Lebt man den, wenn andere leben? – J.W. von Goethe
Dit boek heeft niet voor niets deze stelling als adagium. Yves Petry liet zich inspireren door de kannibaal van Rotenburg (2001). Opmerkelijk is wel dat Petry dit nergens vermeldt. Zou het niet voor de flaptekst zijn, zou men het zelfs niet weten dat het verhaal hierop geïnspireerd is.
Marino Mund is een man van middelbare leeftijd met een misgelopen jeugd. Hij heeft nog nooit liefde gekend naast de liefde die hij kreeg van zijn moeder. Van opleiding is hij een informaticus en met computers werken kan hij als geen ander, grotendeels omdat hier geen gevoelens aan te pas komen. Later erfde hij de winkel van zijn moeder en transformeerde hij deze winkel naar een informaticawinkel. Hier leerde hij dan ook zijn slachtoffer Bruno Klaus kennen. Deze man, docent in het vak Hoogtepunten uit de Literatuur van de Twintigste Eeuw, had een heel uitzonderlijke verslaving. De seksuele gefrustreerde man was geïntrigeerd door porno. Dit was ook de reden waarom hij naar deze informaticawinkel ging. Hij kon niet meer dan drie pornofilmpjes tegelijk afspelen.
“Wat ik eigenlijk zou willen, was alle nieuwe orgasmen die het pornonet me op één dag te bieden had, downloaden en ze vervolgens allemaal laten samenvloeien tot één kakofonische climax van gekreun en gesteun, van spastisch vlees en draaiende ogen, tot één witte, stroperige Amazone van sap en geil. Ik was er zeker van dat zoiets me een geweldige kick zou bezorgen.”
Maar om tot deze compilatie van “spastisch vlees” te komen, moest Bruno een nieuwere computer verkrijgen. Zo stond hij in het winkeltje van Marino. De verkoper mistte een onderdeel en nodigde Bruno uit om mee naar zijn thuis te gaan, waar het onderdeel zou liggen. Hier hadden ze voor de eerste keer seks. Na een “relatie” van een aantal maanden, had Bruno zijn leven voltooid. Hij geloofde niet dat er nog een extra toevoeging aan zijn periode van bestaan zou kunnen zijn. Bruno legt Marino uit hoe hij tot zijn eind wil komen; als een ontmande. Hij wil dat zijn penis er wordt afgesneden en dat hij hierdoor doodbloedt. Zo gezegd, zo gedaan. Hierna haalde Marino nog acht lapjes vlees van elk om en beide 100 gram uit de billen van de man en consumeerde hij ze de weken na zijn dood.
Het vertelstandpunt is een interessant onderdeel van dit verhaal. Het hele verhaal is verteld vanuit het ik-perspectief. De ik-verteller is Bruno Klaus. Hier is niets vreemd aan tot je hoort wanneer het verhaal geschreven is. Het verhaal wordt verteld wanneer Marino in de gevangenis zit, na de dood van zichzelf (Bruno) dus. Hij zegt wat Marino moet neerschrijven, hij bespeelt de kannibaal als een poppetje. Aangezien het hele verhaal geschreven is als Bruno terwijl hij dood is, spreken we zeker van een onbetrouwbare verteller. Dit wil zeggen dat Marino zich verplaatst heeft in de gedachten van Bruno zonder dat hij echt bestaat. Wanneer we dan nadenken over de stukken die geschreven worden over Marino’s jeugd, kunnen we dit best wel vertrouwen. Stukken over Bruno’s leven als docent kunnen we een beetje in twijfel trekken maar de stukken waarin Bruno Marino laat schrijven over zijn ervaringen wanneer Marino hem doodt, zijn echt wel heel dubieus. Hoe kan Marino weten hoe Bruno zich voelde wanneer hij zijn penis eraf sneed? Bruno kan dit nooit verteld hebben aangezien hij seconden erna stierf.
Als we op dit pad gaan, kan je zelfs nadenken of dit hele verhaal wel echt gebeurd is. Misschien schrijft Marino wel fictie, misschien heeft hij iemand vermoord zonder die onderlinge overeenkomst. Men zou dan nog het argument kunnen inbrengen dat Bruno nog een brief had geschreven waarin hij uitlegt dat Marino niet schuldig is, maar hoe kan men weten dat Bruno dit echt zelf geschreven heeft?
Er zijn verschillende motieven in dit boek, een misgelopen jeugd, kannibalisme, het oedipuscomplex, schizofrenie… Als we hier dan een overkoepelend thema op willen plaatsen, kunnen we best zeggen dat dit verhaal geschreven is over psychologische drijfveren die zorgen tot schokkende daden.
“Ik ben zesendertig jaar, maar alles bij elkaar genomen heb ik misschien nog maar vijftien minuten echt geleefd… Ja, dat mogen ze op mijn graf zetten: “Hier rust Marino Mund, vijftien minuten oud”
Tussen cyclisch en in medias res heb ik even getwijfeld, aangezien het boek begint met de doodscene van Bruno. Het verhaal bouwt eigenlijk op tot die dood maar aangezien het hierna nog even verdergaat en het boek eindigt met Marino die in de gevangenis zit, kunnen we niet echt spreken over cyclisch.
Doordat het boek geschreven is in zijn cel, nadat Marino hem vermoord heeft (of geholpen met te sterven, u kiest zelf), werkt het boek met heel veel flashbacks. Deze gaan soms over de jeugd van Marino, de momenten wanneer hij hem leerde kennen, het docentschap van Bruno, de relatie van Marino met Eveline Tits (zijn advocate) etc.
Door deze vele flashbacks kunnen we wel met zekerheid zeggen dat fabel en sujet niet samenlopen.
De vaakst voorkomende ruimte is het huis van Marino. Deze wordt impliciet beschreven. Wel wordt er gezegd dat het huis zich situeert in een rijke voorstad van Brussel. Ook weten we dat dit huis het slordigste huis van in de omgeving is.
Men kan wel zeggen dat dit gesloten, verloederde huis een symbolische ruimte is voor Marino’s hoofd. Net zoals het huis, zitten Marino’s gedachten volledig vast. Hij leefde nog niet vooraleer hij Bruno leerde kennen en kon verorberen. Zijn leven was verloederd, zonder zijn moeder die hem recht kon houden.
Zijn cel is ook een ruimte die vaak voorkomt. In deze ruimte wordt het verhaal geschreven. Dit is de ruimte waarin Bruno en Marino elkaar weer ontmoeten in het hoofd van de gedetineerde. Hierdoor zou je haast kunnen spreken van een compositorische ruimte. Een echte compositorische ruimte is de winkel van Marino. Hier zie je echt dat de twee personages elkaar leren kennen en de bal aan het rollen gaat.
Dit boek zou ik zeker aanraden aan mensen die eens iets anders willen lezen dan een stationsromannetje. Ik heb het vast en zeker graag gelezen. Het was ook de eerste keer dat ik een psychologische roman las. Dit was een enorm verruimende ervaring, van dit genre ga ik sowieso nog boeken lezen.