What do you think?
Rate this book
De boom in het land Toraja
Een filmmaker van middelbare leeftijd verliest zijn beste vriend, de grappige en vaak verwarrende Eugène. Laverend tussen twee magnifieke vrouwen, tussen het verleden en het heden en omringd door herinneringen aan geliefde gezichten en onverwachte ontmoetingen denkt hij na over de plek die de dood in het leven heeft.
De boom in het land Toraja is een schitterende, uiterst persoonlijke roman over de vriendschap en ouder worden, over verlies en hoop.
De boom in het land Toraja is een schitterende, uiterst persoonlijke roman over de vriendschap en ouder worden, over verlies en hoop.
224 pages, Hardcover
First published January 4, 2016
25 people are currently reading
511 people want to read
About the author
Philippe Claudel
84 books570 followersPhilippe Claudel is a French writer and film director.
His most famous work to date is the novel " Les Âmes Grises " - " Grey Souls ", which won the prix Renaudot award in France, was shortlisted for the American Gumshoe Award, and won Sweden's Martin Beck Award. In addition to his writing, Philippe Claudel is a Professor of Literature at the University of Nancy.
His most famous work to date is the novel " Les Âmes Grises " - " Grey Souls ", which won the prix Renaudot award in France, was shortlisted for the American Gumshoe Award, and won Sweden's Martin Beck Award. In addition to his writing, Philippe Claudel is a Professor of Literature at the University of Nancy.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 145 reviews
November 27, 2016
My heart is trembling with the beauty of this book, its humanity, its tenderness and compassion towards anything human - love, friendship, sex, childhood and parenthood, old and young age, illness, and above all - death. Claudel looks at encounters he's had with death throughout his life, and tries to explore how they have changed and affected him. He soon understands that you can't do this without also exploring his encounters with life, with all that it entails. Life and death define and highlight each other. And for every incident of death, there are many beautiful and painful incidents of life that together make our memories, which are what makes us. Claudel does nothing to hide his own humanity - his failings, emotions, mistakes. He is like the actor Michel Piccoli, whom he asked to act in his movie. He plays an android that is more human than most humans, standing naked before us in a scene that exposes how fragile the human body and soul are. What a fantastic and heart-breaking book this is!
June 16, 2024
Muito me falaram deste autor, também cineasta, que finalmente decidi ler. Talvez, por ser um pequeno livro e a sinopse ter despertado a minha curiosidade. Poderia ser apenas isto mas seria meia verdade. A principal razão é que foi o livro sugerido para um pequeno grupo de leitores. E não resisto a um livro que divaga sem muito contexto e alguma profundidade sobre a vida (e a morte), o tempo e as relações humanas. A amizade.
Um livro que se encara como uma conversa entre amigos. Não sei se vos faz sentido mas é como uma troca de ideias em que se acrescenta alguma vivência enriquecedora e oportuna ao que se analisa. O ponto de partida é uma viagem feita pelo narrador à Indonésia, exatamente à ilha de Sulawesi, território do povo Toraja.
Demorei a ler este pequeno livro porque fiquei completamente rendida. Este autor escreve tão bem que temos um prazer simples e profundo em o ler.
Um livro que se encara como uma conversa entre amigos. Não sei se vos faz sentido mas é como uma troca de ideias em que se acrescenta alguma vivência enriquecedora e oportuna ao que se analisa. O ponto de partida é uma viagem feita pelo narrador à Indonésia, exatamente à ilha de Sulawesi, território do povo Toraja.
Demorei a ler este pequeno livro porque fiquei completamente rendida. Este autor escreve tão bem que temos um prazer simples e profundo em o ler.
September 19, 2022
Qual o lugar que os mortos ocupam nas nossas vidas? O que é a vida e o que são os vivos? Quando é que a morte e a doença deixaram de ser ritualizadas nas sociedades ocidentais, para se tornarem um tabu?…
Um romance que nos leva a questionar o nosso posicionamento perante a morte, a doença e o envelhecimento. Mas também é uma obra sobre a amizade e o amor, o cinema e a literatura.
“Sempre achei admirável a força que os homens têm para “durar”. No século XX donde provenho, as civilizações investiram o seu saber em duas vias importantes e contraditórias: a investigação de instrumentos de extermínio cada vez mais eficazes e a melhoria de condições de vida e de preservação da espécie humana.”
Um romance que nos leva a questionar o nosso posicionamento perante a morte, a doença e o envelhecimento. Mas também é uma obra sobre a amizade e o amor, o cinema e a literatura.
“Sempre achei admirável a força que os homens têm para “durar”. No século XX donde provenho, as civilizações investiram o seu saber em duas vias importantes e contraditórias: a investigação de instrumentos de extermínio cada vez mais eficazes e a melhoria de condições de vida e de preservação da espécie humana.”
May 10, 2024
Nettes Büchlein, viele Querverweise auf Filme und Romane anderer Schriftsteller. Der Held ist konfrontiert mit dem Tod eines Freundes und erzählt bei dieser Gelegenheit etliche Geschichten und Gedanken. Freundschaft, Kunst und Liebe sind die beherrschenden Themen, die in ein fast etwas kitschiges Ende münden.
Was soll ich sagen? Mich hat Claudels Die Untersuchung fasziniert und seither fallen mir immer wieder mal andere Romane in die Hände, nach deren Lektüre ich mich jedes Mal frage, warum seine anderen Bücher durchwegs so medioker sind?
Was soll ich sagen? Mich hat Claudels Die Untersuchung fasziniert und seither fallen mir immer wieder mal andere Romane in die Hände, nach deren Lektüre ich mich jedes Mal frage, warum seine anderen Bücher durchwegs so medioker sind?
February 14, 2018
Een persoonlijk verhaal over het verlies van zijn beste vriend aan kanker en de overpeinzingen die hij daarom heen heeft. Gedachten over ouder worden, vriendschap, liefde en de tijd. Wie zijn we als mens, hoe leven we ons leven en wat zijn onze manieren om ons tegen de dood te verzetten... Fijn peinsboek.
"Bergbeklimmen is niet alleen een sport, het is ook een poging om schaalverschillen te meten, zowel in de ruimte als in de tijd. Een klimmer gaat zaken te lijf waarbij vergeleken zijn eigen afmetingen en levensduur in de wereld verwaarloosbaar klein zijn, zo miniem dat zelfs de meest nauwkeurige wiskundige ze uit zijn berekeningen zou weglaten. Beneden of daarboven zijn we niets. En de inspanningen die we verrichten om de illusie te creëren dat we gedurende een kort moment de meester van die plek zijn omdat we erin geslaagd zijn ons een weg te banen en de top te bereiken, laten de reusachtige ijs- en steenmassa's waarop onze lichamen lijden, onze vingers ontveld raken, onze lippen barsten en onze ogen branden, volkomen koud. Bergbeklimmen is een harde les in filosofie, maar aan het gevoel wanneer je eindelijk het einde bereikt van het pad dat je hebt gebaand, wanneer je de wereld aan je voeten aanschouwt waar je vandaan komt en waarnaar je heel binnenkort zult moeten terugkeren, zit ook een vreugde zonder scherpe kanten, zonder imperfecties. Ik heb altijd gevonden dat je op die plekken, die strikt gesproken onmenselijk zijn, sterker dan op enige andere plek menselijke gevoelens kunt ervaren, die het leven kunnen dragen en rechtvaardigen, en waar ze als door een wonder bevrijd zijn van alle verontreinigende troep waarmee de wereld ze volstort."
September 12, 2024
Magnífico. Lento. Meditativo. Inesquecível
September 12, 2022
"A minha vida futura parecia-me tão extensa como a Via Láctea, com cada ponto luminescente a representar um dia dessa vida, testemunhando os mais brilhantes, os dias vindouros mais intensos e mais inesperados."
Além do desassossego permanente que habita muitas mentes brilhantes, senti nesta leitura uma procura por respostas metafísicas onde a morte e a vida são o epicentro de todas as interrogações.
Philippe Claudel brinda-nos com uma escrita deliciosa que nos apoquenta e ao mesmo tempo nos serena, é como uma tempestade de ideias que nos faz reflectir permanentemente.
O nosso cineasta revisita memórias da sua amizade com Eugène, onde o luto e a dor se apoderam do discurso. Vive entre as recordações de um amor do passado e um amor do presente. Com o constante dilema: "Qual das duas, Elena ou Florence, me fazia estar mais vivo?"
Claudel consegue sempre envolver o leitor com a profundidade dos seus pensamentos. As suas palavras chegam-nos e preenchem-nos, ora como bátegas dignas de dilúvios, ora com palavras que nos adoçam o coração.
Este livro respira arte. Gosto tanto quando assim é. São diversas as referências literárias, cinematográficas e musicais. Começamos por Jorge Luís Borges, Paolo Sorrentino, Patti Smith, Milan kundera, Roman Polanski, Portishead e Proust.
Em jeito de conclusão, a Árvore dosToraja é uma obra em que a vida se mistura dramaticamente com a morte num hiato muito ténue.
Além do desassossego permanente que habita muitas mentes brilhantes, senti nesta leitura uma procura por respostas metafísicas onde a morte e a vida são o epicentro de todas as interrogações.
Philippe Claudel brinda-nos com uma escrita deliciosa que nos apoquenta e ao mesmo tempo nos serena, é como uma tempestade de ideias que nos faz reflectir permanentemente.
O nosso cineasta revisita memórias da sua amizade com Eugène, onde o luto e a dor se apoderam do discurso. Vive entre as recordações de um amor do passado e um amor do presente. Com o constante dilema: "Qual das duas, Elena ou Florence, me fazia estar mais vivo?"
Claudel consegue sempre envolver o leitor com a profundidade dos seus pensamentos. As suas palavras chegam-nos e preenchem-nos, ora como bátegas dignas de dilúvios, ora com palavras que nos adoçam o coração.
Este livro respira arte. Gosto tanto quando assim é. São diversas as referências literárias, cinematográficas e musicais. Começamos por Jorge Luís Borges, Paolo Sorrentino, Patti Smith, Milan kundera, Roman Polanski, Portishead e Proust.
Em jeito de conclusão, a Árvore dosToraja é uma obra em que a vida se mistura dramaticamente com a morte num hiato muito ténue.
August 29, 2022
De boom in de titel is slechts een verwijzing naar een begrafenisritueel. Verder zijn de thema’s dood, verlies, rouw, herinneringen en enigszins het leven.
November 11, 2018
Book Club listopad 2018.
