Στη σκιά της πεταλούδας

by Ισίδωρος Ζουργός

Το βιβλίο αυτό είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα του ευρύτερου βορειοελλαδικού χώρου μέσα από το χρονικό δύο οικογενειών που απλώνεται σε τρεις ολόκληρες γενιές. Από την Ανατολική Ρωμυλία και την Αδριανούπολη στα τέλη του 19ου αιώνα και από τα καμένα χωριά των φυλετικών ανταγωνισμών στη Μακεδονία της ίδιας εποχής, έως τη σημερινή Θεσσαλονίκη, οι πόλεμοι, η προσφυγιά, ο ιδρώτας και τα πάθη τόσων χρόνων έρχονται και στραγγίζουν στη συνάντηση ενός άντρα και μιας γυναίκας έναν τριήμερο καύσωνα του Αυγούστου κάτω από περίεργες συνθήκες. Είναι ακόμη ένα μυθιστόρημα-έπος του αγώνα της καθημερινής ζωής, καθώς και μια ελεγεία των "αποτυχημένων", του έρωτα και του χρόνου που περνά. Πιο πολύ όμως είναι το εκτενές μυθιστόρημα της Θεσσαλονίκης. Τα κτίρια, οι δρόμοι, τα στέκια, οι γωνιές της, οι εξοχές της, τα περίχωρα, το δέρμα της ολόκληρο, με το αποτύπωμα ενός ολόκληρου αιώνα.

Genres: Fiction, Historical Fiction, Literature, Historical

696 pages, Paperback

First published May 1, 2005

About the author

Ο Ισίδωρος Ζουργός γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1964. Σπούδασε Παιδαγωγικά και υπηρετεί στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ως δάσκαλος. Έχει δυο παιδιά και σήμερα εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με διάφορα περιοδικά δημοσιεύοντας ποίηση και πεζογραφία, καθώς και βιβλιογραφικά κριτικά σημειώματα. Έχει επίσης ασχοληθεί με θέματα διδασκαλίας της λογοτεχνίας στο δημοτικό σχολείο και ιστορίας της εκπαίδευσης. Το 1996 συμμετείχε στη συλλογική έκδοση κειμένων για την εκπαίδευση, με τον τίτλο Αναπνέοντας κιμωλία: Γραφές εκπαιδευτικών , από τις εκδόσεις Σαββάλα.

Reviews

[TheAuntie · Rating 2 out of 5]

δεν είναι για μένα!!

Διάβασα "μόνο" τις πρώτες πυκνογραμμένες 120 σελίδες, μετά, εξαντλημένη, εγκατέλειψα την προσπάθεια!!

Οι στιλιστικές επιλογές του συγγραφέα με εμπόδιζαν να απολαμβάνω τα θετικά που (άλλοι λένε ότι) το βιβλίο περιέχει.

Δεν μπορώ να διαβάσω προτάσεις όπως "πριν ακόμα ο ήλιος εδραιώνει ένα υποτυπώδες καθεστώς φωτός" ή "το όστρακο του χρόνου να κλείνει και τα δυο κελύφη της προφητείας να εφαρμόζουν επακριβώς και να κλείνουν ερμητικά" ... αυτές οι ρητορικές υπερβολές δεν μου αρέσουν καθόλου.

Εαν ο συγγραφέας υιοθετούσε ένα πιο "λιτό" στυλ γραφής σίγουρα δεν θα έπιανε τις 700 πυκνογραμμένες σελίδες και επιπλέον θα κέρδιζε και κάποιο αναγνώστη παραπάνω!!

[Sotiris Karaiskos · Rating 5 out of 5]

Για τον συγγραφέα αυτού εδώ του βιβλίου δεν είχα την παραμικρή ιδέα μέχρι που κάποια τυχαία γεγονότα και η παρούσα ιστοσελίδα με έφεραν σε επαφή με το έργο του. Ακόμα και τότε όμως λίγο δίσταζα καθώς ομολογώ ότι η ελληνική λογοτεχνία των τελευταίων χρόνων κάπως με μπερδεύει. Τελικά χτες και σήμερα ασχολήθηκα με αυτό εδώ το βιβλίο και το σίγουρο είναι ότι δεν έχασα το χρόνο μου καθώς γνώρισα έναν συγγραφέα που πραγματικά αξίζει.

