Đôi bạn

by Nhất Linh

Đôi Bạn thuật lại một lát cắt nhỏ trong đời sống của nhân vật chính Dũng. Sinh ra trong một gia đình quyền quý, nhưng lại mang trong mình lý tưởng về một cuộc sống cống hiến, phục vụ cho điều vĩ đại hơn là sự nhàn cư và những tủn mủn, vô vị của đời sống được định sẵn: lấy vợ, sinh con, kế thừa sự nghiệp và gia sản người cha để lại. Dũng mang xung đột nội tâm suốt cả câu chuyện. Sự giằng xé trong Dũng càng dữ dội hơn khi những người bạn cùng chí với anh, như Trúc, Thái, Đoạn,... lần lượt đều lên đường ra đi theo tiếng gọi của lý tưởng, đem "chí tang bồng" phục vụ Cách mạng; đối lập với một bên là Loan, cô gái Dũng đem lòng yêu nhưng hai gia đình không môn đăng hộ đối, và chính Dũng cũng không muốn ái tình đẹp đẽ ấy tàn phai bằng những sự bằng phẳng, quen thuộc của đời sống vợ chồng thường nhật. Suốt cả câu chuyện, người đọc thấy được cái tài tình khéo léo của Nhất Linh khi mô tả những biến chuyển vi tế trong tình cảm thầm lặng, kín kẽ của Dũng và Loan; cũng như những diễn biến tâm lý phức tạp của Dũng trên con đường xây cất chính cuộc sống, số phận của mình.

Đôi bạn cho thấy sự trầm tư về sợi dây quy hồi về huyết thống trì níu mọi hành vi cải biến xã hội Việt Nam: trong không gian hẹp thì cái tâm tính phận vị ngăn trở việc chống phá quyền uy gia đình, mở rộng không gian thì cái tư tưởng gia trưởng lại thoái triệt quốc gia dân tộc thành vấn đề “đồng bào, đồng chủng”; rời gia đình nhỏ người ta bước vào gia đình lớn, ở đấy, con người cá nhân sinh ra bởi cuộc gặp gỡ với phương Tây không có không gian để sống, nó không có dưỡng chất của nền dân chủ, không được ý thức về quyền đồng thời với đó là nghĩa vụ, nên không khế ước được vào đời sống.

“Trong đời chàng, chàng ước ao còn có nhiều lúc như lúc này, đương mong Loan lại được Loan đến với chàng, đến như một nàng tiên ở nơi xa xăm về an ủi chàng trong chốc lát rồi lại bay đi. Nhưng sao trong cái vui của chàng vẫn phảng phất những lo lắng vẩn vơ, khác nào như những bông hoa phù dung về mùa thu đương độ nở đẹp lộng lẫy mà cái chết đã ngấm ngầm ở trong…

Dũng mong sao tấm ái tình của chàng với Loan và nỗi vui trong lòng chàng ngay lúc đó là hết hẳn không còn có phút sau nữa, thời gian ngay lúc đó sẽ ngừng lại mãi mãi để trong thế giới mông mênh, cũng như trong lòng hai người mới yêu nhau, cái phút sung sướng mong manh ấy còn mãi mãi.”

Genres: Fiction

238 pages, Paperback

First published January 1, 1939

About the author

Nguyễn Tường Tam (1906 - 7 tháng 7 năm 1963) là một nhà văn, nhà báo với bút danh Nhất Linh, Tam Linh, Bảo Sơn, Lãng du, Tân Việt, Đông Sơn (khi vẽ); và cũng là chính trị gia nổi tiếng của Việt Nam trong thế kỷ 20.

Ông là người thành lập Tự Lực văn đoàn và là cây bút chính của nhóm, và từng là Chủ bút tờ tuần báo Phong Hóa, Ngày Nay. Về sau, ông còn là người sáng lập Đại Việt Dân chính Đảng, từng làm Bí thư trưởng của Việt Nam Quốc dân Đảng (khi Đại Việt Dân chính Đảng hợp nhất với Việt Nam Quốc dân Đảng và Đại Việt Quốc dân Đảng) và giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao trong Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến.