I’m finishing this book with a sense of closure, a sense of satisfaction. It is about life, about death, it contemplates aging. Best friend of the main character dies. Of cancer. So the main character tries to understand death, why it happens, do we let it in ourselves, open the door and invite it in…
I love books like this one, it is full of little notes about the diversity of life, things that seem irrelevant but are full of interesting details. The main character remembers his friend, talks about his relationship with his ex-wife and with his much younger girlfriend. He describes places he visited, customs and traditions he liked there, food, nature, people. Talks about different books, authors, movies, actors, directors and connects all of that with his life. He lists things he’s seen and done and the idea of aging and death intertwines with his contemplation. We follow him as he undergoes a middle-age crisis of sorts and witness how he pulls himself out of it. Actually, new life forces him to step out of his contemplations of death.
The book seems simple and yet it’s so complicated, as life and death themselves are.
Na kraju ove knjige imam osjećaj završetka, osjećaj zadovoljstva. Govori o životu, o smrti i starenju. Najbolji prijatelj glavnog lika umire od raka. To potiče glavnog lika da pokuša shvatiti smrt, zašto se događa, pozivamo li ju k sebi, otvaramo li joj vrata, puštamo li ju sami unutra…
Volim ovakve knjige, prepune su crtica o životu, crtica koje se možda čine nebitnima, ali pune su zanimljivih detalja. Glavni lik se prisjeća svog prijatelja, piše o odnosu s bivšom ženom i s puno mlađom djevojkom. Opisuje mjesta koja je posjetio, običaje i tradicije koje su mu se tamo svidjele, o hrani, prirodi, ljudima. Piše o različitim knjigama, piscima, filmovima, glumcima, redateljima i sve to povezuje sa svojim životom. Nabraja stvari koje je vidio i doživio te se ideja o starenju i smrti isprepliće s njegovim promišljanjima. Pratimo kako prolazi svojevrsnu krizu srednjih godina i kako se izvlači iz nje. Tj. ne izvlači se sam, već ga na to potiče novi život.
Knjiga se čini jednostavna, ali je zapravo komplicirana, baš kao što su komplicirani život i smrt.
"... naša tijela, pokreti, glasovi mogu (se) točno i nedvosmisleno očitati samo u zatvorenom mjehuru što ga predstavlja kultura u kojoj smo odrasli ili u kojoj živimo već dovoljno dugo da nam je poznat ključ za čitanje." O Kunderi i Kinezima koji su se cjenkali.
"Eugene je bio mnogo veći čitatelj od mene. Njegov je stan u tom smislu mogao zavarati, jer u sobama nije bilo knjiga. Nijednu nije držao u svom stanu. Čim bi ih pročitao, nekome bi ih poklonio, ili bi ih ostavio na klupi, u vlaku, na stolu u kafiću. "Neka kruže, kao svijet.""
"Zemlja, plavi planet, tada mi se učinila plavom od boli, otečena, kao veliko tijelo puno modrica, koje ustrajno proždire tisuću tijela, u svojim oceanima, potresima, lavinama, odronima tla i klizanjima terena, u svojim ratnim ludorijama, ciklonima i olujama, poput zastrašujućeg primitivnog i mirnog stvora koji traži uobičajenu dnevnu porciju svježeg mesa kako bi mogla nastaviti biti to što jest, lijepa i okrugla, ali ravnodušna, puštajući da se živi na njenim leđima pod uvjetom da je se ne smeta previše."
I’m finishing this book with a sense of closure, a sense of satisfaction. It is about life, about death, it contemplates aging. Best friend of the main character dies. Of cancer. So the main character tries to understand death, why it happens, do we let it in ourselves, open the door and invite it in…
I love books like this one, it is full of little notes about the diversity of life, things that seem irrelevant but are full of interesting details. The main character remembers his friend, talks about his relationship with his ex-wife and with his much younger girlfriend. He describes places he visited, customs and traditions he liked there, food, nature, people. Talks about different books, authors, movies, actors, directors and connects all of that with his life. He lists things he’s seen and done and the idea of aging and death intertwines with his contemplation. We follow him as he undergoes a middle-age crisis of sorts and witness how he pulls himself out of it. Actually, new life forces him to step out of his contemplations of death.
The book seems simple and yet it’s so complicated, as life and death themselves are.
Na kraju ove knjige imam osjećaj završetka, osjećaj zadovoljstva. Govori o životu, o smrti i starenju. Najbolji prijatelj glavnog lika umire od raka. To potiče glavnog lika da pokuša shvatiti smrt, zašto se događa, pozivamo li ju k sebi, otvaramo li joj vrata, puštamo li ju sami unutra…
Volim ovakve knjige, prepune su crtica o životu, crtica koje se možda čine nebitnima, ali pune su zanimljivih detalja. Glavni lik se prisjeća svog prijatelja, piše o odnosu s bivšom ženom i s puno mlađom djevojkom. Opisuje mjesta koja je posjetio, običaje i tradicije koje su mu se tamo svidjele, o hrani, prirodi, ljudima. Piše o različitim knjigama, piscima, filmovima, glumcima, redateljima i sve to povezuje sa svojim životom. Nabraja stvari koje je vidio i doživio te se ideja o starenju i smrti isprepliće s njegovim promišljanjima. Pratimo kako prolazi svojevrsnu krizu srednjih godina i kako se izvlači iz nje. Tj. ne izvlači se sam, već ga na to potiče novi život.
Knjiga se čini jednostavna, ali je zapravo komplicirana, baš kao što su komplicirani život i smrt.
"... naša tijela, pokreti, glasovi mogu (se) točno i nedvosmisleno očitati samo u zatvorenom mjehuru što ga predstavlja kultura u kojoj smo odrasli ili u kojoj živimo već dovoljno dugo da nam je poznat ključ za čitanje." O Kunderi i Kinezima koji su se cjenkali.
"Eugene je bio mnogo veći čitatelj od mene. Njegov je stan u tom smislu mogao zavarati, jer u sobama nije bilo knjiga. Nijednu nije držao u svom stanu. Čim bi ih pročitao, nekome bi ih poklonio, ili bi ih ostavio na klupi, u vlaku, na stolu u kafiću. "Neka kruže, kao svijet.""
"Zemlja, plavi planet, tada mi se učinila plavom od boli, otečena, kao veliko tijelo puno modrica, koje ustrajno proždire tisuću tijela, u svojim oceanima, potresima, lavinama, odronima tla i klizanjima terena, u svojim ratnim ludorijama, ciklonima i olujama, poput zastrašujućeg primitivnog i mirnog stvora koji traži uobičajenu dnevnu porciju svježeg mesa kako bi mogla nastaviti biti to što jest, lijepa i okrugla, ali ravnodušna, puštajući da se živi na njenim leđima pod uvjetom da je se ne smeta previše."
April 1, 2018
"Stablo u zemlji Toraja", Philippe Claudel
"Kakvi smo mi to ljudi?"pitanje koje se samo po sebi nameće nakon ove pročitane knjige. Vrijeme u kojem slavimo kult ljepote i zdravog tijela, kao i dugovječnosti istog.A opet...bojimo se smrti i svega što je za nju vezano.
Ovo je knjiga koju čitajući je zastaješ na nekim njenim dijelovima,razmišljaš o njima i čitaš ih ponovno.
Zašto? Zbog toga što u sebi nosi sve ono nama s jedne strane vrlo blisko(gubitak i strah od smrti), a s druge strane upravo ono što nam je velika nepoznanica.
Glavni protagonist romana je poznati scenarist ,kojeg pogađa smrt njegovog najboljeg prijatelja.Kroz roman pratimo njegovo konfuzno razmišljanje o tijelu i njegovom bitku.
I ne samo o tijelu, već o ljubavi i životu .Autor nam ovdje kroz retrospekciju daje na uvid njegov prijašni život , brak,djetinjstvo ,te vezu sa sadašnjom djevojkom.
Sama tematizacija tjelesnosti je ovdje vrlo naglašena,povezana sa smrću njegovog prijatelja ,ali i sa smrću njegovog mrtvorođenog djeteta , koje vječno živi bez obzira na sve. (povezano s naslovnim motivom stabla,gdje se djeca kod indonezijskog naroda Toraja ,sahranjuju u stablo,pa samim tim,ostaje " živo", jer postaje sastavni dio stabla i prirode,te ide ka nebesima.)
Moram vam samo napomenuti i to, da je knjiga prelijepo pisana. Divne rečenice koje sam zaista s guštom čitala. Naći ćete ovdje puno rečenica poslije kojih ćete se zamisliti.
"Naš život ni po čemu nije pravocrtan. Prije je nalik jedinom primjerku knjige,
koja je za neke od nas sastavljena od svega nekoliko stranica, ravnih i čistih,
ispisanih marljivim i pažljivim rukopisom, dok kod drugih ima mnogo veći broj
listova, gdje su jedni potrgani, drugi manje-više precrtani, puni novih početaka i
kajanja. Svaka stranica odgovara jednom trenutku našega života, osobito onome
što smo bili u tom trenutku, a što više nismo, što – ako nas katkada obuzme želja ili potreba da prelistamo tu knjigu – gledamo kao biće istodobno strano i na
paradoksalan način neobično blisko. "
I ono što je konačno je sama smrt,s kojom se svi mi moramo pomiriti, međutim umrli žive s nama i u nama.
Knjiga koja dotiče dušu, slavi smrt i život, a ujedno je i kratka filozofija života,smrti i ljubavi.
Ujedno i oda svemu tome.
Pa pokušajte! Čitajte. Možda vam se i svidi.
"Kakvi smo mi to ljudi?"pitanje koje se samo po sebi nameće nakon ove pročitane knjige. Vrijeme u kojem slavimo kult ljepote i zdravog tijela, kao i dugovječnosti istog.A opet...bojimo se smrti i svega što je za nju vezano.
Ovo je knjiga koju čitajući je zastaješ na nekim njenim dijelovima,razmišljaš o njima i čitaš ih ponovno.
Zašto? Zbog toga što u sebi nosi sve ono nama s jedne strane vrlo blisko(gubitak i strah od smrti), a s druge strane upravo ono što nam je velika nepoznanica.
Glavni protagonist romana je poznati scenarist ,kojeg pogađa smrt njegovog najboljeg prijatelja.Kroz roman pratimo njegovo konfuzno razmišljanje o tijelu i njegovom bitku.
I ne samo o tijelu, već o ljubavi i životu .Autor nam ovdje kroz retrospekciju daje na uvid njegov prijašni život , brak,djetinjstvo ,te vezu sa sadašnjom djevojkom.
Sama tematizacija tjelesnosti je ovdje vrlo naglašena,povezana sa smrću njegovog prijatelja ,ali i sa smrću njegovog mrtvorođenog djeteta , koje vječno živi bez obzira na sve. (povezano s naslovnim motivom stabla,gdje se djeca kod indonezijskog naroda Toraja ,sahranjuju u stablo,pa samim tim,ostaje " živo", jer postaje sastavni dio stabla i prirode,te ide ka nebesima.)