Το βασικό συστατικό ενός καλού μυθιστορήματος κατά τη γνώμη μου είναι ο ωραίος τρόπος γραφής, το λέει μάλιστα και η ίδια η λέξη: λογοτεχνία. Αν δεν έχει τέχνη ο λόγος μέσα τότε που βαδίζουμε; Σε αυτό λοιπόν ο συγγραφέας όχι απλά παίρνει άριστα, παίρνει πολύ παραπάνω. Η γραφή του πραγματικά με έχει εντυπωσιάσει πάρα πολύ. Έχει μία ποιητικότητα, μία ροή, μία αρμονία που πολύ σπάνια συναντάει κανείς. Ο λυρισμός της είναι εκπληκτικός, πραγματικά σχεδόν κάθε φράση είναι ένα μικρό λογοτεχνικό στολίδι, με συνεχείς παρομοιώσεις και μεταφορές και έναν απίστευτο λεκτικό πλούτο. Ίσως βέβαια κάπου φτάνει στην υπερβολή και αυτό ίσως κουράσει πολλούς αναγνώστες, εμένα όμως λειτούργησε σαν μία ολοκάθαρη πηγή λογοτεχνικής απόλαυσης.

Εξίσου όμορφη όμως είναι και η ιστορία που μας διηγείται. Μέσα από την τυχαία συνάντηση δύο ανθρώπων ο συγγραφέας περιγράφει το ιστορικό βάρος που κουβαλάμε όλοι μέσα από την πορεία τριών γενεών στα τελευταία 100 χρόνια. Οι ήρωες του βιβλίου διασχίζουν τις θύελλες της ιστορίας αλλά και πιο ειρηνικούς καιρούς προσπαθώντας να χτίσουν τις ζωές τους αλλά και να βρουν κάποιο νόημα σε αυτές, διαχειριζόμενοι τις αναπόφευκτες ήττες. Ίσως λίγο απαισιόδοξο το τελικό μήνυμα αλλά σε εμένα αυτό που άφησε είναι η πεποίθηση ότι οι άνθρωποι μπορεί να μη βρίσκουν την ευτυχία όπως τη φαντάζονται, μπορούν όμως να κάνουν τις ζωές τους να μετράνε και να φύγουν με αξιοπρέπεια.

Οπότε έχουμε μπροστά μας ένα πραγματικά εξαιρετικό βιβλίο που αξίζει λίγο από το χρόνο μας, από έναν συγγραφέα που αξίζει να ασχοληθείς περισσότερο μαζί του.

[Evripidis Gousiaris · Rating 5 out of 5]

Όταν από τις σελίδες του βιβλίου νοσταλγείς πρόσωπα, καταστάσεις, εποχές, που δεν έχεις γνωρίσει τότε ο συγγραφέας κάτι κάνει πολύ καλά.

Απολαυστικός όπως πάντα!

[Evi Routoula · Rating 5 out of 5]

