Het bijzondere levensverhaal van de invloedrijkste koffieondernemer van Nederland We drinken iedere dag koffie en toch kent vrijwel niemand Alfred Peet (1920-2007), de koffiepionier uit Alkmaar die zo bepalend was voor de koffiecultuur.
Geëmigreerd naar Amerika ontketende hij een halve eeuw geleden eigenhandig een koffierevolutie. De oprichters van Starbucks, maar ook vele andere toonaangevende koffieondernemers leerden bij hem het vak en noemen hem ‘de godfather van de kwaliteitskoffie’.
Peet onderscheidde zich door zijn enorme kennis en vakmanschap, maar hij werd ook gevreesd om zijn hoge eisen en genadeloze kritiek.
In 1966 richtte hij in San Francisco Peet’s Coffee & Tea op, een koffiewinkel die uitgroeide tot een landelijke keten. Hij werd rijk als koffieondernemer, maar zijn manier van werken eiste ook zijn tol op persoonlijk vlak.
Na het lezen van Monnik van Mokka wilde ik meer leren over koffie. Waar komt koffie vandaan, en hoe is het gekomen dat we nu zoveel “hippe” koffie tentjes kennen in het straatbeeld. Zo ben ik bij “de man die de wereld koffie leerde drinken” uitgekomen.
Het leven van Alfred Peet, de man die aan de basis stond van de second wave van koffie drinken, wordt toegelicht op een chronologische volgorde. Hoe zijn leven eruit zag, welke beslissingen hij nam, en overal weer extra informatie over het branden, inkopen en bereiden van koffie.
Het boek leest makkelijk weg, maar is af en toe erg feitelijk, waardoor het niet altijd als een leesboek aanvoelt. Echter is het wel een boek dat je meer informatie geeft over hoe koffie bereid wordt in de loop der tijden en hoe we het vandaag de dag kennen in ons straatbeeld. Als dat iets is waar je meer over wilt leren, raad ik dit boek zeker aan!
Door stom toeval struikelde ik over dit boek in de bibliotheek van Alkmaar. Peet's was een bekende naam na ons bezoek aan het noordwesten van de VS in 2017. Ontdekken dat hij Alkmaarse roots heeft, maakte me nieuwsgierig naar dit 'De man die de wereld koffie leerde drinken'.
Het leuke is dat mijn beeld van Starbucks door dat bezoek aan de VS enorm veranderd is. In alle vestigingen die ik tot nu toe bezocht, doen de barista's vooral hun best om de koffie zoveel mogelijk te verbergen met allerlei toppings. Heiligschennis voor de echte koffie-purist. Maar bij het - toch wel verplichte - bezoek aan die 'eerste' Starbucks op Pike Place Market in Seattle werden we blij verrast: hier draait het om de koffie! Uiteraard werden we eerst afgeschrikt door de enorme buslading toeristen die alleen maar voor de merchandise komt. Maar eenmaal aan de beurt hadden we een ontzettend leuk gesprek met de verkoopster en gingen we met drie verschillende blends van bonen naar huis.
Wat het boek betreft: 'De man die de wereld koffie leerde drinken' is een verhaal over koffie en ondernemen (pionieren) in de VS na de Tweede Wereldoorlog. Je ontdekt de familiegeschiedenis en de ontwikkeling die Alfred Peet doormaakt. Een bezoekje aan die 'eerste' Starbucks brengt de visie van Peet tot leven! M.u.v. de toeristen natuurlijk, daar had hij vast niets van moeten hebben ;-)
Het gevaar bij een non-fictie boek is dat het een opsomming van feiten en weetjes wordt. Wat mij betreft was dat ook hier het geval: na een paar hoofdstukken weet je echt wel hoe Peet in elkaar stak. Het beeld dat anderen daarna van hem schetsen levert weinig nieuws op. Het wordt ook wat veel 'name dropping' naar mijn smaak. Wel leuk als je één van die namen toevallig blijkt te kennen...
Onbekende geschiedenis van een markant voorbeeld van Neerlands ondernemersgeest, Alfred Peet, die groot werd in de Amerikaanse koffiebusiness. Peet was een echte koffieconnaisseur en het ging hem om de kwaliteit van de koffiebonen niet zozeer om de uitbreiding van zijn koffie imperium. Dat laatste was het doel van Starbucks, het overgewaardeerde cultmerk waar kwaliteit immer het onderspit delft ten faveure van massa-omzet van smakeloze mixjes, marketing, inrichting en design. De heren van Starbucks leerde de "art of coffee making" van Peet, zoals in het boek uitgebreid uit de doeken wordt gedaan. Halverwege het boek kreeg ik het vermoeden dat het verhaal-Peet wel zo ongeveer verteld was, wat volgde waren veel herhalingen over de karaktertrekken en verdiensten van Peet en de verschillende overnames. En passant leert de lezer veel over koffiebranden en de koffiehandel. Toen ik in de VS woonde vermeed ik Starbucks als de ziekte, en zocht liever mijn toevlucht in kleine koffiezaakjes waar kleurrijke barista's de lekkerste koffie serveerden in gezellige atmosfeer vaak gecombineerd met een culturele instelling of een tweedehands boekenhandel. De titel van het boek is ietwat overdreven, "de man die de wereld koffie leerde drinken" heeft zeker zijn stempel op de koffiecultuur in de Bay Area gedrukt, maar om nou te zeggen dat hij een wereldwijde invloed had, gaat mij iets te ver. Overal op de wereld is de koffiecultuur een andere, bv de Arabische wijze van koffie maken of de Ethiopische (absolute topper!) zijn eeuwenoud. De Amerikanen hadden echter nog wat hulp nodig om hun belabberde koffiekwaliteit (waterig en smakeloos) op te krikken. Peet heeft hieraan bijgedragen, maar ik vrees dat Starbucks en andere grote koffieketens de Amerikanen geen dienst hebben bewezen. En zo krijgt ieder land de koffie die het verdient.
Het boek is zeer prettig leesbaar geschreven, het geeft een mooi inzicht in de koffiewereld en het leven van Alfred Peet. Jasper Houtman heeft met dit boek met veel gevoel en inlevingsvermogen Alfred Peet een gezicht gegeven en tot leven gebracht. Lezen dit boek.