Moram vam samo napomenuti i to, da je knjiga prelijepo pisana. Divne rečenice koje sam zaista s guštom čitala. Naći ćete ovdje puno rečenica poslije kojih ćete se zamisliti.
"Naš život ni po čemu nije pravocrtan. Prije je nalik jedinom primjerku knjige,
koja je za neke od nas sastavljena od svega nekoliko stranica, ravnih i čistih,
ispisanih marljivim i pažljivim rukopisom, dok kod drugih ima mnogo veći broj
listova, gdje su jedni potrgani, drugi manje-više precrtani, puni novih početaka i
kajanja. Svaka stranica odgovara jednom trenutku našega života, osobito onome
što smo bili u tom trenutku, a što više nismo, što – ako nas katkada obuzme želja ili potreba da prelistamo tu knjigu – gledamo kao biće istodobno strano i na
paradoksalan način neobično blisko. "
I ono što je konačno je sama smrt,s kojom se svi mi moramo pomiriti, međutim umrli žive s nama i u nama.
Knjiga koja dotiče dušu, slavi smrt i život, a ujedno je i kratka filozofija života,smrti i ljubavi.
Ujedno i oda svemu tome.
Pa pokušajte! Čitajte. Možda vam se i svidi.
February 7, 2018
Pripovijedač romana suočen je sa opakom bolešću najboljeg prijatelja.
Bolest polako obuzima njegove misli, te potiče na preslagivanje životnih iskustava i prioriteta.
Stranice pune bolno realističnog,potpuno ogoljenog,razmatranja o životu i njegovoj prolaznosti,ljubavi i umjetničkom stvaranju.
Sviđa mi se!
Bolest polako obuzima njegove misli, te potiče na preslagivanje životnih iskustava i prioriteta.
Stranice pune bolno realističnog,potpuno ogoljenog,razmatranja o životu i njegovoj prolaznosti,ljubavi i umjetničkom stvaranju.
Sviđa mi se!
April 8, 2018
Pasen a leer esta casi-triste historia:
Saqué este libro de la parte de "novedades" de la biblioteca. Pese a que amo a Claudel, no estoy muy pendiente de sus nuevos libros así que cuando vi este en la estantería lo saqué muy ilusionada. Antes de comenzar a leerlo, como siempre, lo busqué inmediatamente en esta plataforma y acá mi primer error: se me ocurrió leer los comentarios. Muchos son de "no cumplió mis expectativas", "esperaba otra cosa", "no está mal, pero..." Y ahí me dije, "chuta, me equivoqué, debí traer otro libro en lugar de este". Como saqué otros seis libros más, me puse a leer esos primeros y dejé este para el final, dándome lo mismo si lo temrinaba a tiempo o no. Pero JA! Claudel nunca me falla. No señor, señora, señorita, caballero. Resultó que estos tres últimos días he estado pegada al libro hasta que lo solté porque llegué a la última hoja.
FIN.
Claudel nos habla de la muerte de un amigo muy cercano y cómo, mientras él está atravesando este proceso, muchas cosas a su alrededor también comienzan a vivir o renacer. Creo que es uno de sus libros más "alegres", y eso ya es mucho decir viniendo de él.
Dejo las citas que más me gustaron:
Hace mucho tiempo ya que comprendí que no “hacemos” las películas, sino que son ellas las que nacen de nosotros y toman forma cómo y cuando les parece.
Pero la literatura, lo que leemos, cala en nosotros con la profundidad de un cuchillo clavado en un órgano, aunque no comprometa realmente el “pronóstico vital”.
Una vez más, creo que fueron la literatura y el cine los que me señalaron lo que el mundo aún no me había permitido ver. Y debo tanto mi sed como la satisfacción de la misma a las novelas de Frison-Roche, a los libros de Samivel, de Gaston Rébuffat.
Siempre he tendido a escucharme un poco más de la cuenta. Tal vez debería tomar distancia respecto a mí mismo.
A veces, la ficción es más exigente que la vida.
Creo que durante mucho tiempo veía las películas como si fuera una especie de libros de imágenes animadas. Su autor era anónimo.
Además en la entrada del cementerio hay un letrero que especifica que dentro está prohibido comer y beber. “Por respeto”. No sé qué tiene que ver el respeto con todo esto. ¿Respeto por quién? ¿Por los muertos? ¿Por los vivos? ¿Por la comida? ¿Por la bebida?
Pero desde la perspectiva de la edad del universo, somos rigurosamente idénticos.
He leído en algún sitio que los cincuenta son la vejez de la juventud y los sesenta la juventud de la vejez. Cada uno se las arregla como puede con las palabras.
A veces el silencio parece el dialogo profundo de quienes se comprenden.
Eugene había muerto de no amar y no ser amado.
Los ojos de Eugene brillaban de alegría. Se posaban sobre las cosas, “las cosas de la vida”, la vida que sabía que estaba desapareciendo poco a poco bajo sus pies.
Eugene era mucho más lector que yo. A ese respecto, su piso engañaba, porque no había libros en ninguna habitación. No los guardaba en su casa. En cuanto los leía los regalaba o los dejaba en un banco, un tren, la mesa de un bar. “Que den vueltas, como el mundo”.
El modo en que los distintos idiomas del mundo toman el mando de nuestro cuerpo –expresiones del rostro y de las manos, modulación de la voz, relación entre bajos, medios y agudos, nasalización, sonidos guturales o aflautados, acentuación, ritmo respiratorio – puede provocar errores de bulto al interpretar las intenciones del hablante.
Leyéndolo, tenía la sensación de entrar de lleno en lo que la representación de la vida y la vida misma pueden tener de admirable y absurdo, de único y risible.
Sé que en realidad somos lo que somos gracias a nuestros padres, por supuesto, a nuestros maestros de escuela, acaso a nuestros profesores, pero estoy convencido de que debemos buena parte de nuestra construcción intima y afectiva a los artistas, estén muertos o vivos, y a las obras que crearon y que permanecen, pesa a la desaparición de sus autores, pesa al tiempo que borra las sonrisas, los rostros y los cuerpos.
En qué medida a veces la literatura puede pesar más que la vida, y también en qué medida puede hacerla más viva, reanimarla, alejar de ella, desgraciadamente por un tiempo limitado, lo que la corroe, la mina y la destruye.
Recuerdo que, cuando tenía por primera vez en las manos uno de sus libros, el último publicado, me sentía vibrar como antes de una cita de una importancia capital, y si me hubieran pedido que eligiera entre leer uno de sus libros o pasar una noche con una chica, no habría dudado ni un segundo.
Aunque haya escrito grandes libros, Kundera no puede curar casos desesperados.
Me digo que es mi madre y yo soy su hijo, aunque ahora pertenezcamos a dos mundos distintos, sin puntos de contacto. Ella habita en un universo del que lo ignoro todo, en el que no sé si existen el sufrimiento, el dolor, el placer, los sueños, los recuerdos, el tiempo, y que ella tampoco sabe nada del mío, no puede comprender de ninguna forma lo que experimento, lo que siento, ni cómo es mi vida.
Nuestra vida no se parece en nada a una figura lineal. Más bien se asemeja al único ejemplar de un libro compuesto, para algunos de nosotros, tan sólo de unas cuantas páginas, limpias y lisas, escrita con letra seria y esmerada; para otros, por un número mucho mayor de hojas, algunas desgarradas, otras con más o menos tachaduras, llenas de reinicios, y arrepentimientos.
Claudel, te amo.
PD: La parte de Claudel, Eugene y el encuentro con Kundera es sencillamente maravilloso.
Te amo Claudel, sí, lo repito por si no quedó claro.
Saqué este libro de la parte de "novedades" de la biblioteca. Pese a que amo a Claudel, no estoy muy pendiente de sus nuevos libros así que cuando vi este en la estantería lo saqué muy ilusionada. Antes de comenzar a leerlo, como siempre, lo busqué inmediatamente en esta plataforma y acá mi primer error: se me ocurrió leer los comentarios. Muchos son de "no cumplió mis expectativas", "esperaba otra cosa", "no está mal, pero..." Y ahí me dije, "chuta, me equivoqué, debí traer otro libro en lugar de este". Como saqué otros seis libros más, me puse a leer esos primeros y dejé este para el final, dándome lo mismo si lo temrinaba a tiempo o no. Pero JA! Claudel nunca me falla. No señor, señora, señorita, caballero. Resultó que estos tres últimos días he estado pegada al libro hasta que lo solté porque llegué a la última hoja.
FIN.
Claudel nos habla de la muerte de un amigo muy cercano y cómo, mientras él está atravesando este proceso, muchas cosas a su alrededor también comienzan a vivir o renacer. Creo que es uno de sus libros más "alegres", y eso ya es mucho decir viniendo de él.
Dejo las citas que más me gustaron:
Hace mucho tiempo ya que comprendí que no “hacemos” las películas, sino que son ellas las que nacen de nosotros y toman forma cómo y cuando les parece.
Pero la literatura, lo que leemos, cala en nosotros con la profundidad de un cuchillo clavado en un órgano, aunque no comprometa realmente el “pronóstico vital”.
Una vez más, creo que fueron la literatura y el cine los que me señalaron lo que el mundo aún no me había permitido ver. Y debo tanto mi sed como la satisfacción de la misma a las novelas de Frison-Roche, a los libros de Samivel, de Gaston Rébuffat.
Siempre he tendido a escucharme un poco más de la cuenta. Tal vez debería tomar distancia respecto a mí mismo.
A veces, la ficción es más exigente que la vida.
Creo que durante mucho tiempo veía las películas como si fuera una especie de libros de imágenes animadas. Su autor era anónimo.
Además en la entrada del cementerio hay un letrero que especifica que dentro está prohibido comer y beber. “Por respeto”. No sé qué tiene que ver el respeto con todo esto. ¿Respeto por quién? ¿Por los muertos? ¿Por los vivos? ¿Por la comida? ¿Por la bebida?
Pero desde la perspectiva de la edad del universo, somos rigurosamente idénticos.
He leído en algún sitio que los cincuenta son la vejez de la juventud y los sesenta la juventud de la vejez. Cada uno se las arregla como puede con las palabras.
A veces el silencio parece el dialogo profundo de quienes se comprenden.
Eugene había muerto de no amar y no ser amado.
Los ojos de Eugene brillaban de alegría. Se posaban sobre las cosas, “las cosas de la vida”, la vida que sabía que estaba desapareciendo poco a poco bajo sus pies.
Eugene era mucho más lector que yo. A ese respecto, su piso engañaba, porque no había libros en ninguna habitación. No los guardaba en su casa. En cuanto los leía los regalaba o los dejaba en un banco, un tren, la mesa de un bar. “Que den vueltas, como el mundo”.