Τι να πω για τον Ισίδωρο Ζουργό; Τον πρωτογνώρισα με τον Ματίας Αλμοσίνο πριν δύο χρόνια και τον λάτρεψα. Πέρυσι διάβασα την Αηδονόπιτα και το θεώρησα αριστούργημα. Φέτος είχα τη χαρά να γνωρίσω την πεταλούδα του. Κάθε χρόνο διαβάζω και ένα βιβλίο του και δεν το χορταίνω. Και συμπτωματικά τα διαβάζω πάντα σε διακοπές ή όταν βρίσκομαι μακριά από την Αθήνα. Το πρώτο το διάβασα στην Αίγινα, το δεύτερο στα Γιάννενα, το τρίτο στο Λουτράκι.
Δεν μου αρέσει να ξεχωρίζω τα μυθιστορήματα σε λογοτεχνικά και μη, αλλά στην περίπτωση του Ζουργού, έχουμε να κάνουμε με πανέμορφα κείμενα, με σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας, με ευαισθησίες, με λυρισμούς πραγματικούς και όχι απλά καλαισθητικά στοιχεία, με ψυχή! Ο άνθρωπος γράφει με την ψυχή του, δίνει μαθήματα γραφής σε όλους μας. Θεωρώ ότι είναι ο σύγχρονος Καραγάτσης. Κλασικός πλέον!
Αρκετά αυτοβιογραφικό η Σκιά της πεταλούδας, αρχίζει από το 1890 και φτάνει στις μέρες μας, μέσα από τις σελίδες του παρακολουθούμε την ιστορία δύο οικογενειών της Βορείου Ελλάδας, τρεις γενιές παλεύουν για να επιζήσουν σε μια Ευρώπη που αλλάζει ταυτότητες καθημερινά. Θρησκείες, ανταλλαγή πληθυσμών, διαμόρφωση κρατών και χαρτών, πόλεμοι, κουμουνισμός και εθνικισμός, έρωτας, μεγαλείο! Μόνο συγχαρητήρια μπορεί κανείς να πει σε αυτόν τον άνθρωπο!!

[Anastasia · Rating 4 out of 5]

"Πρέπει πάντως να το πάρει απόφαση, θα πρέπει να μάθει έτσι να ζει, χωρίς να έχει καταφέρει να ψαύσει ποτέ τα όρια του κόσμου, μόνος με ερωτήματα δυσεπίλυτα..."

Ένας αιώνας σε 700 σελίδες, τρεις γενιές στον συμπυκνωμένο αφηγηματικό χρόνο τριών ημερών, ταξίδια και αναμνήσεις δύο ανθρώπων στριμωγμένες στο θάλαμο ενός σταματημένου ανελκυστήρα... η μοίρα που ακολουθεί κάθε άνθρωπο σε όλη τη διάρκεια της ζωής του όπως η πεταλούδα καταδιώκεται ατέρμονα απ' τη σκιά της.

[Thodoris Fotoglou · Rating 5 out of 5]

Το συγκεκριμένο βιβλίο είναι το πέμπτο κατά σειρά που διαβάζω από τα συνολικά επτά μέχρι σήμερα έργα του Ισίδωρου Ζουργού και, κατά τη γνώμη μου, εκείνο που τον καθιέρωσε σε ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, σημειώνοντας και τη μεγαλύτερη απήχηση. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που απλώνεται σε βάθος ενός ολόκληρου αιώνα, με συναρπαστική πλοκή και έντονα συναισθηματική γραφή.

Οι ήρωες του Ζουργού πορεύονται με άξονα ένα αμείλικτο, δυσβάσταχτο πεπρωμένο. Η μοίρα τούς πλήττει ανελέητα, ωστόσο μέσα από τις δοκιμασίες τους αναδεικνύεται ισχυρό το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και της αξιοπρέπειας. Πολλά πρόσωπα παρελαύνουν από τις σελίδες αυτού του συγκλονιστικού μυθιστορήματος, όμως θα σταθώ σε εκείνο που με συγκίνησε περισσότερο: τον Ηλία Χατζίδη. Κατά τη γνώμη μου, αποτελεί τον πιο καθηλωτικό ήρωα της Πεταλούδας, μέσα από τον οποίο ο Ζουργός αποτυπώνει με αριστοτεχνικό τρόπο την Κατοχική Θεσσαλονίκη. Η τελική σκηνή με τα δύο αδέλφια στη Λέοντος Σοφού είναι από εκείνες που σε στοιχειώνουν για πάντα.

