Jump to ratings and reviews
Rate this book

De vergelding. Een dorp in tijden van oorlog

Rate this book
Jan Brokken groeide op in Rhoon, een Zuid-Hollands dorp dat sinds de oorlog een geheim met zich meedraagt. Door sabotage vindt in 1944 een Duitse soldaat de dood. De vergelding van de moffen is verschrikkelijk: zeven mannen uit Rhoon worden geëxecuteerd, hun vrouwen en kinderen uit hun huis verdreven, have en goed in brand gestoken. Wie pleegde de aanslag op de Duitse soldaat? Waarom? Of was het toch een dom ongeluk met fatale gevolgen? Tot op de dag van vandaag maken de dorpsbewoners elkaar verwijten.

In De vergelding reconstrueert Jan Brokken de gebeurtenissen aan de hand van duizenden pagina's processtukken, getuigenverhoren en 185 interviews met betrokkenen. Net als hij denkt te weten hoe het zit, krijgt het verhaal een compleet andere wending

383 pages, Paperback

First published January 1, 2013

Loading...
Loading...

About the author

Jan Brokken

68 books145 followers
A well-known journalist, Jan Brokken made his debut as a writer in 1984 with the largely autobiographical novel De provincie (The Province), the story of a youth spent in the countryside, which was made into a successful film. He has published gripping travel books about, among others, Africa, Indonesia and Curaçao, and is the author of the acclaimed and bestselling novels De blinde passagiers (The Blind Passengers, 1996), De droevige kampioen (The Sad Champion, 1998) and Jungle Rudy (2006). His work, which has been translated into several languages, has been compared in the international press to that of Graham Greene and Bruce Chatwin.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
177 (17%)
4 stars
446 (44%)
3 stars
294 (29%)
2 stars
68 (6%)
1 star
22 (2%)
Displaying 1 - 30 of 119 reviews
Profile Image for Belinda.
1,331 reviews238 followers
March 10, 2019
4,25 sterren - ten zuiden van Rotterdam begon de tweede Wereldoorlog met een luchtgevecht dat overtuigend door Nederland werd gewonnen. Ik hoorde in mijn jeugd niets over dit feit. -
Het dorp is Rhoon, in de tweede wereld oorlog. Een gedode Duitse soldaat, de vergelding. Wat is nu de waarheid. De schrijver is na de tweede Wereldoorlog geboren en spit de feiten uit. Het verhaal neemt vaker een onverwachte wending. Mij boeide het meest feiten die ik nog niet wist. 🦋🦋🦋🦋
Profile Image for Noella.
1,344 reviews82 followers
September 23, 2026
Door sabotage vindt in 1944 een Duitse soldaat de dood in Rhoon, een Zuid-Hollands dorp. De vergelding van de bezetter is verschrikkelijk: zeven mannen uit Rhoon worden geëxecuteerd, hun vrouwen en kinderen uit hun huis verdreven, have en goed in brand gestoken.
Wie pleegde de aanslag op de Duitse soldaat? Waarom? Of was het toch een dom ongeluk met fatale gevolgen?
De schrijver neemt de bewoners van het Sluisje en omstreken één voor één onder de loep, en beschrijft welk mogelijk motief ze konden hebben voor deze daad.
Ik vond het indrukwekkend om te lezen over het leven van de kleine man in de oorlogsjaren, verhalen waar men meestal niets over hoort. Ik heb het boek dus met veel interesse gelezen.
Profile Image for Mark.
1,801 reviews250 followers
March 22, 2015
In October 1944 the northern part of the Netherlands was still suffering from occupation of the German Nazis and this little village south of Rotterdam was the scene of an horrific act that changed life forever for those involved.