El modo en que los distintos idiomas del mundo toman el mando de nuestro cuerpo –expresiones del rostro y de las manos, modulación de la voz, relación entre bajos, medios y agudos, nasalización, sonidos guturales o aflautados, acentuación, ritmo respiratorio – puede provocar errores de bulto al interpretar las intenciones del hablante.
Leyéndolo, tenía la sensación de entrar de lleno en lo que la representación de la vida y la vida misma pueden tener de admirable y absurdo, de único y risible.
Sé que en realidad somos lo que somos gracias a nuestros padres, por supuesto, a nuestros maestros de escuela, acaso a nuestros profesores, pero estoy convencido de que debemos buena parte de nuestra construcción intima y afectiva a los artistas, estén muertos o vivos, y a las obras que crearon y que permanecen, pesa a la desaparición de sus autores, pesa al tiempo que borra las sonrisas, los rostros y los cuerpos.
En qué medida a veces la literatura puede pesar más que la vida, y también en qué medida puede hacerla más viva, reanimarla, alejar de ella, desgraciadamente por un tiempo limitado, lo que la corroe, la mina y la destruye.
Recuerdo que, cuando tenía por primera vez en las manos uno de sus libros, el último publicado, me sentía vibrar como antes de una cita de una importancia capital, y si me hubieran pedido que eligiera entre leer uno de sus libros o pasar una noche con una chica, no habría dudado ni un segundo.
Aunque haya escrito grandes libros, Kundera no puede curar casos desesperados.
Me digo que es mi madre y yo soy su hijo, aunque ahora pertenezcamos a dos mundos distintos, sin puntos de contacto. Ella habita en un universo del que lo ignoro todo, en el que no sé si existen el sufrimiento, el dolor, el placer, los sueños, los recuerdos, el tiempo, y que ella tampoco sabe nada del mío, no puede comprender de ninguna forma lo que experimento, lo que siento, ni cómo es mi vida.
Nuestra vida no se parece en nada a una figura lineal. Más bien se asemeja al único ejemplar de un libro compuesto, para algunos de nosotros, tan sólo de unas cuantas páginas, limpias y lisas, escrita con letra seria y esmerada; para otros, por un número mucho mayor de hojas, algunas desgarradas, otras con más o menos tachaduras, llenas de reinicios, y arrepentimientos.
Claudel, te amo.
PD: La parte de Claudel, Eugene y el encuentro con Kundera es sencillamente maravilloso.
Te amo Claudel, sí, lo repito por si no quedó claro.
June 28, 2019
A propósito da morte precoce e relativamente inesperada do seu melhor amigo, um cineasta reflete sobre a vida e a morte, equacionando o nosso papel na passagem por esta experiência, falando do amadurecimento, da velhice, da tentativa de preservação das memórias após o fim.
É um livro sobre a amizade, o amor, a lembrança e o esquecimento, a doença e o que significa estar vivo.
É também um livro sobre o cinema, a literatura e a mudança que os mesmos podem gerar nas nossas vidas.
E tem um extra, que acaba por justificar a tentativa do cineasta de perpetuar a vida do amigo anos após a sua morte: a história do povo Toraja, uma tribo indonésia que preserva o corpo dos seus mortos como se apenas de doentes se tratassem, vestindo-os e despindo-os, colocando-os em situações do dia a dia e prolongando ao máximo a sua existência física.
É um livro sobre a amizade, o amor, a lembrança e o esquecimento, a doença e o que significa estar vivo.
É também um livro sobre o cinema, a literatura e a mudança que os mesmos podem gerar nas nossas vidas.
E tem um extra, que acaba por justificar a tentativa do cineasta de perpetuar a vida do amigo anos após a sua morte: a história do povo Toraja, uma tribo indonésia que preserva o corpo dos seus mortos como se apenas de doentes se tratassem, vestindo-os e despindo-os, colocando-os em situações do dia a dia e prolongando ao máximo a sua existência física.
May 12, 2017
Uma das personagens deste romance diz, a certa altura - a propósito de Milan Kundera -, que quando tinha o seu último livro na mão escolhia lê-lo a passar uma noite de amor. Quando li isto sorri porque eu tinha, momentos antes, decidido tirar um dia de férias e ficar em casa para terminar o último livro de Philippe Claudel...
Há escritores de que gosto muito de alguns dos seus livros; de Claudel gosto muito de todos. Como diz a minha amiga Carmo n'O Relatório de Brodeck:
"...sabem como é na praia, nos dias de mar calmo, quando repentinamente vem uma onda maior que vos apanha de surpresa, vos deita abaixo, vos arrasta pela areia e só vos resta esperar que recue para poderem levantar-se de novo?
É o que acontece quando se lê Philippe Claudel. Aconteceu-me o mesmo com “A Neta do Senhor Linh” e, acredito, aconteça até com a lista do supermercado do senhor."
Em A Árvore dos Toraja, Claudel não nos fala de ódio e maldade. Sim de amor. Sempre de amor. Do amor no sentido que lhe damos; amor, paixão e desejo entre casais; e de um outro a que chamamos amizade.
E fala-nos de doença, de velhice, da lenta degradação do nosso corpo, iniciada quando nascemos, até, finalmente, irmos ao encontro daquela que sempre nos contempla e nunca nos esquece: a Morte.
E fala-nos de literatura e de cinema; do quanto estas artes moldam a nossa forma de ser, de encarar a vida, o amor, a morte...
É um livro belo e comovente sobre a perda, a fragilidade humana, mas que nos transmite um sentimento de encantamento pela vida e pela felicidade que nos é concedida de amar e continuarmos através de outro ser...
(E, agora, vou dizer à minha filha o quanto me sinto abençoada por ela existir...
E, depois, vou dizer à minha maior amiga que a amo muito...)
Há escritores de que gosto muito de alguns dos seus livros; de Claudel gosto muito de todos. Como diz a minha amiga Carmo n'O Relatório de Brodeck:
"...sabem como é na praia, nos dias de mar calmo, quando repentinamente vem uma onda maior que vos apanha de surpresa, vos deita abaixo, vos arrasta pela areia e só vos resta esperar que recue para poderem levantar-se de novo?
É o que acontece quando se lê Philippe Claudel. Aconteceu-me o mesmo com “A Neta do Senhor Linh” e, acredito, aconteça até com a lista do supermercado do senhor."
Em A Árvore dos Toraja, Claudel não nos fala de ódio e maldade. Sim de amor. Sempre de amor. Do amor no sentido que lhe damos; amor, paixão e desejo entre casais; e de um outro a que chamamos amizade.
"A morte de Eugène não se limitou a privar-me do meu melhor e único amigo. Tirou-me também toda a possibilidade de dizer, de expressar o que em mim se agita e treme. (...) Dei-me conta de quanto a nossa amizade era uma amizade de palavras, e quanto essas palavras trocadas haviam constituído para mim, durante anos, um vigamento daquela casa que todos tentamos construir com paciência e dificuldade e que se chama vida."
E fala-nos de doença, de velhice, da lenta degradação do nosso corpo, iniciada quando nascemos, até, finalmente, irmos ao encontro daquela que sempre nos contempla e nunca nos esquece: a Morte.
E fala-nos de literatura e de cinema; do quanto estas artes moldam a nossa forma de ser, de encarar a vida, o amor, a morte...
É um livro belo e comovente sobre a perda, a fragilidade humana, mas que nos transmite um sentimento de encantamento pela vida e pela felicidade que nos é concedida de amar e continuarmos através de outro ser...
"...esquecendo o meu corpo, esquecendo quem sou, esquecendo os meus males e as minhas hesitações, os meus erros, as minhas feridas, serei todo dela, para que ela possa viver, amar, rir, maravilhar-se e crescer até ao céu."
(E, agora, vou dizer à minha filha o quanto me sinto abençoada por ela existir...
E, depois, vou dizer à minha maior amiga que a amo muito...)
January 4, 2024
I stayed up through a bout of insomnia last night reading this one, and I have to say it reads more like an autobiographical journal as opposed to fiction. The protagonist reads like Claudel is relaying things that have happened throughout his own life.
Claudel writes beautifully about friendship, life, loss, relationships, storytelling, ageing and philosophy. In fact, the whole story feels very philosophical and introspective in nature.
The title is a little misleading as the Toraja tree reference is fleeting at the beginning of the book and only minimally referred to again throughout, nevertheless it lends an enriching aspect to the story.
Extremely poetic and deep writing here that was an absolute joy to read, and the perfect companion for the dark hours of night.
Claudel writes beautifully about friendship, life, loss, relationships, storytelling, ageing and philosophy. In fact, the whole story feels very philosophical and introspective in nature.
The title is a little misleading as the Toraja tree reference is fleeting at the beginning of the book and only minimally referred to again throughout, nevertheless it lends an enriching aspect to the story.
Extremely poetic and deep writing here that was an absolute joy to read, and the perfect companion for the dark hours of night.
February 24, 2018
Me ha gustado, quizás más como reflexión y homenaje que como novela en sí. Pero me ha gustado mucho en su conjunto
http://entremontonesdelibros.blogspot...
http://entremontonesdelibros.blogspot...
March 17, 2023
Opinião no meu blogue, em: https://wwwescrevinhados-cantarinha.b...
September 8, 2018
Philippe Claudel takes the Toraja custom of interning the bodies of very young children into the trunks of trees as an overarching symbol for his novel The Tree of the Toraja, published originally in French as L’arbre du pays Toraja in 2016, now beautifully translated into English by Euan Cameron. This is the process of the burial, as explained by the narrator in his always delicate, poetic language:
A cavity is carved out of the trunk of the tree. The little corpse wrapped in a shroud is placed inside. The opening of the sylvan tomb is filled in with a weave of branches and cloths. Gradually, over the course of the years, the wood of the tree grows over it, retaining the child’s body within its own large body, beneath its newly healed bark. Then, very slowly, in harmony with the patient rhythm of the tree’s growth, begins the journey that will see it rise up towards the heaven.
Claudel, or the unnamed narrator of this likely very autobiographical novel, encountered the tradition during his travels in Indonesia in 2012. When he returns home in France, a message from his best friend Eugène is waiting for him on the answering machine, telling him he’s got a nasty cancer. This sets the story, as well as the tone, for The Tree of the Toraja, an extremely pensive meditation on death by the narrator, who is an acclaimed film director, scriptwriter, as well as novelist. Into these 150 pages or so, Claudel packs his professional as well as private life, including his ex-wife Florence and their stillborn child, whose physical non-existence she refuses to acknowledge:
Like the Toraja tree, she continued over the years to have her child grow within her innermost being. Her woman’s body was filled with the presence of the little dead corpse which she never really buried but which she welcomed into her home, into her inner dwelling and into her life, moulding her according to her different ages, having her blossom into a giggling little child, then into an eternal and idealised young girl, and who took up so much room that Florence never, either with me or with Luc, her new husband, tried to have another child afterwards.