Ιδιαίτερα συγκινητικό στοιχείο του βιβλίου είναι και το λεξιλόγιο που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας: λέξεις ξεχασμένες, φορτισμένες από πρόσωπα και εποχές που έχουν χαθεί. Το «σινί» μού θύμισε τη γιαγιά μου κάθε φορά που ετοίμαζε πολιτική πρασόπιτα· το «αγανό», η «κομπίνα», τα ανέμελα καλοκαίρια, τα τσαΐρια, τον τόπο όπου ο παππούς είχε το αμπέλι του. Αυτή η γλωσσική μνήμη λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο προσωπικό και το συλλογικό παρελθόν.

Κάθε φορά που συναντώ τον Ισίδωρο Ζουργό, του λέω το ίδιο: εμείς οι αναγνώστες του είμαστε τυχεροί που υπάρχει.

[Vasilis Kalandaridis · Rating 5 out of 5]

Ένας αιώνας,καμιά δεκαριά χαρακτηρες,δυό πόλεμοι,ενα χωριό,δυο τρεις πόλεις και πάνω απ'ολα η ελληνική γλώσσα στα καλύτερα της.Έχω αρχίζει ήδη να εθίζομαι στα βιβλία του Ζουργού.Κανονικά.

[Melina · Rating 3 out of 5]

Ένα ζευγάρι αγνώστων παγιδευεται στο ασανσέρ ενός ερημου κτιρίου το τριήμερο του 15αυγουστου στη Θεσσαλονίκη. Το βιβλίο μιλάει για την ιστορία των οικογενειών τους, του άνδρα πρόσφυγες που εγκατασταθηκαν σε ένα χωριό στις όχθες του Γαλλικού, της γυναίκας σλαβόφωνοι Μακεδόνες από τα χωριά του Βελβεντου. Αναπόφευκτα σε μια τέτοια ιστορία παρελαύνει η σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας, μακεδονικός αγώνας, εθνικός διχασμός, μικρασιατική καταστροφή, δικτατορία Μεταξά, Β' ΠΠ, όχι άμεσα αλλά στο βαθμό που αγγίζει τις ζωές των ηρώων. Η γνώση του συγγραφέα για τη Μακεδονία και η αγάπη του για τη Θεσσαλονίκη είναι εμφανής. Εξίσου εμφανής είναι και η αγάπη του για την ελληνική γλώσσα όπου όμως χάνει ��υχνά το μέτρο. Στο βιβλίο δεν υπάρχει ουσιαστικό χωρίς επίθετο και οι παρομοιωσεις διαδέχονται η μία την άλλη. Σε κάποια σημεία το πετυχαίνει, σε πολλά το ύφος γίνεται φλύαρο και υπερβολικό, σχεδόν γλυκερό, σου δίνει την αίσθηση ότι προσπαθεί υπερβολικά. Το σύγχρονο κομμάτι, στο ασανσέρ, εξελίσσεται σε προβλέψιμα ρομαντική ιστορία, το κομμάτι στο παρελθόν έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον, ενισχυμένο και από τα ιστορικά γεγονότα. Ο συγγραφέας γράφει στον επίλογο ότι ηθελε να μιλήσει για τους αποτυχημένους, οι χαρακτήρες του όμως μου φαίνονται φυσιολογικοί άνθρωποι, αποτυχημένοι μόνο στο βαθμό που ο καθένας πετυχαίνει ή όχι και αυτή η "μετριότητα" των πρωταγωνιστων είναι για μένα το πιο θετικό στοιχείο του βιβλίου.

[Lila Dimaki · Rating 5 out of 5]

"τώρα που κληρονομήσαμε την εμπειρία των άλλων, χάσαμε την πνοή τους και δεν μας απομένει πια παρά να χαράζουμε σχήματα,να συζητούμε με τακτ"Ντίνος Χριστιανόπουλος.
Τι να πω για αυτό το βιβλίο.Τα λόγια περιττεύουν όταν τα συναισθήματα σε κατακλύζουν.