On one night a German soldier gets killed because he comes into contact with a live electric wire and by the time they get the wire off him he has died. This book tells the tale of a small community, it is a very kaleidoscopic story on village life and its inhabitants. The center of this story is the death of a German soldier and from its retribution taken by the German occupiers follows a tale of woe. But it is also a tale of how it came to pass that a situation spiraled so out of control. A very impressive tale about people not in a black and white painting but of a large amount of the colour grey. It is whodunit in the sense that most parties agreed that it was an act of sabotage against the German occupier.....or was it?

the story is written by a writer and a research partner who both spend a lot of time and effort to find out what happened in WWII in the village they grew up in after the last great war. The story is about what really happened in a community in WWII but it is not about heroics but average people and their response to the war. And in a way it is a sad story and an eye-opener in the sense that war can be horrible mundane even if people want it to be heroic.

A true story as researched meticulously by two men who wanted to find the truth in what happened and why the community and authorities never really looked to deep into the matter. It show the human ugliness in times of crises, but it also makes it understandable and acceptable on a certain level.

A book about humans in time of war, and very well written.

nonetheless: every truth is but an interpretation of what happened in reality
Profile Image for Christine Bonheure.
881 reviews321 followers
May 29, 2021
Hij doet het weer! Een boek schrijven over de oorlogsjaren in zijn geboortedorp Rhoon, een onooglijk dorpje in Zuid-Nederland mét een dijk, gebaseerd op 4.000 pagina’s bronnenmateriaal, oorlogsdossiers, getuigenverklaringen…. En dat op zo’n meeslepende manier dat je gewoon blijft lezen, ook al moet je die eerste pagina’s boordevol verschillende personages door. Maar dan opent zich de schoonheid van een reconstructie van een oorlogsverleden dat nooit echt is opgehelderd. Het prachtige aan dit boek, hoe vreemd het ook moge klinken? Dat je ook op het eind niet weet wie de elektriciteitsdraad heeft doorgesneden, de sabotagedaad die heeft geleid tot de executie van zeven mannen. Maar je kan zelf detective spelen. In het midden van het boek denk je: “Ja, dat is hem!”. Een paar pagina’s verder denk je: “Neen, dit is hem!” Om op het eind weer een andere mening te hebben. Wat me toch weer verbaasde? Veel Nederlanders bleken Duitsgezind…
Profile Image for Maria.
481 reviews47 followers
February 12, 2013
In Rhoon, onder de rook van Rotterdam wordt elk jaar op 4 mei het drama herdacht waarbij door een Duitse wraakactie zeven dorpsgenoten worden geëxecuteerd. Dit na (vermoedelijke) sabotage, waarbij een Duitse militair wordt gedood. Jan Brokken, die in dit dorp opgroeide, kreeg als schoolkind jaarlijks de officiële versie van het verhaal te horen. Decennia later besluit hij samen met een dorpsgenoot de geschiedenis uit te pluizen. Tijdens deze zoektocht raakt hij regelmatig verbijsterd en onthutst over wat hij tegenkomt.
Vindt uiteindelijk niet een eenduidig antwoord over welke dorpsgenoot verantwoordelijk geweest is voor de sabotage. Betrokkenen hadden hierover een verschillend idee. Sowieso was het heersende oordeel dat wanneer je meeging in de mening dat het een sabotageactie was, dat werd gezien als heulen met de Duitsers. (ook zestig jaar later nog) “Sabotage was het alibi van de vijand. Sabotage verschoonde de Duitsers weliswaar niet van oorlogsmisdaden maar gaf ze wel een verzachtend motief: ze revancheerden zich voor een kameraad die willens en wetens was vermoord…. Om die reden werd er zesenzestig jaar lang zo min mogelijk over gesproken. Sterker nog, als je geloofde dat de draad opzettelijk was losgemaakt, moest er ook een dader zijn en die had, ‘heel wat op zijn geweten’ Beter was het dus niet te gaan zoeken’ Voor veel buurtgenoten was het overigens wel duidelijk wie de dader was en die persoon heeft dat z’n hele leven gevoeld!