As the above passage implies, Claudel writes in long, lush, meandering sentences. There is deliberately little narrative pull as we listen to his tender, melancholy ruminations on various aspects of life, which usually revolve around, or end up, in death. It is not surprising to see that the narrator recounts scenes from Proust, as the two clearly share a penchant for minute explorations of consciousness. “I’ve always had a tendency to listen to myself too much. Perhaps I need to keep my distance from myself,” he notes at one point, not without signs of emerging depression.
Despite his various love affairs, it is Eugène and their close, homosocial relationship which holds the center for the narrator and the whole book. The two of them had worked together in the film business for years, during which they had formed a close bond. Eugène’s demise is tragic for the narrator, and The Tree of the Toraja is partially an attempt to continue a discussion with his much-missed friend: “I have taken on this book as though I was hoping to continue a conversation that has been interrupted, as though trying to weave a flimsy, invisible trap capable of capturing voices and lost moments,” he remarks, mirroring the Toraja tradition:
Today, it seems to be that, thanks to this free-flowing narrative, its layout and its development, not only am I obliging Eugène to remain near me, I am also keeping him on a sort of life-support machine, in a coma that is not exactly death, but at the same time I am able to resume work on my house. […] Eugène is here, in the pages, in the lines, or between them.
Their relationship suggests that the narrator has never quite reached a similar bond with the women in his life, with whom, one could argue, the narrator acts somewhat egoistically. There’s a tinge of the dudebro tradition in his dealings with Elena, a much younger love interest, their situation characteristic of the Philip Roth generation of writers: an older male author, who not unsurprisingly reads only other male authors (Milan Kundera is the most significant name in this novel), having sexual relations with a young woman. This aspect – which often triggers the feminist in me – aside, The Tree of the Toraja is first and foremost a beautiful novel, a grower that reveals its many sides after reading. The way that the eponymous tradition is woven into the narrative indicates the sort of mastery of storytelling that often only an established author is capable of. Coincidentally, it is very similar to the Uruguayan novelist Daniel Mella’s Older Brother, which has just been published as well. Both are autobiographical, short novels, clad in green covers, which deal with death, and, most surprisingly, share a character who is struck by lightning.
Written for the Helsinki Book Review.
A cavity is carved out of the trunk of the tree. The little corpse wrapped in a shroud is placed inside. The opening of the sylvan tomb is filled in with a weave of branches and cloths. Gradually, over the course of the years, the wood of the tree grows over it, retaining the child’s body within its own large body, beneath its newly healed bark. Then, very slowly, in harmony with the patient rhythm of the tree’s growth, begins the journey that will see it rise up towards the heaven.
Claudel, or the unnamed narrator of this likely very autobiographical novel, encountered the tradition during his travels in Indonesia in 2012. When he returns home in France, a message from his best friend Eugène is waiting for him on the answering machine, telling him he’s got a nasty cancer. This sets the story, as well as the tone, for The Tree of the Toraja, an extremely pensive meditation on death by the narrator, who is an acclaimed film director, scriptwriter, as well as novelist. Into these 150 pages or so, Claudel packs his professional as well as private life, including his ex-wife Florence and their stillborn child, whose physical non-existence she refuses to acknowledge:
Like the Toraja tree, she continued over the years to have her child grow within her innermost being. Her woman’s body was filled with the presence of the little dead corpse which she never really buried but which she welcomed into her home, into her inner dwelling and into her life, moulding her according to her different ages, having her blossom into a giggling little child, then into an eternal and idealised young girl, and who took up so much room that Florence never, either with me or with Luc, her new husband, tried to have another child afterwards.
As the above passage implies, Claudel writes in long, lush, meandering sentences. There is deliberately little narrative pull as we listen to his tender, melancholy ruminations on various aspects of life, which usually revolve around, or end up, in death. It is not surprising to see that the narrator recounts scenes from Proust, as the two clearly share a penchant for minute explorations of consciousness. “I’ve always had a tendency to listen to myself too much. Perhaps I need to keep my distance from myself,” he notes at one point, not without signs of emerging depression.
Despite his various love affairs, it is Eugène and their close, homosocial relationship which holds the center for the narrator and the whole book. The two of them had worked together in the film business for years, during which they had formed a close bond. Eugène’s demise is tragic for the narrator, and The Tree of the Toraja is partially an attempt to continue a discussion with his much-missed friend: “I have taken on this book as though I was hoping to continue a conversation that has been interrupted, as though trying to weave a flimsy, invisible trap capable of capturing voices and lost moments,” he remarks, mirroring the Toraja tradition:
Today, it seems to be that, thanks to this free-flowing narrative, its layout and its development, not only am I obliging Eugène to remain near me, I am also keeping him on a sort of life-support machine, in a coma that is not exactly death, but at the same time I am able to resume work on my house. […] Eugène is here, in the pages, in the lines, or between them.
Their relationship suggests that the narrator has never quite reached a similar bond with the women in his life, with whom, one could argue, the narrator acts somewhat egoistically. There’s a tinge of the dudebro tradition in his dealings with Elena, a much younger love interest, their situation characteristic of the Philip Roth generation of writers: an older male author, who not unsurprisingly reads only other male authors (Milan Kundera is the most significant name in this novel), having sexual relations with a young woman. This aspect – which often triggers the feminist in me – aside, The Tree of the Toraja is first and foremost a beautiful novel, a grower that reveals its many sides after reading. The way that the eponymous tradition is woven into the narrative indicates the sort of mastery of storytelling that often only an established author is capable of. Coincidentally, it is very similar to the Uruguayan novelist Daniel Mella’s Older Brother, which has just been published as well. Both are autobiographical, short novels, clad in green covers, which deal with death, and, most surprisingly, share a character who is struck by lightning.
Written for the Helsinki Book Review.
October 31, 2018
Gelezen in het Nederlands. Verhaal over afscheid van een vriend. Belang van taal en woord die onze herinnering en ons leven vorm geven.
January 23, 2021
Een Nederlandse tekst volgt onderaan.
Sur l'île de Sulawesi, les Toraja, une communauté indigène, ont l'habitude d'enterrer leurs enfants morts dans le tronc d'un arbre particulier, qui peu à peu se referme. L'arbre grandit et laisse monter l’âme vers le ciel. Citation : "L’existence de ce peuple est obsessionnellement rythmée par la mort."
Dans ce livre, le narrateur, est le personnage principal, c'est son point de vue qui fait le récit. Le narrateur est un réalisateur de cinéma, qui fait un voyage en Indonésie après avoir perdu son meilleur ami et le producteur de ses films, Eugène. Mais l'auteur et le narrateur sont légèrement à confondre, car Claudel a lui-même perdu son ami, aussi l'époque patron chez Edition Stock, Jean-Marc Roberts, environ 2 ans avant qu'il écrivait ce roman (2016).
Un mot suffit pour dessiner l'axe central de ce roman : la mort. Le rapport du voyage en Indonésie du narrateur est en fait seulement un court prologue.
La première partie le rend difficile de s'habituer à ce livre et le langage n'est pas facile. Au premier plan, Claudel a écrit ici un oeuvre philosophique dans lequel il réfléchit profondément sur la mort, et la perte de son ami, et la mort en général, à travers le livre complet. Il s'agit de la vie face à la mort. Le texte reste quand même un peu à distance jusqu'à ce qu'on arrive à la point que la vie privée du réalisateur de cinéma glisse plus dans l'histoire. Claudel écrit de nouveau ce roman dans son style caractéristique, minutieux et consciencieux, très éloquent comment on le connait.
Le narrateur est arrivé dans une période de deuil et doit parcourir ce chemin d'abord avant qu'il puisse restaurer et reprendre sa vie, après avoir du accompagner Eugène dans son dernier voyage. Il a servi comme " buddy palliatif " pour son ami et dans les pages, il partage ses mémoires et plusieurs anecdotes sur sa vie avec lui, par ex. comment ils se sont rencontrés ensemble l'écrivain tchèque Milan Kundera, qui a habité en France pour beaucoup d'années, à l'occasion d'une sortie non-réglementaire hors de l'hôpital où Eugène s'est résidé à la fin de sa vie. Bien que le livre est très noir, la force de l'amitié et de l'amour est heureusement aussi approfondie comme antidote.
Quand même, la vie du narrateur doit continuer et le récit suit et entremêle alors l'évolution de la maladie de son ami, la création et finalisation de son dernier film, et sa rencontre avec une femme plus jeune que lui. Vers la fin du livre, il est très symbolique quelle direction la vie du narrateur prend soudainement, qui n'est peut-être pas très crédible selon moi ?
La mort, la perte, le deuil, les mémoires et la vie sont des thèmes centraux dans ce livre comme aussi dans d'autres œuvres de Claudel. Ces thèmes sont aussi clairement présent dans son début "Meuse l'oubli" par exemple.
Citation : "Comment vas-tu?" "Comment-va-t-elle?" [...] "Je me disais qu'il était cocasses d'employer un verbe qui indique le mouvement pour caractériser un état mental ou physique. Nous nous percevons comme des êtres mobiles. Notre mouvement garantit notre bonheur. Si plus rien ne bouge, n'avance, si tout s'arrête, s'immobilise, la possibilité du bonheur meurt et nous avec : ça ne va plus. Nulle part."
Ceci est par hasard aussi une belle réflexion sur la langue française!
Si ce texte ne semble pas très 'français français', c'est parce que je suis néerlandophone et j'ai essayé d'écrire ce petit critique quand même dans ma deuxième langue.
In het Nederlands:
Op het eiland Sulawesi hebben de Toraja, een inheemse gemeenschap, de gewoonte hun dode kinderen te begraven in de stam van een bepaalde boom, waarvan de schors dan geleidelijk aan dichtgroeit. De boom groeit en laat de ziel naar de hemel stijgen. Citaat: "L’existence de ce peuple est obsessionnellement rythmée par la mort."
In dit boek is de verteller de hoofdpersoon, het verhaal is geschreven uit een ik-perspectief. De verteller is een filmregisseur die een reis naar Indonesië heeft gemaakt nadat hij zijn beste vriend en de producent van zijn films, Eugène, heeft verloren. Maar de auteur en de verteller overlappen elkaar wel, want Claudel verloor zelf zijn vriend, de baas bij zijn uitgeverij Editions Stock, Jean-Marc Roberts, zo'n 2 jaar voordat hij deze roman schreef (2016).
De rode draad van deze roman is de dood. Het verslag van de reis van de verteller naar Indonesië is in feite slechts een korte proloog.
