รัฐธรรมนูญ : ประวัติศาสตร์ข้อความคิด อำนาจสถาปนา และการเปลี่ยนผ่าน

รวมบทความ ปิยบุตร แสงกนกกุล

by ปิยบุตร แสงกนกกุล

หนังสือเล่มนี้เป็นการรวมบทความของปิยบุตร แสงกนกกุล ว่าด้วย “รัฐธรรมนูญ” และแนวความคิดของ “นักกฎหมายรัฐธรรมนูญ” ที่เคยตีพิมพ์ในนิตยสาร มติชนสุดสัปดาห์ และวารสาร ฟ้าเดียวกัน แล้วนำมาแก้ไขปรับปรุงใหม่ ที่ผ่านมาตำรับตำราเกี่ยวกับเรื่องรัฐธรรมนูญของนักวิชาการไทย ส่วนใหญ่มักจำกัดอยู่ที่การอธิบายเนื้อหาของรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ และที่ดีขึ้นมาหน่อย ก็จะเป็นการศึกษารัฐธรรมนูญเปรียบเทียบของประเทศต่างๆ หรือประวัติศาสตร์ของรัฐธรรมนูญไทย ซึ่งเชื่อมโยงกับพัฒนาการทางการเมืองของเรา โดยได้ให้ความสำคัญและทำความเข้าใจต่อความหมายที่เป็นแก่นแกนของสิ่งที่เรียกกันว่า “รัฐธรรมนูญ” ในประวัติศาสตร์สังคมการเมืองของมนุษย์ หากกล่าวอย่างรวบรัดที่สุด โดยตัวของมันเองแล้ว “รัฐธรรมนูญ” ก็คือ “การปฏิวัติ” ท่ามกลางพัฒนาการของรัฐสมัยใหม่ รัฐธรรมนูญถือเป็นเอกสารลายลักษณ์อักษรที่มนุษย์สร้างขึ้นมา เพื่อแตกหักกับระบอบการเมืองเก่าแล้วเข้าสู่ระบอบการเมืองใหม่ ในแง่นี้ รัฐธรรมนูญจึงเป็นผลงานรังสรรค์ของมนุษย์หรือ “ประชาชน” – มิใช่สิ่งที่พระเจ้าหรือผู้ปกครองอภิชนในสังคมเก่าประทานลงมาให้ อันแสดงออกซึ่งศักยภาพในการเป็นผู้ทรงอำนาจก่อตั้งรูปแบบการเมืองที่ตนปรารถนา ดังนั้น เมื่ออาศัยข้อความคิดรัฐธรรมนูญเช่นนี้มาพิจารณาการเมืองไทยปัจจุบัน สิ่งที่สำคัญกว่าในการพิจารณาเรื่องรัฐธรรมนูญในสังคมไทย จึงไม่ใช่มุ่งจมไปยังการแสวงหารูปแบบองค์กรการเมืองหรือการออกแบบสถาบันการเมืองที่ “เหมาะสมกับสภาพสังคมของไทย” แต่คือการแสวงหา “ผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญ” ซึ่งเป็นปมปัญหาหัวใจสำคัญแห่งยุคสมัยต่างหาก

216 pages, Paperback

First published June 1, 2016

About the author

รองศาสตราจารย์ ปิยบุตร แสงกนกกุล (ชื่อเล่น ป๊อก; เกิดเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2522) เป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคอนาคตใหม่ ประธานคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรม และสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร และอดีตเลขาธิการพรรคพรรคอนาคตใหม่ อดีตอาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อดีตสมาชิกคณะนิติราษฎร์ เป็นผู้เชี่ยวชาญในกฎหมายรัฐธรรมนูญของไทยและฝรั่งเศส

Reviews

[Kin]

สนุกดีครับ อยากเชียร์ให้ลองหามาอ่านดู ประเด็นอาจจะดูวิชาก๊านวิชาการ แต่ อ.ป๊อก เขียนย่อหน้าสั้นๆ เข้าใจไม่ยาก อาจจะน่าเบื่อไปบ้างสำหรับคนที่ไม่สนใจ แต่อย่างน้อยบทแรกและบทสุดท้ายนี่ช่วยให้เข้าใจว่าทำไมที่ผ่านๆ มา เขาต้องสู้กันเรื่องรัฐธรรมนูญได้ดีมากๆ

[Lue]

ถ้ามีคนถามหาหนังสือเกี่ยวกับ ‘ความคิดสร้างสรรค์’ หนึ่งในนั้นที่จะแนะนำคือ

‘รัฐธรรมนูญ ประวัติศาสตร์ข้อความคิด อำนาจสถาปนา และการเปลี่ยนผ่าน’ ของ ปิยบุตร แสงกนกกุล

การเกิดขึ้นของรัฐธรรมนูญ ปรัชญาเบื้องหลัง การเปลี่ยนผ่าน คือ Product ที่เกิดจากความคิดสร้างสรรค์ที่ทรงพลังของมนุษยชาติ ต้องใช้จิตนาการกับปรัชญามารังสรรค์ผ่านห้วงเวลา นี่คือผลงานชิ้นเอกของมนุษย์ที่ร่วมต่อสู้ต่อรองขึ้นมาในฐานะ ‘the people’

ส่วนเนื้อหาขนลุกไม่แพ้กัน ยิ่งย่อประวัติศาสตร์การก่อเกิดรัฐธรรมนูญให้กระชับ ยิ่งเห็นได้ชัดว่าทางที่ประเทศไทยควรจะไปคือทางใด