Het boek leest niet altijd even gemakkelijk, er wordt voortdurend van heden naar verleden en andersom gegaan, van perspectief gewisseld en er komen ontzettend veel personages voorbij wiens achtergronden, familiegeschiedenis e.d. zeer gedetailleerd uit de doeken worden gedaan.
Het geeft zeer goed een beeld van de tijd en het dorp en brengt de gebeurtenissen indringend dichtbij en zoals ik ergens las : ‘het lijkt een universeel verhaal te vertellen op grond van zéér specifieke en zéér regionale gebeurtenissen’

Bij het na de oorlog gevoerde proces tegen de voor de executie verantwoordelijken is er niet bepaald sprake van gedegen gerechtelijk onderzoek, het lijkt eerder nattevingerwerk.
Bv, over de NSB-er Jabaaij: ‘hij moest maar gewoon een tijd achter het prikkeldraad blijven, dan kreeg hij vanzelf zijn verdiende straf. Wat hij precies op zijn kerfstok had deed er niet toe.’
Het drama had al diepe wonden geslagen in het dorp en dat bleef eigenlijk zo.
‘Zaken die niet onderzocht worden, nemen grimmige proporties aan en kunnen decennialang in het geniep blijven nawerken, tot iedereen zijn eigen verdachte heeft of zijn eigen schuldige’
Dit enorme dorpsdrama heeft levens verwoest en veel van de betrokkenen zijn, zoals de dorpsdominee (tevens Jans vader) zegt ‘door het leven getekend’

Symbolisch?
‘Niemand protesteerde toen in 1971 Het Sluisje van de kaart werd geveegd voor de aanleg van de A15. Alle woningen werden afgebroken, alle akkers en weilanden aan de autosnelweg opgeofferd. Alsof niets meer aan het Sluisje mocht herinneren… De hele buurt verdween onder metersdik opgespoten land en onder een brede laag asfalt!’

Ik vind het zeer knap hoe Brokken dit dorpsdrama heeft neergezet: nuchter en objectief maar zeker ook spannend en ontroerend.
Profile Image for Elisa Goudriaan.
Author 4 books48 followers
December 9, 2023
Net als bij veel van zijn andere mooie boeken, zoals 'De rechtvaardigen' en 'Baltische zielen' heeft Jan Brokken ook voor dit boek een ongelooflijke hoeveelheid archiefmateriaal doorgespit. Ditmaal werd hij hierbij geholpen door een oude buurjongen en samen spraken ze gedurende 7 jaar lang maandelijks af om de voortgang te bespreken en aan het einde zelfs wekelijks of dagelijks. Dit op zich klinkt al als iets heel bijzonders, om hiervoor de moeite te nemen en om samen zo'n 'tocht' door de geschiedenis te ondernemen. Het meest fascinerend aan dit boek vond ik alle verhoudingen die er tijdens de oorlog tussen mensen in een klein dorp kunnen zijn en de gradaties van contact met de bezetter. Af en toe vond ik het ietwat rommelig en werden dingen wat vaak herhaald, maar toch kwam wel een heel dorp voor mijn ogen tot leven, inclusief de tragedie die er plaatsvond.
Profile Image for Belinda Vlasbaard.
3,386 reviews101 followers
July 18, 2022
4,5 sterren- Nederlandse paperback

De tweede wereldoorlog was veel gecompliceerder dan vaak wordt beschreven. Dit boek gaat over keuzes en wat voor invloed dat heeft op levens ten tijde van oorlog.

Jan Brokken groeide op in Rhoon, een Zuid-Hollands dorp dat sinds de oorlog een geheim met zich meedraagt. Door sabotage vindt in 1944 een Duitse soldaat de dood.

De vergelding van de bezetter is verschrikkelijk: zeven mannen uit Rhoon worden geëxecuteerd, hun vrouwen en kinderen uit hun huis verdreven, have en goed in brand gestoken.

Wie pleegde de aanslag op de Duitse soldaat? Waarom? Of was het toch een dom ongeluk met fatale gevolgen?

In De vergelding reconstrueert Jan Brokken de gebeurtenissen aan de hand van duizenden pagina's processtukken, getuigenverhoren en 185 interviews met betrokkenen. Net als hij denkt te weten hoe het zit, krijgt het verhaal een compleet andere wending.

