“ და მართლაც რომ გამოიხსნეს განწირული, სულთამბრძოლი და გადმოსცეს შვილიშვილთა, მარგალიტი ვით ობოლი!..”