[Ολυμπιάδα · Rating 5 out of 5]

Ο Ζουργός δίνει νόημα στη λέξη λογοτεχνία . Άλλωστε αυτό δε πρέπει να αποζητάμε όλοι από ένα βιβλίο; Ο λόγος, το κείμενο να είναι τέχνη

Με την ιδιαίτερη, πολύ προσεχτικά στολισμένη γραφή του και με μια ποικιλία από χαρακτήρες ο Ζουργός φτιάχνει αυτό το αριστούργημα. Μιλάει για τους "αποτυχημένους", όπως τους αποκαλεί, αφήνοντας στο τέλος μια απαισιοδοξία κι έναν συμβιβασμό, μια αίσθηση αμφιβολίας για το τι μπορεί να καταφέρει κάποιος στην ζωή.

[Έλλη Δ · Rating 5 out of 5]

http://stonasterismotouvivliou.blogsp...

Ανθρωποι και Ιστορία , λοιπόν, Στη Σκιά Της Πεταλούδας!!!

Το πιο εμβληματικό ίσως βιβλίο των τελευταίων χρόνων είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που εκτείνεται τελικά σε υπαρξιακού τύπου προβληματισμούς.
Πρόκειται για μια χαρτογράφηση των αιματηρών διαδρομών της Ιστορίας και των συνειδησιακών αδιεξόδων του ανθρώπου.
Το Έπος της Ματαιότητάς μας.
Όχημα μας γι αυτήν την καταβύθιση, η Ιστορία του 20ου αιώνα, αλλά και ο έρωτας, η πιο μάταιη ψευδαίσθηση αθανασίας...
Η δομή του βιβλίου είναι σπονδυλωτή καθώς, με αφορμή μια απρόσμενη εξέλιξη στο σήμερα, εξακτινώνεται στο χρονικό δύο οικογενειών και τριών γενεών.
Ένα ευφάνταστο εύρημα, ο "εγκλεισμός σε ένα ασανσέρ λόγω τεχνικής βλάβης" φέρνει ακούσια κοντά ένα άντρα και μια γυναίκα.
Το σκηνικό μας λοιπόν στην "Πεταλούδα", ξεκινά από την Ανατολική Ρωμυλία και τους πρώτους πρόσφυγες για να εστιάσει στη Θεσσαλονίκη και τις παρυφές της, σκαρφαλώνοντας δυτικά στην Κοζάνη και κατηφορίζοντας για λίγο προς Λάρισα και Αθήνα.
Και μέσα σ' όλα η πανταχού παρούσα πεταλούδα με την ιδιαίτερη σημειολογία στην ελληνική παράδοση- από την αρχαία Ελλάδα ως τον Παπαδιαμάντη και την ποίηση.
Σύμβολο των χαμένων ψυχών, οιωνός θανάτου και μοίρας αναπόδραστης...
Η τελική εκβασή του εργου φέρνει δάκρυα στα μάτια και συνταράσσει τον αναγνώστη εγκαθιστώντας στην ψυχή το μελαγχολικό κι ομιχλωδες μακεδονικό τοπίο που συναντάμε στην νεορομαντική - παρακμιακή Ποίηση του Τέλλου Άγρα.
Ο συγγραφέας Ζουργός κατόρθωσε να διαπεράσει τη νικημένη Ιστορία των συντεθλιμμένων "μικρών "του 20ου αιώνα και να συνθέσει μοναδικά μια ελεγεία για τους Αποτυχημένους.
Πως ορίζεται όμως η Αποτυχία;; Φτώχεια;Μοναξιά;Θάνατος;Αρρώστια;Απόρριψη;;Επαγγελματική καταστροφή;Διαζύγιο;Ατεκνία;Προδομένη ιδεολογία;Συνθηκολόγηση;;Αλλοτρίωση;
Δεν έχει σημασία. Κάθε ήρωας το βιώνει με τον δικό του τρόπο.
Η "ήττα" καθενός θυμίζει τον οδυνηρό κύκλο που, παρά τις αξιοθαύμαστες μάχες τους, ακολούθησαν και οι "Σκλάβοι" του Θεοτόκη για να επιστρέψουν στα "Δεσμά" τους- ταξικά ,βιολογικά, συναισθηματικά: Από την ανελέητη μοίρα δεν ξέφυγε κανείς- ούτε στον Θεοτόκη, ούτε στον Ζουργό.
.Κοινή παράμετρος, λοιπόν, η έννοια της Ματαίωσης.
Ματαίωση μιας προαιώνιας υπόσχεσης μεγαλείου.
Το νόστιμον ήμαρ που δε δικαίωσε την οδύσσειά μας, καθώς οι πύλες του Παραδείσου έμειναν κλειστές κι οι ποιητές "βουβοί".
Μια πεταλούδα είναι κι η ύπαρξη του καθενός που "πάλεψε με την προνύμφη της",διεκδικώντας πολύχρωμες πτήσεις, για να βρει τελικά φτερά που τη γέλασαν , που ποτέ δεν έφτασαν στον ήλιο, γιατί ήταν κέρινα...
ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ http://stonasterismotouvivliou.blogsp...

