What do you think?
Rate this book
การทูตทักษิณ บทวิเคราะห์นโยบายต่างประเทศของไทยยุคทักษิณ ชินวัตร
ก่อนอื่น ผมต้องขอขอบคุณสำนักพิมพ์อ่าน ที่ให้ความสนใจอย่างยิ่งต่อหนังสือของผมที่เกี่ยวกับนโยบายต่างประเทศของไทยในยุคทักษิณ แม้ว่าการศึกษาจะเป็นช่วงที่ผ่านมานานแล้วพอควร แต่ผลกระทบของนโยบายต่างประเทศในยุคนั้นต่อการทูตของไทยในปัจจุบันยังคงอยู่ ผมหวังว่าผู้อ่านจะยังคงได้รับประโยชน์จากหนังสือเล่มนี้ เพื่อใช้เป็นคู่มือในการศึกษาและทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงของบริบทระหว่างประเทศ และบทบาทหรือท่าทีของไทยต่อการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว
ยุคของคุณทักษิณนำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงหลายประการ ในด้านการต่างประเทศนั้น ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ใหม่ๆ ทางการการทูตได้เกิดขี้น นำไปสู่การตั้งสมมติฐานว่าไทยมีความทะเยอทะยานที่จะก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำของภูมิภาคหรือแม้แต่หนึ่งในตัวแสดงนำของโลกด้วยซ้ำ นับเป็นช่วงเวลายาวนานที่ไทยจะได้แสดงให้นานาประเทศเห็นถึงศักยภาพของประเทศในด้านการต่างประเทศ ก่อนหน้านี้นโยบายต่างประเทศที่โดดเด่นอาจปรากฏในยุคของ
พลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ ที่ต้องการเปลี่ยนสนามรบในอินโดจีนเป็นสนามการค้า แต่ยุคทักษิณต่อยอดไปมากกว่านั้น ไม่เพียงแต่สร้างนโยบายต่างประเทศเพื่อตอบสนองต่อวัตถุประสงค์การเมืองในภายใน แต่ต้องการสร้างความเป็นเจ้า (hegemonisation)ในภูมิภาคเหนือประเทศเพื่อนบ้านอื่นๆ ที่มีศักยภาพด้อยกว่า
แต่ยุคทักษิณก็นำไปสู่ข้อวิจารณ์มากมาย ทั้งประเด็นความทะเยอทะยานที่เกินตัวของนโยบายต่างประเทศ ความ
ขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างทักษิณกับบุคลากรของกระทรวงการต่างประเทศ หรือแม้แต่ข้อกล่าวหาต่างๆ ที่เกิดมาจากการคอร์รัปชั่นเมื่อนโยบายต่างประเทศถูกนำมาใช้สรัางประโยชน์ให้กับผลประโยชน์ส่วนตัวของผู้นำ หนังสือเล่มนี้จึงไม่ใช่เป็นหนังสือที่แสดงความชื่นชมต่อความล้ำหน้าของนโยบายต่างประเทศไทยในช่วงนั้น แต่ยังมีจุดยืนที่วิพากษ์วิจารณ์ทักษิณอย่างจริงจังและตรงไปตรงมา
นับตั้งแต่ทักษิณถูกรัฐประหารในปี 2006 จนมาถึงยุคยิ่งลักษณ์ที่รัฐบาลต้องประสบกับจุดจบเช่นเดียวกันในปี 2014 การต่างประเทศไทยในปัจจุบันที่อยู่ภายใต้การบริหารของ คสช. นั้น สร้างความกังวลใจให้แก่ผู้เฝ้าติดตามการต่างประเทศของไทยอย่างมาก ด้วยเหตุที่ไทยอยู่ภายใต้การปกครองของทหาร ทำให้ประเทศตะวันตกจำนวนมากกำหนดมาตรการคว่ำบาตรต่อไทย และทำให้ทางเลือกด้านนโยบายต่างประเทศของไทยลดน้อยลง ไทยไม่สามารถพึ่งพาตะวันตกได้ในช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อนี้ จึงเป็นเหตุให้ไทยหันไปคบหากับมิตรในภูมิภาครวมถึงจีนมากขึ้น การคบค้ากับประเทศที่มิได้เป็นประชาธิปไตยหรือเป็นเพียงกึ่งประชาธิปไตย อาจส่งผลให้ คสช. รู้สึกมั่นใจขึ้นว่าระบอบทหารไม่ได้ถูกโดดเดี่ยวจากโลก แต่ขณะเดียวกันปรากฏการณ์นี้อาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการประชาธิปไตยของภูมิภาค หรือในบริบทที่ชัดกว่านั้นคือผลกระทบต่ออาเซียนและการขับเคลื่อนญัตติประชาธิปไตยต่อไปในอนาคต
นับตั้งแต่รัฐประหาร ชีวิตของผมก็เปลี่ยนไปอย่างมาก (ไม่แพ้การเปลี่ยนแปลงของนโยบายต่างประเทศครับ) ผมยืนยันที่จะไม่ไปรายงานตัวต่อ คสช.เพราะผมไม่ได้ทำความผิดใด และที่สำคัญกว่านั้น ผมไม่ยอมรับความชอบธรรมของ คสช. ในการทำรัฐประหารล้มล้างรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง ผลที่ได้รับนั้น หลายท่านคงทราบอยู่ คสช. ได้ออกทั้งหมายจับและยกเลิกหนังสือเดินทางของผม สถานการณ์นี้บังคับให้ผมต้องขอสถานะผู้ลี้ภัยจากรัฐบาลญี่ปุ่น
แต่ผมไม่เคยยอมแพ้ต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้น เมื่อผมสามารถเดินทางได้อีกครั้งหนึ่ง ผมได้ใช้สถานะนักวิชาการในการเดินไปยังสถาบันในต่างประเทศต่างๆ เพื่อให้ข้อมูลถึงสถานการณ์ทางการเมืองไทยที่เกิดขึ้น รวมถึงผลกระทบที่เกิดต่อภูมิภาคด้วย แต่ภารกิจเหล่านี้ต้องพบกับอุปสรรคนานัปการ สถานเอกอัครราชทูตไทยและสถานกงสุลไทยในต่างประเทศได้กลายเป็นเครื่องมือของคสช. ในการคุกคามเสรีภาพทางวิชาการของผมในต่างประเทศ ใช้อิทธิพลในการคุกคามสถาบันการศึกษาต่างประเทศเพื่อให้ปฏิเสธการเชิญผม รวมถึงการส่งกลุ่มคนที่สนับสนุน คสช. เข้ามาคุกคามในระหว่างการบรรยายของผม ดังที่ปรากฏที่มหาวิทยาลัยเยลเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2015 อาจสรุปได้ว่า
ณ เวลานี้ ความหวังที่จะเห็นตัวแทนทางการทูตของไทยทำหน้าที่ส่งเสริมประชาธิปไตยของไทย คงไม่มีโอกาสที่จะเกิดขึ้น
แต่ผมเชื่อว่าประเทศไทยยังมีหวัง และยิ่งกว่านั้น การทูตไทยยังมีหวังเช่นกัน ผมเชื่อว่านักการทูตรุ่นใหม่ในกระทรวงการต่างประเทศจะเข้าใจการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองไทยและสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ และจะเป็น generation ใหม่ที่จะเปลี่ยนภาพลักษณ์ของกระทรวงฯ ให้เป็นไปตามครรลองของประชาธิปไตย
ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์
ปารีส
เช้าตรู่วันที่ 10 มีนาคม 2016
ยุคของคุณทักษิณนำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงหลายประการ ในด้านการต่างประเทศนั้น ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ใหม่ๆ ทางการการทูตได้เกิดขี้น นำไปสู่การตั้งสมมติฐานว่าไทยมีความทะเยอทะยานที่จะก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำของภูมิภาคหรือแม้แต่หนึ่งในตัวแสดงนำของโลกด้วยซ้ำ นับเป็นช่วงเวลายาวนานที่ไทยจะได้แสดงให้นานาประเทศเห็นถึงศักยภาพของประเทศในด้านการต่างประเทศ ก่อนหน้านี้นโยบายต่างประเทศที่โดดเด่นอาจปรากฏในยุคของ
พลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ ที่ต้องการเปลี่ยนสนามรบในอินโดจีนเป็นสนามการค้า แต่ยุคทักษิณต่อยอดไปมากกว่านั้น ไม่เพียงแต่สร้างนโยบายต่างประเทศเพื่อตอบสนองต่อวัตถุประสงค์การเมืองในภายใน แต่ต้องการสร้างความเป็นเจ้า (hegemonisation)ในภูมิภาคเหนือประเทศเพื่อนบ้านอื่นๆ ที่มีศักยภาพด้อยกว่า
แต่ยุคทักษิณก็นำไปสู่ข้อวิจารณ์มากมาย ทั้งประเด็นความทะเยอทะยานที่เกินตัวของนโยบายต่างประเทศ ความ
ขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างทักษิณกับบุคลากรของกระทรวงการต่างประเทศ หรือแม้แต่ข้อกล่าวหาต่างๆ ที่เกิดมาจากการคอร์รัปชั่นเมื่อนโยบายต่างประเทศถูกนำมาใช้สรัางประโยชน์ให้กับผลประโยชน์ส่วนตัวของผู้นำ หนังสือเล่มนี้จึงไม่ใช่เป็นหนังสือที่แสดงความชื่นชมต่อความล้ำหน้าของนโยบายต่างประเทศไทยในช่วงนั้น แต่ยังมีจุดยืนที่วิพากษ์วิจารณ์ทักษิณอย่างจริงจังและตรงไปตรงมา
นับตั้งแต่ทักษิณถูกรัฐประหารในปี 2006 จนมาถึงยุคยิ่งลักษณ์ที่รัฐบาลต้องประสบกับจุดจบเช่นเดียวกันในปี 2014 การต่างประเทศไทยในปัจจุบันที่อยู่ภายใต้การบริหารของ คสช. นั้น สร้างความกังวลใจให้แก่ผู้เฝ้าติดตามการต่างประเทศของไทยอย่างมาก ด้วยเหตุที่ไทยอยู่ภายใต้การปกครองของทหาร ทำให้ประเทศตะวันตกจำนวนมากกำหนดมาตรการคว่ำบาตรต่อไทย และทำให้ทางเลือกด้านนโยบายต่างประเทศของไทยลดน้อยลง ไทยไม่สามารถพึ่งพาตะวันตกได้ในช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อนี้ จึงเป็นเหตุให้ไทยหันไปคบหากับมิตรในภูมิภาครวมถึงจีนมากขึ้น การคบค้ากับประเทศที่มิได้เป็นประชาธิปไตยหรือเป็นเพียงกึ่งประชาธิปไตย อาจส่งผลให้ คสช. รู้สึกมั่นใจขึ้นว่าระบอบทหารไม่ได้ถูกโดดเดี่ยวจากโลก แต่ขณะเดียวกันปรากฏการณ์นี้อาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการประชาธิปไตยของภูมิภาค หรือในบริบทที่ชัดกว่านั้นคือผลกระทบต่ออาเซียนและการขับเคลื่อนญัตติประชาธิปไตยต่อไปในอนาคต
นับตั้งแต่รัฐประหาร ชีวิตของผมก็เปลี่ยนไปอย่างมาก (ไม่แพ้การเปลี่ยนแปลงของนโยบายต่างประเทศครับ) ผมยืนยันที่จะไม่ไปรายงานตัวต่อ คสช.เพราะผมไม่ได้ทำความผิดใด และที่สำคัญกว่านั้น ผมไม่ยอมรับความชอบธรรมของ คสช. ในการทำรัฐประหารล้มล้างรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง ผลที่ได้รับนั้น หลายท่านคงทราบอยู่ คสช. ได้ออกทั้งหมายจับและยกเลิกหนังสือเดินทางของผม สถานการณ์นี้บังคับให้ผมต้องขอสถานะผู้ลี้ภัยจากรัฐบาลญี่ปุ่น
