Henri Dediği İnsan
Yukarıda masadan değil sahadan yazılmış bir roman. Yazar Pierre Schoendoerffer 1952-54 Çinhindi Savaşı'nda ordu sinema servisinde gönüllü kameramanlık yapmış. Phu'da esir düşmüş. Schoendoerffer bu tecrübeyle Yukarıda'yı yazıyor. Farklı algılarda okunabilecek esneklikte bir roman. Ben 'savaşta (kötü zamanlarda) insan kalmanın romanı' diye okudum. Henri rLanvern film ekibiyle Tayland'da çalışırken sete birilerinin gelmesiyle işi bırakır, arkadaşlarından izin alır gider, geri dönmez, öldü mü kaldı mı kimse bilemez. Yıllar sonra Kadın gazeteci Henri Lanvern'i araştırır; Henri'yi bilen tanıyan, arkadaşı dostu kim varsa, tam yedi kişiyle derinlemesine söyleşi yapar; her biri kendi Henri'sini anlatırken başka gerçeklerden de konuşurlar. Pierre Schoendoerffer tamamen söyleşilerden kurduğu Yukarıda romanında özellikle Albay ve Savaş Muhabiri söyleşilerinde operasyonlardaki ilişkiler ağını detaylandırarak romanın amacını gizliyor. Henri diye anlatılanlar korkularıyla, aptallıklarıyla, cahillikleriyle, şiddetleriyle, meraklarıyla, sezgileriyle, coşkularıyla komple insandır aslında. Gerisi teferruattan ibaret hikayedir. Konuşurken prova da yapan Aktör, sucuklarını gizlice yiyor diye kedisine gıcık eski tüfek Savaş Muhabiri, savaşta ailesini kaybetmenin acısıyla başetmek için durmaksızın gülen Henri'nin kurgucusu Vietnamlı Carlo ve Rahip ve Balıkçı hepsi birer unutulmaz söyleşi karakterleri. Çevirmenin kutlanacağı bir çeviri kalitesi yok romanda, yuhlanacağı bir çeviri bozukluğu da yok.