[Stratos · Rating 4 out of 5]

Μια τοιχογραφία της Ελλάδας του 20ου αιώνα.

[Konstantinos M. · Rating 4 out of 5]

"... Θα πρέπει να μάθει έτσι να ζει, χωρίς να έχει καταφέρει να ψαύσει ποτέ τα όρια του κόσμου, μόνος με ερωτήματα δισεπίλυτα, με μόνο όπλο την ανάσα του, καθώς αυτή θα μπερδεύεται πάλι και πάλι με του ομιχλώδους κάμπου τα επέκεινα."

Ένα μυθιστόρημα για τις ανθρώπινες συγκρούσεις - εθνικές, ιδεολογικές, οικογενειακές, ερωτικές - από τις πατρίδες των Ελλήνων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και την παλαιά Ελλάδα, στις νέες πατρίδες, όπου κατάφεραν οι κυνηγημένοι να ριζώσουν.

Ομολογώ ότι μου φάνηκε κάπως φλύαρο και λίγες μάλλον φορές ήταν πραγματικό page turner, αλλά μάλλον δεν είναι η αγωνία που σου κόβει την ανάσα ο λόγος που αυτό το βιβλίο είναι τόσο επιτυχημένο.

Η γραφή του Ζουργού είναι γλαφυρή, παλιακιά, σχεδόν ποιητική, ακόμα και όταν περιγράφει τις σφαγές του εμφυλίου ή τις καταστροφές των χωριών από τους Βούλγαρους. Ίσως λίγο πιο ιδεολογικά φορτισμένη απ' ό,τι θα' θελα, αλλά ίσως να το προσέλαβα εγώ έτσι.

Το 4ο αστέρι λοιπόν, για μένα, το παίρνει για τον τρόπο γραφής. Καιρό τώρα, διάβαζα πολλά για τον Ζουργό. Ήρθε η στιγμή να πιάσω και τα υπόλοιπα βιβλία του.

[Χρήστος Αναστασόπουλος · Rating 5 out of 5]

Τι θα μπορούσε να γράψει κάποιος γι' αυτό το έπος; Ακόμα ένα αριστούργημα από τον Κύριο Ι. Ζουργό!!! Η λογοτεχνία στα καλύτερά της!!! Ένα υπέροχο ταξίδι σε ολόκληρο τον προηγούμενο αιώνα!!!

[Πάνος Τουρλής · Rating 5 out of 5]

