Maarten ’t Hart made his debut under the name Martin Hart with the novel Stenen voor een ransuil (Stones for a Long-Eared Owl, 1971). He studied biology in Leiden and worked as an ethologist at Leiden University. One of the most important themes in his oeuvre is his childhood in a Calvinist community and his distancing himself from it. His passions for nature and music also constantly crop up in his work. ’t Hart broke through to a wide audience with his melancholy novel about meeting his teenage love: Een vlucht regenwulpen (A Flight of Curlews, 1978). Many novels, short-story and essay collections later, ’t Hart, with his authentic tone and work which often touches upon the tension between biography and fiction, has grown to be one of the most popular and most translated of Dutch authors. In an interview he said: ‘What I like about literature is that one can show a compressed piece of one’s most intimate self.’ Some of his other novels are Het woeden der gehele wereld (The Fury of the Whole World,1993), a Bildungsroman and a thriller in one, De zonnewijzer (The Sundial, 2002), Lotte Weeda (2004) and Het psalmenoproer (Psalms and Riots, 2006), a historical novel.
Ik ben bezig met het herlezen van het gehele oeuvre van Maarten 't Hart en De Droomkoningin was deze keer aan de beurt. Heerlijk om dit boek te herlezen. De onderkoelde humor, de onhandige hoofdpersoon, de overpeinzingen, de muziek; het maakt allemaal deel uit van het Maarten 't Hart universum dat ik nog steeds erg kan waarderen.
Boek lijkt bijna een muziekstuk. De compositie is even wennen, het boek begint bijna aan het einde, maar gaandeweg komt het echt op snelheid. De worsteling met het huwelijk wordt met veel symboliek beschreven, zonder te moraliseren.
Weer een bijzonder fijn verhaal van Maarten 't Hart. Bijzonder boeiend om te lezen hoe de hoofdpersoon zichzelf en zijn relaties met verschillende vrouwen analyseert. Allemaal tijdens een nachtelijke zwerftocht die de verschillende verhalen knap aan elkaar knoopt. Soms herkenbaar, soms ongemakkelijk. Het boek staat vol verwijzingen naar klassieke muziek (Bach in het bijzonder), die stuk voor stuk de moeite zijn om op te zoeken en te beluisteren.
Dit is een van de drie romans die Elsbeth Etty nomineerde voor heruitgave ter ere van Maarten 't Harts 75e verjaardag in 2019. Het boek blijkt meer autobiografisch te zijn dan op het eerste gezicht lijkt, volgens Etty. Maar laten we eerlijk zijn, welke roman van Maarten 't Hart bevat geen autobiografische elementen? Hij weeft altijd op de een of andere manier zijn eigen leven in zijn boeken.
Dit specifieke boek, oorspronkelijk uitgegeven in 1980, behoort tot zijn vroegere werken. Het verhaal volgt Metten Anker, een musicoloog die na een affaire 's avonds laat verdwaalt in een volkstuinencomplex. Terwijl hij verdwaalt, reflecteert hij op de vrouwen in zijn leven en zijn visie op relaties en huwelijk. Klassieke muziek, vooral Bach, speelt een belangrijke rol in het leven van Metten en zijn vrouw Renske, een concertvioliste. De Chaconne van Bach, specifiek geschreven voor solo viool, wordt een leidmotief in het boek, waar Metten het leven vergelijkt met de variaties op dit muziekstuk.
Hoewel dit alles op papier interessant klinkt en het boek op het eerste gezicht een perfecte match lijkt voor mij als Bach-liefhebber en fan van 't Hart, bleek het niet aan mijn verwachtingen te voldoen. Hoewel de typische humor van 't Hart aanwezig was, voelde het boek te kunstmatig aan en miste ik het gebruikelijke scherpe randje. Hoewel 't Hart scherpe observaties over relaties en huwelijk maakt, vond ik de interne overpeinzingen van de hoofdpersoon te onsamenhangend, waardoor het verhaal eigenlijk nergens naartoe leek te gaan. In zijn latere werken slaagt 't Hart er beter in om boeiende verhaallijnen te combineren met thematische verwerking.
Inmiddels heb ik dit boek een keer of 7 gelezen en sommige zinnen kan ik inmiddels voorspellen. Maarten 't Hart weet me ontzettend te raken met zijn ik-figuur die worstelt in zijn contacten met vrouwen en die geobsedeerd is door dat ene meisje dat hij langzaam voor zich wint. Dat het huwelijk lang niet de oplossing is tegen verlangen beschrijft 't Hart pijnlijk treffend... Mijn favoriete boek!