Het eerste deel maakt het moeilijk om echt in dit boek te komen en het taalgebruik is niet gemakkelijk. Dit boek is dan ook eerst en vooral een filosofisch werk waarin Claudel nadenkt over de dood, het verlies van zijn vriend, en de dood in het algemeen. Het gaat over welke vorm het leven aanneemt in het aanschijn van de nakende dood. De tekst blijft een beetje afstandelijk totdat we op een punt komen waar het privé-leven van de filmregisseur meer in het verhaal binnenkomt.
Claudel schrijft dit boek in zijn herkenbare stijl: minutieus, met overleg en eloquent (welsprekend).
De verteller is in een periode van rouw beland en moet eerst deze weg afleggen voordat hij zijn leven kan herstellen en hervatten, nadat hij Eugène op zijn laatste reis heeft moeten vergezellen. Als palliatieve buddy begeleidde hij zijn vriend en in dit boek deelt hij vele herinneringen en anekdotes die hij samen met hem beleefde, bijv. hoe zij samen de Tsjechische schrijver Milan Kundera, die vele jaren in Frankrijk woonde, ontmoetten ter gelegenheid van een niet-reglementair uitje buiten het ziekenhuis waar Eugène aan het eind van zijn leven verbleef. Hoewel het boek erg zwart is, wordt gelukkig ook de kracht van vriendschap en liefde als tegengif uitgediept.
Toch moet het leven van de verteller doorgaan, en het verhaal volgt en verweeft dan de evolutie van de ziekte van zijn vriend met de creatie en de voltooiing van zijn laatste film, en zijn ontmoeting met een vrouw die jonger is dan hijzelf. Tegen het einde van het boek is het erg symbolisch hoe zijn leven dan verdergaat, hoewel ik dit misschien niet heel geloofwaardig vond.
De thema's dood, verlies, rouw, herinneringen, en het leven staan centraal in dit boek maar ook in verschillende andere boeken van Claudel. Deze thema's zijn bijv. ook duidelijk aanwezig in zijn debuut "Rivier van vergetelheid" (Meuse l'oubli).
Citaat: "Comment vas-tu?" "Comment-va-t-elle?" [...] "Je me disais qu'il était cocasses d'employer un verbe qui indique le mouvement pour caractériser un état mental ou physique. Nous nous percevons comme des êtres mobiles. Notre mouvement garantit notre bonheur. Si plus rien ne bouge, n'avance, si tout s'arrête, s'immobilise, la possibilité du bonheur meurt et nous avec : ça ne va plus. Nulle part."
Een mooie bedenking over de Franse taal trouwens!
Sur l'île de Sulawesi, les Toraja, une communauté indigène, ont l'habitude d'enterrer leurs enfants morts dans le tronc d'un arbre particulier, qui peu à peu se referme. L'arbre grandit et laisse monter l’âme vers le ciel. Citation : "L’existence de ce peuple est obsessionnellement rythmée par la mort."
Dans ce livre, le narrateur, est le personnage principal, c'est son point de vue qui fait le récit. Le narrateur est un réalisateur de cinéma, qui fait un voyage en Indonésie après avoir perdu son meilleur ami et le producteur de ses films, Eugène. Mais l'auteur et le narrateur sont légèrement à confondre, car Claudel a lui-même perdu son ami, aussi l'époque patron chez Edition Stock, Jean-Marc Roberts, environ 2 ans avant qu'il écrivait ce roman (2016).
Un mot suffit pour dessiner l'axe central de ce roman : la mort. Le rapport du voyage en Indonésie du narrateur est en fait seulement un court prologue.
La première partie le rend difficile de s'habituer à ce livre et le langage n'est pas facile. Au premier plan, Claudel a écrit ici un oeuvre philosophique dans lequel il réfléchit profondément sur la mort, et la perte de son ami, et la mort en général, à travers le livre complet. Il s'agit de la vie face à la mort. Le texte reste quand même un peu à distance jusqu'à ce qu'on arrive à la point que la vie privée du réalisateur de cinéma glisse plus dans l'histoire. Claudel écrit de nouveau ce roman dans son style caractéristique, minutieux et consciencieux, très éloquent comment on le connait.
Le narrateur est arrivé dans une période de deuil et doit parcourir ce chemin d'abord avant qu'il puisse restaurer et reprendre sa vie, après avoir du accompagner Eugène dans son dernier voyage. Il a servi comme " buddy palliatif " pour son ami et dans les pages, il partage ses mémoires et plusieurs anecdotes sur sa vie avec lui, par ex. comment ils se sont rencontrés ensemble l'écrivain tchèque Milan Kundera, qui a habité en France pour beaucoup d'années, à l'occasion d'une sortie non-réglementaire hors de l'hôpital où Eugène s'est résidé à la fin de sa vie. Bien que le livre est très noir, la force de l'amitié et de l'amour est heureusement aussi approfondie comme antidote.
Quand même, la vie du narrateur doit continuer et le récit suit et entremêle alors l'évolution de la maladie de son ami, la création et finalisation de son dernier film, et sa rencontre avec une femme plus jeune que lui. Vers la fin du livre, il est très symbolique quelle direction la vie du narrateur prend soudainement, qui n'est peut-être pas très crédible selon moi ?
La mort, la perte, le deuil, les mémoires et la vie sont des thèmes centraux dans ce livre comme aussi dans d'autres œuvres de Claudel. Ces thèmes sont aussi clairement présent dans son début "Meuse l'oubli" par exemple.
Citation : "Comment vas-tu?" "Comment-va-t-elle?" [...] "Je me disais qu'il était cocasses d'employer un verbe qui indique le mouvement pour caractériser un état mental ou physique. Nous nous percevons comme des êtres mobiles. Notre mouvement garantit notre bonheur. Si plus rien ne bouge, n'avance, si tout s'arrête, s'immobilise, la possibilité du bonheur meurt et nous avec : ça ne va plus. Nulle part."
Ceci est par hasard aussi une belle réflexion sur la langue française!
Si ce texte ne semble pas très 'français français', c'est parce que je suis néerlandophone et j'ai essayé d'écrire ce petit critique quand même dans ma deuxième langue.
In het Nederlands:
Op het eiland Sulawesi hebben de Toraja, een inheemse gemeenschap, de gewoonte hun dode kinderen te begraven in de stam van een bepaalde boom, waarvan de schors dan geleidelijk aan dichtgroeit. De boom groeit en laat de ziel naar de hemel stijgen. Citaat: "L’existence de ce peuple est obsessionnellement rythmée par la mort."
In dit boek is de verteller de hoofdpersoon, het verhaal is geschreven uit een ik-perspectief. De verteller is een filmregisseur die een reis naar Indonesië heeft gemaakt nadat hij zijn beste vriend en de producent van zijn films, Eugène, heeft verloren. Maar de auteur en de verteller overlappen elkaar wel, want Claudel verloor zelf zijn vriend, de baas bij zijn uitgeverij Editions Stock, Jean-Marc Roberts, zo'n 2 jaar voordat hij deze roman schreef (2016).
De rode draad van deze roman is de dood. Het verslag van de reis van de verteller naar Indonesië is in feite slechts een korte proloog.
Het eerste deel maakt het moeilijk om echt in dit boek te komen en het taalgebruik is niet gemakkelijk. Dit boek is dan ook eerst en vooral een filosofisch werk waarin Claudel nadenkt over de dood, het verlies van zijn vriend, en de dood in het algemeen. Het gaat over welke vorm het leven aanneemt in het aanschijn van de nakende dood. De tekst blijft een beetje afstandelijk totdat we op een punt komen waar het privé-leven van de filmregisseur meer in het verhaal binnenkomt.
Claudel schrijft dit boek in zijn herkenbare stijl: minutieus, met overleg en eloquent (welsprekend).
De verteller is in een periode van rouw beland en moet eerst deze weg afleggen voordat hij zijn leven kan herstellen en hervatten, nadat hij Eugène op zijn laatste reis heeft moeten vergezellen. Als palliatieve buddy begeleidde hij zijn vriend en in dit boek deelt hij vele herinneringen en anekdotes die hij samen met hem beleefde, bijv. hoe zij samen de Tsjechische schrijver Milan Kundera, die vele jaren in Frankrijk woonde, ontmoetten ter gelegenheid van een niet-reglementair uitje buiten het ziekenhuis waar Eugène aan het eind van zijn leven verbleef. Hoewel het boek erg zwart is, wordt gelukkig ook de kracht van vriendschap en liefde als tegengif uitgediept.
Toch moet het leven van de verteller doorgaan, en het verhaal volgt en verweeft dan de evolutie van de ziekte van zijn vriend met de creatie en de voltooiing van zijn laatste film, en zijn ontmoeting met een vrouw die jonger is dan hijzelf. Tegen het einde van het boek is het erg symbolisch hoe zijn leven dan verdergaat, hoewel ik dit misschien niet heel geloofwaardig vond.
De thema's dood, verlies, rouw, herinneringen, en het leven staan centraal in dit boek maar ook in verschillende andere boeken van Claudel. Deze thema's zijn bijv. ook duidelijk aanwezig in zijn debuut "Rivier van vergetelheid" (Meuse l'oubli).
Citaat: "Comment vas-tu?" "Comment-va-t-elle?" [...] "Je me disais qu'il était cocasses d'employer un verbe qui indique le mouvement pour caractériser un état mental ou physique. Nous nous percevons comme des êtres mobiles. Notre mouvement garantit notre bonheur. Si plus rien ne bouge, n'avance, si tout s'arrête, s'immobilise, la possibilité du bonheur meurt et nous avec : ça ne va plus. Nulle part."
Een mooie bedenking over de Franse taal trouwens!
September 9, 2017
Philippe Claudel, at least so it seems to me, almost always teeters on the edge of sentimentality, and in this book he may fall off. But it is difficult not to do so when writing of the death of a friend and of the musings about mortality such an event inevitably brings . . . and this exacerbated by an affair with a much younger woman. The novel is saved, however, by two qualities. The first is Claudel's clever presentation of certain scenes, all quite cinematic, as we might expect. Among many such scenes in this novel, my favorite is the narrator's encounter in a rundown Chinese bar/restaurant with Milan Kundera. But there are others just as delicious. The second quality is Claudel's gentle humanism, which shines on almost every page. And, a bit like charity in Paul's Christianity, such a quality in a novel covers a multitude of sins.
July 24, 2017
Me ha gustado mucho la forma en que está escrito, esas frases tan llenas de sentimientos que alguna vez has sentido sin llegar a verbalizar. Me interesa más la historia de Eugene que la de Elena, me parece muy floja esta parte, como si no la contara con tantas ganas, y en general me deja un poso de tristeza y esperanza que no se valorar aún. Pero hay que leerla
March 1, 2022
Ik vond dit boek een mindere Claudel, hoewel het ook best veel knap geschreven passages bevat. Maar het geheel beviel me niet echt. Het was nogal afstandelijk beschreven, zeker wat de liefdesrelatie van de hoofdpersoon betreft. Het gaat meer over gedachten dan over gevoelens. Het raakte me nergens echt.