Ένα καταπληκτικό βιβλίο, ένας λυρισμός, ένα βιβλίο που με άφησε άφωνο η γραφή του και η πλοκή του. Τι να πω και τι να πρωτογράψω, για την Ιστορία που διανύουμε χέρι χέρι με το συγγραφέα (από το 1896 έως το 2002) με έμφαση στη Μακεδονία και στη Θεσσαλονίκη; Για τον τρόπο με τον οποίο έκλεισε το μυθιστόρημα (οι δυο άνθρωποι στο ασανσέρ τελευταίοι απόγονοι της αδικίας); Για την καθημερινότητα των εποχών (από τα ασπρόρουχα και το βράσιμο στα καζάνια, την αλισίβα, το μαγείρεμα, στην απαλλοτρίωση, στην αντιπαροχή και στη χίπικη δεκαετία του 1970).
Με το Ζουργό ένιωσα όσο ποτέ τον πραγματικό πόνο του Εμφυλίου, την πραγματική διάσταση της εμφύλιας διαμάχης (απίστευτο το σοκ της τιμωρίας του παιδιού που έγινε συνεργάτης των Γερμανών και εραστής του αξιωματικού που τον μύησε στον ναζισμό). Καταπληκτικό, πολυάνθρωπο, πολυεπίπεδο, ίσως κάπου κάπου κουραστικό. Ειδικά στην περίπτωση που μιλάμε για δύο παράλληλες ιστορίες δύο οικογενειών με τους δεσμούς αίματος και με ανθρώπους έξω από την οικογένεια που επηρεάζουν έντονα τον τρόπο σκέψης και τις ενέργειες των οικογενειών.
Και μου άρεσε το σκεπτικό του συγγραφέα, ότι ο ανθρωπος πάντα θα ζει στη σκιά της πεταλούδας, ανάλαφρα, φοβισμένα, δύσκολα θα ξεφύγει από την αποτυχία και το εφήμερο, όσους κόπους κι αν έκανε, όσες σκέψεις κι αν μηχανεύτηκε. Είναι τόσα πολλά αυτά που θέλω να πω γιαυτό το βιβλίο που μπορώ να γράφω ώρες ατελείωτες.
Από τα βιβλία που χαίρομαι που ανακάλυψα και πρέπει να γνωρίσουν οι αναγνώστες.

[Georgette Nanou · Rating 5 out of 5]

Πολύ καλό βιβλίο.Καλογραμμένο με ακριβείς περιγραφές.Σε ταξιδεύει στην Θεσ/νίκη και στις γύρω περιοχές και μας κάνει να ζούμε την κάθε στιγμή.Σου προκαλεί δυνατά συναισθήματα.Αξίζει να διαβαστεί και σίγουρα δεν θα σας αφήσει καμμιά σκιά.Συγχαρητήρια στον συγγραφέα..

[Νικήτας Γκανάς · Rating 5 out of 5]

Μπράβο! Από τη μέση και μετά γίνεται συναρπαστική η πλοκή. Ταυτόχρονα η γλώσσα απαράμιλλη. Δωρεάν μάθηση ιστορίας, με λογοτεχνικό βάθος, πλάτος και κάθε διάσταση σε έκταση. Θα στεκόταν και χωρίς να είναι ιστορικό μυθιστόρημα.

[L'amante des livres · Rating 4 out of 5]

Το τριτο, για μενα, βιβλιο του συγγραφεα, μετα το "Ματιας" και τα "Ανεμωλια". Χωρις αμφιβολια, απο τα βιβλια που διαβαζονται αργα και απολαυστικα.
Αυτο το οποιο, προσωπικα, δε μου αρεσει στα βιβλια του Ζουργου ειναι η υπερβολη στη γλωσσα την οποια θα προτιμουσα περισσοτερο λιτη. Για παραδειγμα, εκφρασεις του τυπου: "Τα σαραντα εγιναν πανω στα εμμηνα της ανοιξης, καθως γυρω απο το μνημα κοκκινιζε ο τοπος απ' τις παπαρουνες" μου φαινονται γλυκερες και δε μου αρεσουν. Καποιες φορες στα ματια μου φαινονται και επιτηδευμενες αυτες οι εκφρασεις. Στο συγκεκριμενο βιβλιο παρατηρησα και μια εμμονη με το ρημα "θηλαζω". Επαναλαμβανεται αρκετα συχνα.
Μια αλλη παρατηρηση ειναι πως τα μερη του βιβλιου φαινονται ανισα, κατι που θεωρω οτι συμβαινεει και στο "Ματιας": στην αρχη, το κουβαρι της αφηγησης ξετυλιγεται αργα και δινονται πολλες λεπτομερειες, στη συνεχεια, ομως, τα γεγονοτα αφηγουνται πιο περιληπτικα. Στο συγκεκριμενο βιβλιο δινεται περισσοτερο εμφαση στα γεγονοτα ως το τελος του Β' παγκοσμιου πολεμου, ενω, τα χρονια του εμφυλιου, της χουντας, της μεταπολιτευσης κι επειτα, καταλαμβανουν στο βιβλιο μικροτερη εκταση. Μοιαζει ο συγγραφεας σα να "τρεχει" γιατι "πρεπει" να τελειωσει το βιβλιο και δεν εχει προλαβει, ακομη, να τα πει ολα. Αυτη η αισθηση μου δινεται.