De hoofdpersoon, muziekrecensent Metten Anker, verlaat het huis van Angela met als doel huiswaarts te keren. Hij raakt echter verdwaald in een volkstuinencomplex. Ondertussen denkt hij na over de meisjes en vrouwen die tot nu toe een belangrijke rol hebben gespeeld in zijn leven. Vanaf zijn veertiende verlangt Metten erg naar vrouwen, maar hij begrijpt hen niet en hij kan slecht met hen overweg..
Tijdens zijn zwerftocht door het complex komt Metten ook met enkele personen in contact, onder wie een jurist. Deze wil van alles over Mettens huwelijk weten. Metten vertelt de man daarop tot in detail hoe hij zijn echtgenote ontmoet heeft en een relatie met haar heeft gekregen. Na het gesprek met de jurist leidt deze Metten het volkstuincomplex uit, zodat hij op weg naar huis kan. Er volgt dan een nadere uitleg over Angela, de vrouw bij wie Metten vandaan kwam. Hij heeft haar eerder op de dag voor het eerst ontmoet tijdens een door een platenmaatschappij georganiseerde bijeenkomst. Na afloop van de bijeenkomst is hij met haar meegereden en is hij met haar in bed beland.
Hoewel ik tijdens het lezen van het boek de spanningsboog miste, vond ik het verhaal toch onderhoudend. Ik wil het dan ook belonen met drie sterren. Toch heb ik veel aan te merken op de roman. Zo vind ik de hoofdpersoon een wel heel erg vreemde figuur. Zijn ouders en schoonouders zijn zelfs regelrechte karikaturen. Dit geldt eigenlijk ook wel voor Renske, Mettens vrouw. Zij is bijna altijd slechtgehumeurd en vermoeid.
Ik ervaar het als ongeloofwaardig dat Metten zo lang blijft hangen in het volkstuinencomplex. Hij is daar weliswaar verdwaald, maar hij neemt toch ruimschoots de tijd om het verhaal van zijn huwelijk te vertellen aan een wildvreemde. Aangezien zijn vrouw achterdochtig kan worden, is het juist zaak zo snel mogelijk huiswaarts te keren. Uiteindelijk komt Metten toch weg met zijn late terugkeer. Als hij vroeg in de ochtend thuiskomt, dan ligt zijn altijd vermoeide vrouw al in bed en weet hij haar wijs te maken dat het pas een uur 's nachts is.
Aangezien Metten voor het eerst in zijn leven is vreemdgegaan, is het logisch dat deze gebeurtenis hem aan het denken zet. Dit maakt het plausibel dat hij de meisjes en vrouwen die belangrijk voor hem zijn geweest, nog eens de revue laat passeren. Het is daarentegen vergezocht dat hij toevalligerwijze ook een man tegen het lijf loopt die per se het verhaal over de relatie met zijn vrouw wil horen.
Ik heb waardering voor de stijl van de auteur, al vind ik de zinnen vaak wat aan de lange kant. Ik ervaar het overigens als irritant dat het boek niet in hoofdstukken is ingedeeld.
This entire review has been hidden because of spoilers.
starting to like this man less and less. sporadically writing pretty nifty sentences. there is some beauty to be found. at this point the tiresome interplay between romantic pessimism and bach becomes a parody of itself. which sucks, because i love the way 't hart writes about love and bach. linking his romances with specific movements in different cantatas etc. pedantic (in a bad and harmless manner), but most of all repetitive. all of his novels that i read were pretty much the same. here 't hart is at the peak of his sexism. bringing us a very misogynistic critique of marriage.
Na jaren nogmaals droomkoningin gelezen. ‘t Hart is een verhalenverteller pur sang, wat vooral blijkt uit het eerste deel van het boek. Zijn ontmoetingen, de flashbacks en zijn liefde voor klassieke muziek doorspekken zijn beschouwingen over de ik-figuur en de relaties met vrouwen. Tijdens het lezen bedacht ik me hoe mooi het zou zijn dat ik als lezer de muziek hoor waarover de hoofdpersonen in het boek over discussiëren. Dat ga ik doen als ik droomkoningin voor de derde keer ga lezen.
77. Daarna heeft het uitzinnige, onheilspellende verlangen naar meisjes mijn leven behoorlijk vergald, heeft die geest en lichaam beheersende gloed en dat door niets, zelfs niet door handkracht te beteugelen lid mijn leven plotseling uit de koers geslagen. 79. Al dat ongewoon is, maar dat zich herhaalt, wordt gewoon.
Man die niet echt voor het huwelijk gemaakt blijkt te zijn denkt tijdens een nachtelijke wandeling na over alle vrouwen in zijn leven en miept wat over zijn huwelijk. Doet dat wel met heel mooi taalgebruik.