Reviews

[Bánh Ít Nhân Thịt · Rating 3 out of 5]

3,5* Tác giả thứ 2 mình đọc trong nhóm Tự lực văn đoàn sau Thạch Lam. Thấy quyển này cũng hao hao truyện Thạch Lam, nghĩa là gồm 2 yếu tố: cốt truyện chậm (gần như không có hoặc hơi chán :v) + tài miêu tả tâm lý đỉnh cao.
Nhân vật chính - Dũng - được may mắn sinh ra trong một gia đình quan chức giàu sang, cuộc đời sung sướng trải hoa hồng. Suốt ngày chỉ ngồi chơi rồi đợi ba nhường chức cho. Thêm cô người yêu bên nhà tâm lý, giỏi giang.
Nhưng thời cuộc đổi thay, chế độ cũ dần đi xuống và phong trào cách mạng nổ lên. Dũng bắt đầu suy nghĩ lại cuộc đời của mình.
Cốt truyện cũng không quá mới lạ nhưng đủ để người đọc phải chiêm nghiệm. Rốt cuộc sống một cuộc sống giàu sang như Dũng nhưng mỗi ngày đều vô vị, chán nản trong thế giới quan tham vô tâm, sống giả dối thì có đáng sống?
Điểm mạnh nhất của cuốn này chắc chắn là trình miêu tả tâm lý. Đọc hay xuýt xoa luôn, phải highlight mấy lần. Nói chung là f.a.b.u.l.o.u.s ^-^

[ĐiNô · Rating 4 out of 5]

Đọc Đôi bạn xong mình lấy làm đắc chí, vì ngôn từ mềm mại như nắng mùa thu. Không hiểu sao lại không được học văn của Nhất Linh khi ở phổ thông.
Mình thích nhất câu "Quả na suốt ngày phơi nắng, nhưng múi na âm ấm và thơm phảng phất như môi một người yêu", hay đoạn Loan chống khuỷu tay rồi nghiêng người đặt má lên tấm chăn bông, "Anh ngồi thế che ánh sáng làm em thấy lành lạnh ở một bên má". Có cơ man là những nắng thu và gò má ửng hồng trong cả tiểu thuyết, thấy đáng yêu vô cùng, nhất là khi mình đọc đúng vào lúc cuối thu thế này nữa. Có gió heo may và mùi lúa mới gặt, mấy cây vẫn xanh nhưng trên đầu cành, lá đã ngả vàng. Cảm giác khi đọc xong có phần giống đọc Lụa, vì những ý tứ của nhân vật trao cho nhau vừa rạo rực vừa kín đáo.
Nhất Linh có khả năng khơi ra những cử động rất khẽ trong nhân vật, mình nghĩ một phần vì ngôn từ mềm mại, phần vì ông tả được những cử chỉ nhỏ như nếp nhăn ở khóe mắt hay cách ngón tay cử động trên mép rá. Nên nhân vật trong truyện dù không được nhắc đến nhiều, nhưng đều sống được, suy nghĩ được, không bị phụ thuộc hoàn toàn vào tác giả.
Mình không rõ lắm về giai đoạn đầu thế kỉ XX của văn học nước nhà (chân thành xin lỗi cô giáo dạy văn), nhưng với những gì mình được đọc và được học, những gì Tự lực văn đoàn hay nhà văn cùng thời như Vũ Trọng Phụng viết ra là đặc biệt sáng về cả mặt ngôn ngữ lẫn ý nghĩa mà ở văn học đương đại theo những gì mình biết còn thua nhiều.

[Maru · Rating 4 out of 5]

