Η γέννηση της αρχαίας ελληνικής πόλης: Λατρείες, χώρος και κοινωνία, 8ος-7ος αιώνας

by François de Polignac, Νάσος Κυριαζόπουλος (Translator)

Η πρώτη έκδοση του βιβλίου του Φρανσουά ντε Πολινιάκ το 1984 αποτέλεσε σταθμό στην ανάλυση των καταβολών αυτής της ιδιαίτερης μορφής κοινωνικής και πολιτικής οργάνωσης που υπήρξε η αρχαία ελληνική πόλις. Μέχρι τότε, η γένεσή της συνδεόταν, ιδίως στη γαλλική ιστοριογραφία, με την ανάπτυξη πολιτικών θεσμών οι οποίοι αντικαθιστούσαν άλλες δομές, βασισμένες στην καταγωγή και τη συγγένεια. Ο Πολινιάκ δεν προσυπογράφει αυτή την άποψη και προσφεύγει στην αρχαιολογία για να χειραφετηθεί από τις πολλαπλές αναγνώσεις των πηγών. Έτσι, καταδεικνύει πόση σημασία έχουν για τον ορισμό του χώρου της πόλεως τα ιερά των τοπικών θεοτήτων και οι λατρείες των ηρώων, των πραγματικών ή μυθικών ιδρυτών της. Ο συγγραφέας ταυτίζει τη γένεση της πόλεως με τη δημιουργία μιας λατρευτικής ταυτότητας που βασίζεται στις κοινές λατρείες και τη ρύθμιση των διαφόρων τρόπων συμμετοχής στις τελετουργίες.
Στην αναθεωρημένη αυτή έκδοση, ο συγγραφέας εισάγει νέους τρόπους ανάπτυξης του θέματος, λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες ανακαλύψεις της αρχαιολογίας. Στο ερώτημα αν είναι σωστό να μιλούμε για γένεση της πόλεως τον 8ο αιώνα π.Χ. η απάντησή του δεν είναι μια μανιχαϊστική επιλογή μεταξύ ρήξης ή συνέχειας αλλά μια πρωτότυπη συλλογιστική ακόμη και γύρω από το τι εννοούμε με τον όρο πόλις στις αρχές της αρχαϊκής περιόδου. Η ανθρωπολογική διάσταση της ανάλυσής του ανοίγει νέες προοπτικές για την ακριβέστερη εκτίμηση των απαρχών της αρχαίας ελληνικής πόλης.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
- Προλογικό σημείωμα στη β' έκδοση
- Πρόλογος της Claude Mosse
- Εισαγωγή
- Α' Λατρείες, προσφορές και ιερά
Νέες θέσεις και νέοι τρόποι λατρείας
Η σημασία των μη αστικών ιερών
Θεότητες και προσφορές. Ανακολουθίες ή συνενοχή;
- Β' Το μη αστικό ιερό και ο σχηματισμός της πόλης
Ιερό, γη και επικράτεια
Ο αγροτικός χώρος. Γονιμότητα και κουροτροφία
Η επικράτεια. Πόλεμος, ιδιοποίηση και κυριαρχία
Κοινωνική ένταξη και συγκρότηση της πόλεως
Πόλη και επικράτεια. Η αθηναϊκή εξαίρεση
- Γ' Λατρείες και αποικισμός
Οι λατρείες. Ταξινομήσεις και ερμηνείες
Ιερό και κατοχή του χώρου
Οι τόποι της λατρευτικής διαμεσολάβησης
Η συγκρότηση της αποικιακής κοινωνίας
- Δ' Ο ήρωας και η πολιτική διαμόρφωση της πόλης
Ηγεμόνες, πρόγονοι και ήρωες
Οι κυρίαρχοι των τόπων. Αποτίμηση τιμής και ιδιοποίηση του παρελθόντος
Η επινόηση του Μυθικού ιδρυτή
- Επίλογος. Να ξανασκεφτούμε την πόλη;
- Σημειώσεις
-Βραχυγραφίες
- Βιβλιογραφία
- Ευρετήριο
- Χάρτες
1. Πόλεις και ιερά στην ηπειρωτική Ελλάδα
2. Πόλεις, ιερά και κέντρα της Ιταλίας στο Ιόνιο (7ος - 6ος αιώνας)
3. Ιερά της επικράτειας του Μεταποντίου (γύρω στο 550)

Genres: History, Greece, Nonfiction

340 pages, Paperback

First published January 1, 1984

Reviews

[Midori · Rating 2 out of 5]

A groundbreaking study which in 1984 changed the idea of the origins and the formation of the Greek city-states. Until then, modern interpretations were based on written sources; Polignac, by shifting his attention to the archaeology and the topographical distribution of the sanctuaries, offered a new viewpoint: the identity of the community was first forged in the rites. Burial attitudes, worship of the heroes and the ancestors, offerings in the temples and participation in the festivals show how people interacted politically within the sacred precinct.

[Anna Dimitrova · Rating 3 out of 5]

Най-ценното на тази книга е, че разобличава мита, че Атина е модел за гръцкия полис. Информативна и даваща база за много нови разсъждения.