Dit verhaal heeft echt indruk op mij gemaakt! Was er dagen stil van en on niets anders lezen.
Profile Image for Jaap.
353 reviews10 followers
July 8, 2013
Geweldig interessant en spannend boek. Onderhoudend geschreven. Vooral het feit dat hij er niet in slaagt om te achterhalen hoe het nu precies gegaan is maakt het sprankelend (als je dat mag zeggen over zo'n trieste gebeurtenis).

Ik ben geboren in Pernis, dus ik ken de omgeving en de wegen waar het verhaal zich afspeelt goed. Dat geldt nog sterker voor mijn vader. Hij vertelt dat hij als zestienjarige jongen op dat moment op de fiets passeerde en de schoten heeft gehoord - en later de rook van de brandende huizen heeft gezien.
Profile Image for Stef Smulders.
Author 87 books121 followers
September 14, 2015
Overdaad schaadt, zo ook in dit boek. Brokken behandelt elke van de tientallen personen alsof het de hoofdpersoon is en gaat hiermee door tot aan de laatste bladzijden: afkomst, jeugd, woonomgeving, ouders, werkkring, oorlogstijd etc. Het gevolg is dat het interessante en spannende verhaal verzuipt in alle informatie die de lezer over zich heen krijgt. Op eenderde moest ik even opnieuw beginnen: spoor bijster.
Profile Image for Rocelle.
168 reviews8 followers
August 4, 2024
Als kind was ik altijd al geïntrigeerd door het witte kruis dat bij de ingang van de begraafplaats van mijn oma en opa stond. Nu zo’n 25 jaar later ken ik eindelijk het tragische verhaal van de mannen die daar herinnerd worden. Het verhaal van Het Sluisje heeft me echt aangegrepen. Dat het onderscheid tussen goed en slecht in de oorlog niet zo zwart wit is, laat dit boek prachtig zien. Dat dit verhaal nog niet verfilmd is, verbaast me oprecht.

Dit boek is ontzettend gedetailleerd. Voor sommigen die minder met Rhoon hebben is dit misschien too much, maar voor mij is dit een heel mooi naslagwerk over het geboortedorp van mijn vader. Het verklaart een hoop over mijn familie.