Đọc tác phẩm của Nhất Linh là cứ phải đọc từ tốn, để không khí trong từng trang sách ngấm vào bạn.
Cho đến giờ thì đây là tác phẩm "không rõ ràng nhất" của ông mà mình từng đọc. Cả tác phẩm, trừ đoạn cuối thì mọi sự biến chuyển của Dũng hay Loan cũng đều chỉ ở trong suy nghĩ mà thôi. Chính bản thân Dũng cũng có thể coi là một anh chàng ăn chơi lêu lổng, bởi nếu không bị ép cưới vợ thì chắc cậu cũng chẳng bỏ đi.
Sự phản kháng của Dũng là sự phản kháng về nội tâm, khi cậu bị giằng xé giữa quan điểm truyền thống về gia đình và quan điểm về tự do của tuổi trẻ. Cậu thừa nhận gia đình và họ hàng cậu đều ăn sung mặc sướng, nhìn giàu sang trong khi chả ai có việc làm mà đều bám vào ông Tuần. Cậu thấy nhục nhã và hèn yếu vì bạn bè quanh mình đều có một khát vọng nào đó, một mục tiêu nào đó còn cậu thì rong chơi, và bởi vì cậu cũng đang bám vào bố cậu nên cậu thấy ngại. Bạn bè nhiều lúc tìm đến cậu chỉ vì cậu giàu, khi những người khác không thể ra mặt thì họ nhờ đến cậu bởi vì cậu có cái ô đủ to để che chắn, và họ cũng điềm nhiên lấy tiền của cậu vì đó không phải tiền cậu làm ra, đó là tiền "bóc lột" mà có nên họ không ngại ngần. Và đắm chìm trong cả tác phẩm là cậu thấy hèn hạ vì xuất thân của mình, cho dù cậu chưa tửng trải qua cái nghèo, cái đói, cái vất vả. Cuối cùng cậu không chịu được, cậu đi mặc dù cũng chưa biết đi để làm gì. Tôi cũng không thấy rõ cái chí lớn là cậu nuôi dưỡng, bởi đa số thời gian cậu chỉ luyến tiếc cô em họ và mối tình chưa bao giờ nói của họ.
Cái sự đắn đo của Dũng và e lệ của Loan là câu chuyện đẹp nhất ở đây. Rào cản mà cả hai chưa từng đương đầu thách thức có thể nhẹ nhàng tách xa đôi trẻ, cho thấy quyền lực tối cao của định kiến trong xã hội xưa.

[Khanh Nguyen · Rating 2 out of 5]

‘Đôi bạn’ đại khái kể về nhân vật Dũng, sinh ra trong gia đình giàu có nhưng làm ăn bất chính, người cha tham quan tàn nhẫn, lại bị sắp xếp cho cuộc hôn nhân môn đăng hộ đối mà không được đến với người con gái anh yêu thương nhưng gia cảnh nghèo khó. Song song với đó là bối cảnh người trẻ nung nấu khát vọng cách mạng, dẫn đến những suy tư trong anh về chủ nghĩa thoát ly gia đình, để được tự do lựa chọn, sống một cuộc đời riêng.

Nhưng mà cách Nhất Linh triển khai cốt truyện thì khá lan man. Đọc đến nửa quyển mới hiểu mâu thuẫn chính của truyện là gì, nhưng việc Dũng muốn thoát li và thực hiện thoát li gia đình thì không được justified. Cách mạng, chủ nghĩa cá nhân, việc bị sắp xếp kết hôn được đưa ra như các lí do, nhưng vẫn không làm mình thấy hợp lí. Toàn chỉ trên bề mặt, trong tư tưởng lí thuyết suông. Ảnh kêu là đi cách mạng mà như kiểu xách ba lô lên đi chơi vậy á, chứ mâu thuẫn gia đình không đủ, mâu thuẫn xã hội đối với tầng lớp của anh ta cũng gần như không có để buộc chàng trai bỏ hết tất cả đi biệt xứ thay vì các lựa chọn đấu tranh khác.

Tựa đề truyện là ‘Đôi bạn’ nhưng tình bạn, tình thân cũng không được khai thác. Nói chung là đưa ra được nhiều ý tưởng hay, nhưng cụ triển khai hơi bị hời hợt so với nhiều tác phẩm khác hay hơn của chính Nhất Linh và Khái Hưng.

[Ngọc Hân · Rating 3 out of 5]

Quyển này đào sâu vào tâm lý của Dũng, một chàng trai sinh ra trong cảnh giàu sang nhưng bối cảnh xã hội và tính cách nổi loạn đã khiến anh luôn căm ghét cái sự giàu sang của gia đình và luôn khao khát được ra đi để tìm một thứ gì khác đi, mang tính cách mạng mà cả anh cũng không hiểu rõ.
Nếu như đọc Đoạn tuyệt mình thương Loan vì gia cảnh buộc phải gả vào trong một gia đình phong kiến điển hình với bà mẹ chồng khắc nghiệt và thằng chồng nhu nhược, thì trong quyển này mình lại thương cô vì yêu phải một cậu ấm nổi loạn đến bản thân muốn gì còn chưa biết nói gì đến chuyện lo cho người mình yêu.
Mình thấy số Loan khổ vì cả người tình và thằng chồng ai cũng nhu nhược như nhau. Dũng nghe qua thì có vẻ tri thức hơn Thân nhưng cái tính nhu nhược đến cuối cùng cũng không dám tỏ tình Loan thì xem ra cũng không khiến Loan hạnh phúc được là bao.
Ban đầu tưởng quyển này là tiếp sau của Đoạn tuyệt nhưng hoá ra là phần trước thành ra cuối cùng cũng chẳng biết câu chuyện tình này sẽ đi tới đâu. Hóng diễn biến tiếp theo ạ.

