نگاهی به شعر نیما یوشیج: بحثی در چگونگی پیدایش نظامهای شعری

by امید طبیب‌زاده

نگارنده در این کتاب سعی دارد ضمن بررسی جهان‌بینی و شعر نیما یوشیج، چگونگی پیدایش نظام‌های شعری را نیز ارزیابی کند. بدین‌منظور نخست، به اختصار، پیش‌فرض‌های نظری خود را درباره شعر نیمایی مطرح و سپس شعر عروضی فارسی و آن‌گاه شعر مشروطه را که آن را مقدمه یا پیش‌درآمد شعر نیمایی می‌داند، بررسی می‌کند. وی در ادامه می‌کوشد این نکته را بازگو کند که مهم‌ترین اقدام شاعران مشروطه این بود که آنان توانستند پس از انقلاب، مفاهیمی نظیر آزادی بیان، حقوق بشر، میهن‌پرستی، تجدد و… را که از طریق نثر، وارد فضای فرهنگی ایرانیان شده بود وارد شعر فارسی نیز بکنند. پس از آن ضمن بیان اشتراکات نیما با کار شاعران مشروطه به تحلیل نوآوری‌های او در شعر، و بحث مختصری درباره رمانتیسم، فردگرایی و نهضت سمبولیسم می‌پردازد؛ ضمن آنکه چند شعر نیما را نقد و در پایان نیز زندگی‌نامه کوتاهی از او و فهرستی از عناوین اشعار او را عرضه می‌کند. در این فهرست علاوه بر عنوان شعرها، تعداد مصرع‌ها، سال سرایش و نیز قالب هر شعر ذکر شده است.

147 pages, Paperback

First published January 1, 2008

Reviews

[Mehran Qandi · Rating 4 out of 5]

در بررسی نظام شعری نیما، جز صورت‌بندی آن‌چه عموما دانسته‌ست، کار زیادی نمی‌کند. گرچه نظریه‌پردازی‌های زبان‌شناختی او در باب مقوله‌ی «نظام شعری» شاید بسیاری را مفید افتد. به‌طور کلی، برای شخص من، مهم‌ترین و جالب‌ترین بخش کتاب، خوانشی‌ست که از افسانه ارائه می‌کند. تلاش جدی برای خواندن اشعار معاصر باید پاس داشته شود چون نادر است، و خصوصاً وقتی خوانشی دقیق، مبتنی بر خود متن، و از تحمیل آرا به دور است، بیش‌تر هم.
قطعاً باوجود خردی، از کتاب‌های خوب برای هر علاقه‌مند جدی بوطیقای شعر نیماست.