แต่ผมไม่เคยยอมแพ้ต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้น เมื่อผมสามารถเดินทางได้อีกครั้งหนึ่ง ผมได้ใช้สถานะนักวิชาการในการเดินไปยังสถาบันในต่างประเทศต่างๆ เพื่อให้ข้อมูลถึงสถานการณ์ทางการเมืองไทยที่เกิดขึ้น รวมถึงผลกระทบที่เกิดต่อภูมิภาคด้วย แต่ภารกิจเหล่านี้ต้องพบกับอุปสรรคนานัปการ สถานเอกอัครราชทูตไทยและสถานกงสุลไทยในต่างประเทศได้กลายเป็นเครื่องมือของคสช. ในการคุกคามเสรีภาพทางวิชาการของผมในต่างประเทศ ใช้อิทธิพลในการคุกคามสถาบันการศึกษาต่างประเทศเพื่อให้ปฏิเสธการเชิญผม รวมถึงการส่งกลุ่มคนที่สนับสนุน คสช. เข้ามาคุกคามในระหว่างการบรรยายของผม ดังที่ปรากฏที่มหาวิทยาลัยเยลเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2015 อาจสรุปได้ว่า
ณ เวลานี้ ความหวังที่จะเห็นตัวแทนทางการทูตของไทยทำหน้าที่ส่งเสริมประชาธิปไตยของไทย คงไม่มีโอกาสที่จะเกิดขึ้น
แต่ผมเชื่อว่าประเทศไทยยังมีหวัง และยิ่งกว่านั้น การทูตไทยยังมีหวังเช่นกัน ผมเชื่อว่านักการทูตรุ่นใหม่ในกระทรวงการต่างประเทศจะเข้าใจการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองไทยและสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ และจะเป็น generation ใหม่ที่จะเปลี่ยนภาพลักษณ์ของกระทรวงฯ ให้เป็นไปตามครรลองของประชาธิปไตย
ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์
ปารีส
เช้าตรู่วันที่ 10 มีนาคม 2016
336 pages
Published March 1, 2016
4 people are currently reading
40 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
May 16, 2018
อ่านแล้วเหมือนเห็นจิ๊กซอว์ภาพการเมืองร่วมสมัยไทยในยุค 2000s เป็นต้นมา จากที่กระจัดกระจายก็เป็นรูปเป็นร่างมากขึ้น ที่ตนเองไม่ได้เข้าใจอะไร แต่หนังสือเล่มนี้ทำให้ภาพช่วงก่อนรัฐประหาร 2550 ชัดขึ้น และยังอธิบายเลยมาถึงก่อนยุครัฐประหาร 2557 (ไม่ลงรายละเอียดมาก) มีข้อมูลทางการทูตที่น่าสนใจ โดยเฉพาะในช่วงที่ผู้เขียนยังปฎิบัติหน้าที่เป็นนักการทูตอยู่
เป็นนหนังสือที่ต้องนำมาหยิบอ่านซ้ำแน่นอน ขอบคุณอาจารย์ปวินที่เขียนหนังสือที่มีคุณภาพแบบนี้มาให้อ่านกัน โดยเฉพาะให้คนความที่มีความรู้เพียงเล็กน้อยอย่างผู้รีวิวให้เข้าใจบริบทการต่างประเทศของไทยมากขึ้น รอติดตามหนังสือเล่มใหม่ค่ะ
เป็นนหนังสือที่ต้องนำมาหยิบอ่านซ้ำแน่นอน ขอบคุณอาจารย์ปวินที่เขียนหนังสือที่มีคุณภาพแบบนี้มาให้อ่านกัน โดยเฉพาะให้คนความที่มีความรู้เพียงเล็กน้อยอย่างผู้รีวิวให้เข้าใจบริบทการต่างประเทศของไทยมากขึ้น รอติดตามหนังสือเล่มใหม่ค่ะ
October 22, 2016
หนังสือแนววิชาการเล่มแรกของปี ...
อยากอ่านเล่มนี้ ยืมได้ ^^
อยากอ่านเล่มนี้ ยืมได้ ^^
Displaying 1 - 2 of 2 reviews