December 10, 2016
Een mooi, filosofisch boek over leven en dood met veel zijwegen naar literatuur en cinema. Het achterliggende verhaal mocht wel wat sterker.
May 27, 2018
Esta novela del autor francés comienza con un viaje que hace el narrador a dónde vive la comunidad de los Toraya. Estos entierran a sus muertos en sabanas para que pronto se conviertan en parte de la tierra. También entierran a los niños que fallecen dentro de un hueco de un árbol, por lo que cuando el hueco se cierra, pasan a ser parte del mismo.
En esta narración, el narrador se cuestiona sobre la esencia de la muerte a causa del fallecimiento de su mejor amigo Éugene. Mujeriego y apasionado, Éugene tiene 5 hijos de 5 mujeres diferentes, siendo el más pequeño tan solo un niño. Preso de un cáncer fulminante, se lo comunica al narrador por teléfono, como una humorada, creyéndose lo suficientemente fuerte como para ganarle.
Sin embargo, la muerte que lo ronda se lo apropia. En una visita al hospital, en sus últimos días, Éugene le pide al escritor que lo saque a la calle. Después de insistir denodadamente, logra convencer a su amigo. Juntos se acercan a un café. Allí verán a Milan Kundera, escritor checo que Eúgene admira, relatando la importancia que sus cuentos, ensayos y novelas han tenido a lo largo de su vida. Éugene expresa sus ideas abiertamente, sabiendo que será su última posibilidad de estar fuera del hospital. Poco tiempo después, Éugene muere.
Una novela que nos hace reflexionar sobre la vida y su fragilidad, sobre la muerte y su potencia. El autor cuestiona las decisiones que ha tomado, los caminos que ha dejado de lado, las oportunidades que ha visto pasar. Así nos llevará a intentar entender el lugar que ocupamos en el mundo, y como valorar nuestros días en él.
mail: ana.ovejero@gmail.com
instagram: @ananbooks
En esta narración, el narrador se cuestiona sobre la esencia de la muerte a causa del fallecimiento de su mejor amigo Éugene. Mujeriego y apasionado, Éugene tiene 5 hijos de 5 mujeres diferentes, siendo el más pequeño tan solo un niño. Preso de un cáncer fulminante, se lo comunica al narrador por teléfono, como una humorada, creyéndose lo suficientemente fuerte como para ganarle.
Sin embargo, la muerte que lo ronda se lo apropia. En una visita al hospital, en sus últimos días, Éugene le pide al escritor que lo saque a la calle. Después de insistir denodadamente, logra convencer a su amigo. Juntos se acercan a un café. Allí verán a Milan Kundera, escritor checo que Eúgene admira, relatando la importancia que sus cuentos, ensayos y novelas han tenido a lo largo de su vida. Éugene expresa sus ideas abiertamente, sabiendo que será su última posibilidad de estar fuera del hospital. Poco tiempo después, Éugene muere.
Una novela que nos hace reflexionar sobre la vida y su fragilidad, sobre la muerte y su potencia. El autor cuestiona las decisiones que ha tomado, los caminos que ha dejado de lado, las oportunidades que ha visto pasar. Así nos llevará a intentar entender el lugar que ocupamos en el mundo, y como valorar nuestros días en él.
mail: ana.ovejero@gmail.com
instagram: @ananbooks
November 14, 2024
J’ai speed run les 150 dernières pages du livre ce midi et c’était pas fou. Le guy a l’impression de révolutionner le monde… je roulait des yeux à chaque page…👾
December 6, 2025
Knap geschreven, maar de male gaze was iets te overheersend, naar mijn smaak.
March 24, 2019
Ik ontmoette Philippe Claudel tijdens het podiumprogramma 'Saint Amour' dat in de Valentijnsperiode over de Belgische podia raast. Ik kende de auteur toen enkel bij naam maar van zodra hij passages voordroeg uit dit boek, werd ik diep getroffen door de rijkdom van zijn taal. De beelden die hij opwierp. Zijn observaties, zo haarscherp, het leek wel alsof hij me moeiteloos mee nam in een film dat later toch niet meer dan een boek scheen.
De boom in het land van de Toraja start in Sulawesi waar de Toraja wonen. Dit volk laat zijn leven obsessief leiden door het ritme van de dood. De uitvaart duurt maanden, soms wel jaren. Als kinderen dood geboren worden, dan pakken ze het in in doeken en stoppen ze het in de schors van een boom. Ze geloven dat het de boom is die uiteindelijk de kinderen naar de hemel brengt. Het is een markante start van een verhaal waarbij Claudel het verhaal vertelt van een filmmaker en zijn beste vriend Eugène die terminaal ziek blijkt. Van zodra hij dit scenario ziet voltrekken, staat hij stil bij de dood en hoe die zich verhoudt tot het leven, hoe hij die dood moet plaatsen, hoe we ze integreren in ons dagelijks leven, onze bezigheden, onze liefdes en ons werk. De filmmaker laveert tegelijk tussen twee vrouwen. Er is Florence waarmee hij lang zijn leven deelde en waar hij een soort van zielsverwantschap mee heeft en er is de veel jongere Elena die hij eerst bespiedt van op zijn appartement en daarna het hof maakt in een wondermooi neergepende romance.
"We zaten aan weerszijden van haar bureau dat zo smal was als een schoolbank, en onze gezichten bevonden zich zo dicht bij elkaar dat ik in haar diepbruine ogen rossige glitters zag die zich verspreiden als de kleurige vonkjes die onze kinderblik betovert als die zich verliest in de oneindige spiegels van een caleidoscoop."
Zo beschrijft Claudel de eerste ontmoeting tussen de filmmaker en zijn buurvrouw Elena die hij eerst bespiedt. Omdat hij haar eerst als louter een lichaam beschouwt is het mogelijk voor hem om in haar iets te laten groeien, om haar te laten bestaan zoals hij haar wil laten bestaan. Wanneer hij bij een jonge arts terecht komt, ontdekt hij dat zij zijn buurvrouw is.
Doordat de filmmaker van dichtbij geconfronteerd wordt met de dood, zoekt hij een antwoord op een aantal zeer filosofische vragen bij Elena. Hij wil die omzetten in beeld als onderdeel van een nieuwe film.
"Wat mij interesseert", zei ik, "zijn niet de lichamelijke aspecten van het ontstaan en de ontwikkeling van ernstige ziektes, maar juist de omstandigheden waaronder die ziektes de kop opsteken en - waarom ook niet? - hun programmering."
In dit belangrijke hoofdstuk leert de filmmaker de opvattingen van Elena over het menselijke lichaam kennen.
Elena vraagt hem: "Als u uw lichaam zou moeten beschrijven als een persoon, wat zou u dan zeggen? Hoe zou u het aan een ander voorstellen." Het is een van de manieren waarop Claudel het lichaam abstrageert. Later in het boek vraagt hij zich ook af, wat als we allemaal geboren worden zonder lichaam, louter in het bezit zijn van een stem. Zou dat een vooruitgang zijn?
Elena maakt een onderscheid tussen verschillende fases waarmee je in je lichaam staat. Er is de ontdekkingsfase waarbij je jouw lichaam leert kennen, leert ontdekken wat je er mee kan. Er is de fase waarbij je in evenwicht leeft, en vertrouwt op je lichaam en uiteindelijk ook een fase waarbij je jouw lichaam als vijandig beschouwt. Het voelt als verraad, want jarenlang doe je pogingen om jouw lichaam gezond te houden, maar bij een sterfgeval, een ziekte of slijtage begint het je te treiteren. Van zodra je er tegen kampt, begin je eigenlijk de manier waarop het lichaam zich tegen je keert te versterken.
Uiteindelijk leidt het razendsnel tot een verloren lichaam tot de dood er op volgt.
Elena drukt dit naar mijn mening wat zwaar uit. Ze gaat er van uit dat iedereen op een bepaald moment een perfecte harmonie vindt tussen lichaam en geest en dat de fases organisch zijn wat naar mijn gevoel net een hele kunstmatige opvatting is van hoe een levensloop bestaat.
Claudel denkt niet enkel na over dood maar ook over leven. "Wat is de hoogste mate van leven? Zou je verschillende toestanden kunnen onderscheiden waarin je meer of minder in leven bent? En wat leert het lichaam ons hierover? Betekent leven dat je je geen zorgen om je lichaam maakt, dat je het niet voelt, er niet mee bezig bent? Of ben ik integendeel juist volledig in leven als mijn lichaam me laat lijden, als het mij hevig aan zichzelf herinnert... als het me duidelijk maakt dat ik eraan ben onderworpen."
Claudel observeert bij monde van de filmmaker op een fascinerende manier ouderdom, hoe lichaam en geest ouder worden. Zoals bij zijn moeder: "op mijn bezoeken kan ik niet lang bij mijn moeder blijven. Als ik naar haar kijk, zie ik een onhandige schets die gemaakt lijkt door een amateurschilder die zich vergist in haar gelaatstrekken, de verhoudingen van haar lichaam, de vorm van haar gestalte, de structuur van haar gezicht."
Later zegt hij ook: "we zien onszelf als mobiele wezens. Beweging garandeert geluk. Als niets meer beweegt, niets vooruitkomt, als alles tot stilstand komt en ophoudt met bewegen, dan sterft de mogelijkheid van geluk, met ons erbij: het gaat niet meer."
Dat is misschien nog het mooiste advies dat hij de lezer meegeeft. Beweeg, zoek prikkels op, rust maar val niet stil want in het stilvallen schuilt ogenschijnlijk de dood. Ik weet niet of ik hem hierin volg, maar lijnrechte antwoorden biedt de auteur ook niet. Hij suggereert eerder zijn opvatting van het leven aan wie er in vast zit. Beweging biedt een uitweg, maar ook liefde. De liefde die hij zo mooi beschrijft en die bij Florence en Elena telkens een andere gedaante aanneemt en in één van deze vrouwen zelfs nieuw leven schept. Het leidt tot een indrukwekkende slotalinea waarin Claudel het leven minimaliseert maar tegelijk betekenis geeft.
De boom in het land van de Toraja is een fascinerende zoektocht met interessante filosofische vragen en bedenkingen over interessante thema's zoals vriendschap, liefde, ouderdom, de dood, verdriet. Wie zich aan deze Claudel waagt, krijgt geen antwoorden maar het boek reist zonder twijfel mentaal even met je mee. De vragen zijn dusdanig opgesteld dat je tenminste zelf leert stil te staan bij je eigen bedenkingen over de thema's. En dat maakt dit boek best waardevol, niet in het minst door de taalkundige rijkdom en het vakmanschap waarmee Claudel het neerpende.