Het eind had wat mij betreft wel iets korter gekund.
Profile Image for Saar Steverlinck.
396 reviews112 followers
May 14, 2026
Heel interessant zo’n dorp in oorlogstijd. Ik worstelde wat met de veelheid aan personages en details in deel 1. Verder wel graag gelezen.
Profile Image for Nynke.
8 reviews132 followers
June 25, 2021
Herlezen. Blijft steengoed.
5 reviews
June 29, 2026
Leuk boek, zeker omdat het over mijn geboortedorp gaat. Mocht ik Rhoon niet kennen dan is eerlijk gezegd niet de moeite waard. Er wordt heel in verhalen gesprongen, veel verschillende personages en geen bevredigende uitkomst. Een matig boek…
Profile Image for Judith.
41 reviews
September 3, 2013
Schrijver Jan Brokken groeide op in Rhoon, een Zuid-Hollands dorp dat sinds de oorlog een geheim met zich meedraagt. Door sabotage vindt in 1944 een Duitse soldaat de dood. De vergelding van de moffen is verschrikkelijk: zeven mannen uit Rhoon worden geëxecuteerd, hun vrouwen en kinderen uit hun huis verdreven, have en goed in brand gestoken. Wie pleegde de aanslag op de Duitse soldaat? Waarom? Of was het toch een dom ongeluk met fatale gevolgen? Tot op de dag van vandaag maken de dorpsbewoners elkaar verwijten. In De vergelding reconstrueert Jan Brokken de gebeurtenissen aan de hand van duizenden pagina's processtukken, getuigenverhoren en 185 interviews met betrokkenen. Het verhaal krijgt op het eind een compleet ander wending en daar wordt het ook pas echt interessant. Vanwege het feit dat het voornamelijk een reconstructie is, is het op veel momenten taai om te lezen. En natuurlijk is het een gegeven dat de oorlog niet alleen voor militairen maar ook voor 'gewone mensen' gevolgen heeft. De plaatsing van dit gegeven in Rhoon ten opzichte van de rest van WOII voelt dankzij een paar opmerkingen van Jan Brokken zelf nogal onevenwichtig.
Profile Image for Ronald van Duivenboden.
178 reviews4 followers
June 10, 2018
Het is bewonderenswaardig dat de auteur zo'n enorme hoeveelheid rechtbankverslagen en interviewtranscripties heeft omgezet in dit boek. Bijna letterlijk wordt ingezoomd op gebeurtenissen rondom het dorp Rhoon gedurende de Tweede Wereldoorlog. Op 374 bladzijden wordt een zeer gedetailleerde beschrijving gegeven van een sabotagedaad (?) en de daar op volgende vergelding door de Duitse vijand. Met name de detaillering vraagt nogal wat van de lezer, het is soms even zwoegen door de pagina’s met veel zijdelingse informatie en het grote aantal personen dat ten tonele wordt gevoerd en waarover ook nog eens allerlei nauwelijks ter zake doende achtergrond informatie wordt beschreven. Ondanks dat en ondanks soms langdradige gortdroge gedeeltes blijft het verhaal aantrekkelijk, je wilt er graag in verder lezen. Het boek is een belangrijk geschiedkundig document waar ik veel waardering voor heb. De journalistieke stijl - alsof je een verslag aan het lezen bent - heeft niet mijn voorkeur. Met andere woorden als het verhaal wat boeiender zou zijn geschreven had ik een ster extra gegeven.
Profile Image for Frank.
867 reviews46 followers
March 15, 2013
Wat een schitterend boek! Prachtig portret van Nederland voor, tijdens en na de bezetting. Vanuit de dood van één enkele soldaat (een ongeval, of sabotage?) waaiert het uit naar alle kanten: het oostfront, godsdiensttwisten, persoonlijke onmin binnen het verzet, helden, branieschoppers, moffenhoeren, volksgerichten, standrechtelijke executies en ijspret in de Hongerwinter... Ontzettend knap hoe Brokken al dat materiaal en al die verschillende verhalen heeft geordend tot één groot, heel levendig, genuanceerd en gevarieerd portret van een Zuid-Hollands dorp – en in zekere zin dus van heel Nederland – in de oorlogsjaren.
Profile Image for Ingrid.
1,654 reviews132 followers
March 16, 2013
Ik kan me voorstellen dat een jongere generatie dit een te gedetailleerd verslag vindt. Ik, de tweede generatie, vind het fantastisch. Noem de namen, vertel de 'gewone' verhalen, zodat wij een beter inzicht kunnen krijgen in het dagelijks leven tijdens WO II. De verhoudingen in een dorp als Rhoon zijn goed beschreven evenals de relatie met de grote stad Rotterdam. Dit is het eerste boek dat ik van Jan Brokken heb gelezen, maar zeker niet het laatste.
Profile Image for Catharina Hart.
213 reviews22 followers
June 5, 2016
Eigenlijk moet je van te voren niet te veel lezen over een boek, ook zou je geen interviews met de auteurs moeten horen. Want, dan weet je alles al en raak je minder verrast door het boek zelf, als je het eenmaal in handen hebt. Dat gold voor mij en De Vergelding.
Eigenlijk is het heel goed, maar ik wist het meeste al ... sterker nog: ik had het de auteur prachtig horen vertellen bij Kunststof en Nooit Meer Slapen. Dus: lees niets, beluister niets en laat het plot zijn werk doen voor je.
Profile Image for Patty Zuiderwijk.
650 reviews10 followers
November 11, 2018
De Vergelding

Chronologie en karakters lopen door elkaar heen waardoor ik helaas soms het gevoel had dat ik stukjes al eens eerder gelezen had. Dat was dan ook zo, maar vanuit de verklaring van iemand anders.