[Hoang Minh Luong · Rating 3 out of 5]

2.5/5

Khá thú vị khi đọc về tình yêu của thời xưa, sao nó có thể thuần phác và đúng chất "nam nữ thụ thụ bất thân" đến vậy - ngay cả khi gió khiến tà áo em bay qua chạm tay anh thôi cũng xốn xang serious vãi nồi.
Xong rồi giật mình khi nhìn lại và nhớ rằng là cái 'thời xưa' ấy thực ra mới chỉ cách đây mấy chục năm chứ bao nhiêu.
Xong rồi thấy sợ sự thay đổi của thời cuộc, của những xác thịt trần trụi thiếu kiên nhẫn bây giờ...

Nhưng có lẽ đó là cái lớn nhất thu được từ tác phẩm. Cảm giác giằng xé của nhân vật chính giữa lựa chọn tình yêu hay một hướng đi mới cho cuộc đời chưa được diễn tả sâu lắm. Văn phong khá dí dỏm, trôi chảy mượt mà nhưng không quá xuất sắc.

[Đã là nắng thì nắng phải chói chang · Rating 3 out of 5]

Kết thúc bất ngờ quá, cứ cảm giác thiêu thiếu, cụt cụt sao sao ý. Hay đó là ý mà tác giả muốn truyền đạt nhỉ. Cái ngụ ý mà nhân vật có nói: sống một cuộc đời vô định, không biết ngày mai sẽ ra sao thì thật là vui sướng quá nhỉ.
Truyện không có nội dung, không có cốt truyện, hay do mình không hiểu ra? Nó trượt dài lê thê như chính cuộc sống nhàm chán của các nhân vật trong truyện vậy. Lối sống buồn tẻ, chán chường, không mục đích, không lý do, không hoài bão, bị giam hãm trong chính "ngục tù" do mình và chính xã hội tạo ra cho mình. Mình đã đọc một số tác phẩm của nhóm Tự lực văn đoàn này và thấy ngòi bút của họ đa phần là như vậy.

[Duong · Rating 3 out of 5]

3,75 sao
Đọc hồi còn nhỏ xíu vì không có sách gì đọc nên trộm của dì đọc lén :))))) hồi đó cuốn sách nhỏ xíu cỡ lòng bàn tay thôi mà chữ chi chít, dày ơi là dày kìa
Hồi còn nhỏ mà không hiểu sao đọc thấy hay lắm, nhẹ nhàng mà dễ thương nữa, nhưng đọc lại thấy hơi hẫng một chút, có lẽ Đoạn tuyệt hay hơn cuốn này 1 chút

[Phú · Rating 4 out of 5]

rất thích cách viết nhẹ nhàng tình cảm của nhất linh, mối quan hệ của các nhân vật với nhau vô cùng tự nhiên đằm thắm, vô cùng con người <3 thật ra thì ngoài đôi bạn vẫn chưa đọc các cuốn khác của ông nữa, nhưng mà nó vẫn sẽ nằm trong tim của mình

[Hữu Tuân · Rating 4 out of 5]

Truyện tình buồn giữa hai con người đang mưu cầu hạnh phúc. Nhưng vì định nghĩa hạnh phúc của mỗi người không giống nhau. Vậy nên dù tình cảm có đẹp, nó cũng chỉ nằm trong suy nghĩ của mỗi người chứ không thể phô bày ra cho đối phương cảm nhận được

[Len · Rating 3 out of 5]

Chỉ có những ánh mắt và những câu nói đầy ngụ ý, ngụ xong ngủ luôn không tỏ ra cho người ta biết. :v

[Thùy An · Rating 5 out of 5]

Huhu đỉnh quá đọc mà thấu tâm can của từng nhân vật. Không lúc nào ngừng mê xuyến văn phong của boy band Tự lực văn đoàn 🥹🥹

[707 unknown · Rating 4 out of 5]

:))) hơi hẫng vì k có happy ending

[chanhxemsach · Rating 4 out of 5]

Trong sách có nhiều câu triết lý hay ghê gớm, mà thấy thời 100 năm trước cũng tù túng như bây giờ vậy, giới trẻ luôn trốn sang nước ngoài.

[Nguyễn Dinh · Rating 3 out of 5]

Chỉ đơn giản là phần trước câu chuyện trong đoạn tụyêt, chủ yếu nói về dũng