De boom in het land van de Toraja start in Sulawesi waar de Toraja wonen. Dit volk laat zijn leven obsessief leiden door het ritme van de dood. De uitvaart duurt maanden, soms wel jaren. Als kinderen dood geboren worden, dan pakken ze het in in doeken en stoppen ze het in de schors van een boom. Ze geloven dat het de boom is die uiteindelijk de kinderen naar de hemel brengt. Het is een markante start van een verhaal waarbij Claudel het verhaal vertelt van een filmmaker en zijn beste vriend Eugène die terminaal ziek blijkt. Van zodra hij dit scenario ziet voltrekken, staat hij stil bij de dood en hoe die zich verhoudt tot het leven, hoe hij die dood moet plaatsen, hoe we ze integreren in ons dagelijks leven, onze bezigheden, onze liefdes en ons werk. De filmmaker laveert tegelijk tussen twee vrouwen. Er is Florence waarmee hij lang zijn leven deelde en waar hij een soort van zielsverwantschap mee heeft en er is de veel jongere Elena die hij eerst bespiedt van op zijn appartement en daarna het hof maakt in een wondermooi neergepende romance.
"We zaten aan weerszijden van haar bureau dat zo smal was als een schoolbank, en onze gezichten bevonden zich zo dicht bij elkaar dat ik in haar diepbruine ogen rossige glitters zag die zich verspreiden als de kleurige vonkjes die onze kinderblik betovert als die zich verliest in de oneindige spiegels van een caleidoscoop."
Zo beschrijft Claudel de eerste ontmoeting tussen de filmmaker en zijn buurvrouw Elena die hij eerst bespiedt. Omdat hij haar eerst als louter een lichaam beschouwt is het mogelijk voor hem om in haar iets te laten groeien, om haar te laten bestaan zoals hij haar wil laten bestaan. Wanneer hij bij een jonge arts terecht komt, ontdekt hij dat zij zijn buurvrouw is.
Doordat de filmmaker van dichtbij geconfronteerd wordt met de dood, zoekt hij een antwoord op een aantal zeer filosofische vragen bij Elena. Hij wil die omzetten in beeld als onderdeel van een nieuwe film.
"Wat mij interesseert", zei ik, "zijn niet de lichamelijke aspecten van het ontstaan en de ontwikkeling van ernstige ziektes, maar juist de omstandigheden waaronder die ziektes de kop opsteken en - waarom ook niet? - hun programmering."
In dit belangrijke hoofdstuk leert de filmmaker de opvattingen van Elena over het menselijke lichaam kennen.
Elena vraagt hem: "Als u uw lichaam zou moeten beschrijven als een persoon, wat zou u dan zeggen? Hoe zou u het aan een ander voorstellen." Het is een van de manieren waarop Claudel het lichaam abstrageert. Later in het boek vraagt hij zich ook af, wat als we allemaal geboren worden zonder lichaam, louter in het bezit zijn van een stem. Zou dat een vooruitgang zijn?
Elena maakt een onderscheid tussen verschillende fases waarmee je in je lichaam staat. Er is de ontdekkingsfase waarbij je jouw lichaam leert kennen, leert ontdekken wat je er mee kan. Er is de fase waarbij je in evenwicht leeft, en vertrouwt op je lichaam en uiteindelijk ook een fase waarbij je jouw lichaam als vijandig beschouwt. Het voelt als verraad, want jarenlang doe je pogingen om jouw lichaam gezond te houden, maar bij een sterfgeval, een ziekte of slijtage begint het je te treiteren. Van zodra je er tegen kampt, begin je eigenlijk de manier waarop het lichaam zich tegen je keert te versterken.
Uiteindelijk leidt het razendsnel tot een verloren lichaam tot de dood er op volgt.
Elena drukt dit naar mijn mening wat zwaar uit. Ze gaat er van uit dat iedereen op een bepaald moment een perfecte harmonie vindt tussen lichaam en geest en dat de fases organisch zijn wat naar mijn gevoel net een hele kunstmatige opvatting is van hoe een levensloop bestaat.
Claudel denkt niet enkel na over dood maar ook over leven. "Wat is de hoogste mate van leven? Zou je verschillende toestanden kunnen onderscheiden waarin je meer of minder in leven bent? En wat leert het lichaam ons hierover? Betekent leven dat je je geen zorgen om je lichaam maakt, dat je het niet voelt, er niet mee bezig bent? Of ben ik integendeel juist volledig in leven als mijn lichaam me laat lijden, als het mij hevig aan zichzelf herinnert... als het me duidelijk maakt dat ik eraan ben onderworpen."
Claudel observeert bij monde van de filmmaker op een fascinerende manier ouderdom, hoe lichaam en geest ouder worden. Zoals bij zijn moeder: "op mijn bezoeken kan ik niet lang bij mijn moeder blijven. Als ik naar haar kijk, zie ik een onhandige schets die gemaakt lijkt door een amateurschilder die zich vergist in haar gelaatstrekken, de verhoudingen van haar lichaam, de vorm van haar gestalte, de structuur van haar gezicht."
Later zegt hij ook: "we zien onszelf als mobiele wezens. Beweging garandeert geluk. Als niets meer beweegt, niets vooruitkomt, als alles tot stilstand komt en ophoudt met bewegen, dan sterft de mogelijkheid van geluk, met ons erbij: het gaat niet meer."
Dat is misschien nog het mooiste advies dat hij de lezer meegeeft. Beweeg, zoek prikkels op, rust maar val niet stil want in het stilvallen schuilt ogenschijnlijk de dood. Ik weet niet of ik hem hierin volg, maar lijnrechte antwoorden biedt de auteur ook niet. Hij suggereert eerder zijn opvatting van het leven aan wie er in vast zit. Beweging biedt een uitweg, maar ook liefde. De liefde die hij zo mooi beschrijft en die bij Florence en Elena telkens een andere gedaante aanneemt en in één van deze vrouwen zelfs nieuw leven schept. Het leidt tot een indrukwekkende slotalinea waarin Claudel het leven minimaliseert maar tegelijk betekenis geeft.
De boom in het land van de Toraja is een fascinerende zoektocht met interessante filosofische vragen en bedenkingen over interessante thema's zoals vriendschap, liefde, ouderdom, de dood, verdriet. Wie zich aan deze Claudel waagt, krijgt geen antwoorden maar het boek reist zonder twijfel mentaal even met je mee. De vragen zijn dusdanig opgesteld dat je tenminste zelf leert stil te staan bij je eigen bedenkingen over de thema's. En dat maakt dit boek best waardevol, niet in het minst door de taalkundige rijkdom en het vakmanschap waarmee Claudel het neerpende.
February 22, 2022
Esta es un historia de amistad, y de poder poner en palabras el vacío que generan las pérdidas.
El narrador de esta historia es un cineasta que pierde a su mejor amigo Eugène. No solo los une la amistad sino su trabajo, él era su productor.
Esta historia tiene un poco de todo. Comienza con la descripción del rito de muerte de los Toraya, pero digamos que no sea algo que se mantenga en la historia.
El narrador va entrelazando la historia de su amistad con algunos eventos de su vida personal como el no poder olvidar a su ex esposa, su vecina que tanta curiosidad le causa y la segunda oportunidad que la vida le da en cuanto al amor.
Algo que me encantó, es que Eugène le regala libros a su amigo que tienen que ver con lo que le pasa en diferentes momentos de su vida, y siempre van acompañados de la frase: “Debería gustarte”.
También el narrador hace una hermosa comparación del alpinismo con la vida misma. Vale la pena subrayar y guardar esas frases.
Antes de la muerte de Eugène, estos dos amigos salen del hospital y tienen un encuentro con Milan Kundera. Otro gran momento de esta historia.
Es una historia muy bonita, con partes profundas en cuanto a que permite que el narrador exprese su duelo y lo que le cuestan los cambios.
No es mi preferido de Claudel, pero me gustó.
El narrador de esta historia es un cineasta que pierde a su mejor amigo Eugène. No solo los une la amistad sino su trabajo, él era su productor.
Esta historia tiene un poco de todo. Comienza con la descripción del rito de muerte de los Toraya, pero digamos que no sea algo que se mantenga en la historia.
El narrador va entrelazando la historia de su amistad con algunos eventos de su vida personal como el no poder olvidar a su ex esposa, su vecina que tanta curiosidad le causa y la segunda oportunidad que la vida le da en cuanto al amor.
Algo que me encantó, es que Eugène le regala libros a su amigo que tienen que ver con lo que le pasa en diferentes momentos de su vida, y siempre van acompañados de la frase: “Debería gustarte”.
También el narrador hace una hermosa comparación del alpinismo con la vida misma. Vale la pena subrayar y guardar esas frases.
Antes de la muerte de Eugène, estos dos amigos salen del hospital y tienen un encuentro con Milan Kundera. Otro gran momento de esta historia.
Es una historia muy bonita, con partes profundas en cuanto a que permite que el narrador exprese su duelo y lo que le cuestan los cambios.
No es mi preferido de Claudel, pero me gustó.
June 11, 2017
En las montañas de la isla indonesia de Célebes vive el pueblo de los toraya, conocido por unos ritos funerarios que se prolongan durante varios días y congregan a toda la comunidad. Cuando un bebé muere, por ejemplo, su cuerpo se deposita en el interior del tronco de un árbol centenario que, poco a poco, lo envuelve y se nutre de él. Así, al crecer, el árbol conduce a los niños hacia el cielo, un símbolo escultórico mediante el cual se mantienen próximos los seres amados que ya no están.
A partir del viaje que el protagonista de ma historia, un director de cine, hace a estas islas, y de la muerte de Eugène, su mejor amigo, víctima de un cáncer, Claudel escribe una novela donde enfrenta a la muerte cara a cara, y donde retrata como vivimos en Occidente nuestra relación con la Vieja Dama.
Lo que debería ser una novela triste, se transforma en una historia intimista y bella, donde el protagonista, a través de la esa
exposición a la muerte, hace un recorrido por la belleza y la vida, con una prosa magnética, irónica, suave y maravillosa.
Un pequeño lujo.
A partir del viaje que el protagonista de ma historia, un director de cine, hace a estas islas, y de la muerte de Eugène, su mejor amigo, víctima de un cáncer, Claudel escribe una novela donde enfrenta a la muerte cara a cara, y donde retrata como vivimos en Occidente nuestra relación con la Vieja Dama.
Lo que debería ser una novela triste, se transforma en una historia intimista y bella, donde el protagonista, a través de la esa
exposición a la muerte, hace un recorrido por la belleza y la vida, con una prosa magnética, irónica, suave y maravillosa.
Un pequeño lujo.
Displaying 1 - 30 of 145 reviews