Wel zeer interessant, zowel het algehele verhaal van het dorp tijdens de oorlog als de nawerking daarvan op personen en het dorp.

Verhaal: 4/5
Karakters: 4/5
Schrijfstijl: 3/5
Herlezen: Misschien
Profile Image for Edwin.
1,143 reviews33 followers
January 25, 2013
Boek speelt zich af in een gebied vlak bij mijn woonplaats Toch had ik nimmer van deze misdaad gehoord.

Boek las wel wat moeilijk, omdat de auteur hiervan naar mijn mening te veel zijwegen bewandelde. Ik begrijp dat het een moeilijk iets is, zeker nu het bijna 70 jaar later nog steeds een groot geheim is in het dorp.
Profile Image for Annemieke.
25 reviews2 followers
February 10, 2013
Wat een boek! Jan Brokken schetst op een geweldige manier het oorlogsverleden van Rhoon. De personages komen echt tot leven. Het boek leest als een spannende detective, terwijl je je ook beseft dat dit allemaal waargebeurd is. De geschiedenis komt tot leven.
Profile Image for Hermien.
2,370 reviews70 followers
April 10, 2015
Een heel knap en spannend geschreven boek over een dorp tijdens de tweede wereldorlog. Ook de rol die de verschillende geloven in het dorpsleven speelde was fascinerend.
Profile Image for Jantine.
90 reviews9 followers
December 30, 2021
This book just changed my entire view of what war books can be like. Despite the author knowing many of the people described personally he presented the facts objectively and with nuance, which is preciously scarce in most WWII narratives. It was so refreshing to read about resistance fighters, collaborators and citizens just trying to make it through the war without stamping them with one or other label making them Bad or Good. This book truly showed what war does to people, how it brings out the best and the worst in them, and most importantly the impact of these horrid events on the rest of their lives and their children. Besides that it was a bloody exciting read and I literally could not put it down.
I'd give it five stars except that I felt not every character needed two full pages of introduction, not all of it was relevant and in such a dense, information-packed book it sometimes became difficult to filter out what was important and what wasn't, which frustrated me at times.
Profile Image for Suzanne Van Herk.
132 reviews
August 4, 2023
Een oorlogsboek dat over mijn dorpje gaat. Een vreselijke gebeurtenis in de Tweede Wereldoorlog die zo dicht bij mijn huis is gebeurd. De weg waar ik nu over rij met de auto.. waar vroeger huizen stonden en 7 mannen ooit stonden.. secondes weg van de dood. Als iemand die Geschiedenis intressant vind is dit een boek dat mij het meeste heeft geraakt. En spannend tot het einde.. want was het nou sabotage?
Ik kan nog uren over dit boek praten…
Profile Image for Hanna.
333 reviews3 followers
August 9, 2019
Heel feitelijk geschreven en af en toe ingewikkeld met al die namen, maar heel interessant om te lezen; over een klein Nederlands dorp tijdens de bezetting
Profile Image for Jolieg G.
1,246 reviews5 followers
July 3, 2020
Het boek leest prettig ondanks de vele namen en gebeurtenissen.
Er is goed onderzoek door hem gedaan.
Profile Image for Robbert.
58 reviews1 follower
May 16, 2023
Uitmuntende reconstructie en subliem verteld
Profile Image for Marieke Camps.
124 reviews2 followers
July 2, 2021
Een waargebeurd verhaal over een dorpje waar ik nog nooit van had gehoord. Je komt even middenin in de Tweede Wereldoorlog terecht. Wie de oorzaak van de vergeldingsactie is weet ik nog steeds niet. Maar dat houdt het ook spannend. Knap toch? Dat je een heel boek kunt schrijven zonder conclusie zonder dat dat stoort? Misschien doet de conclusie er ook nie toe , en draait het om hoe de personages met de ramp omgingen.
Displaying 1 - 30 of 119 reviews