[Giannis · Rating 3 out of 5]

Να ξεκινήσω λέγοντας πως ήταν η πρώτη μου απόπειρα μετά από χρόνια να διαβάσω βιβλίο Έλληνα συγγραφέα. Αυτό που με εντυπωσίασε ήταν το τρομερό λεξιλόγιο του Ζουργού και η δυνατότητα του να το χρησιμοποιεί με τρόπο ζηλευτό! Από την άλλη, η ποιητικότητα και η ρητορική του ήταν το μεγάλο του "αγκάθι" στην ανάγνωσή μου. Σε σημεία, αδυνατούσα να "ακολουθήσω" και κουραζόμουν από φλύαρες προτάσεις και περιγραφές. Επιπρόσθετα, παρ' όλη την περιγραφικότητά του, νομίζω ο συγγραφές δεν περιέγραφε τους ήρωες με αναλυτικές λεπτομέρειες με αποτέλεσμα να αδυνατώ να τους "δημιουργήσω" στη φαντασία μου στο βαθμό που θα επιθυμούσα.
Σαν ιστορία, ήταν πάρα πολύ καλή, και διδακτική αν και το τρίτο μέρος με κούρασε μιας και δεν είχε το ενδιαφέρον των δύο πρώτων κεφαλαίων. Επίσης έχω κάποιες ενστάσεις με την εξέλιξη της ιστορίας (λογικής φύσεως), αλλά δεν... μου πέφτει λόγος στο σενάριο που επέλεξε.

Ένα βιβλίο που το λάτρεψε η μητέρα μου πάντως.

[Alexandra · Rating 4 out of 5]

Ιστορικό μυθιστόρημα με πολύ συναίσθημα,που εκτυλίσσεται στον βορειοελλαδικό χώρο,με πολλές αναφορές και εικόνες μιας Θεσσαλονίκης που μπορείς να περπατήσεις μέσα από τις περιγραφές,δύο παράλληλες ιστορίες έρχονται να συναντηθούν σε έναν κολλημένο ανελκυστήρα. Έντονο,καθηλωτικό πολλές φορές,θέλει ιδιαίτερη συγκέντρωση,βγάζει νοσταλγία και στο τέλος αφήνει ένα στεναγμό ματαιότητας. Μου άρεσε πολύ!

[Foteini · Rating 3 out of 5]

Πολλά τα πρόσωπα με ενδιαφέρουσες ιστορίες που όμως η σύνδεση τους δεν κατάφερε να με πείσει. Ίσως να κουράζει και ο αδικαιολογητος λυρισμός σε κάθε ευκαιρία που αφήνει την αίσθηση ότι κάποιος προσπάθησε πολύ,δεν του βγαίνει αβίαστα,τόσο που λες πότε θα τελειώσει. Τέλος, νομίζω πως οι ημερομηνίες του οικογενειακού δέντρου και της αφήγησης δεν ταιριάζουν απόλυτα...

[Margaret · Rating 5 out of 5]

Εκπληκτικη διαδρομή μέσα στην ιστορία της Ελλάδας απο τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα. Και πολυ όμορφα δεμένη μ ενα εξαιρετικό μυθιστόρημα.

[Roxani Spanou · Rating 5 out of 5]

Ένα βιβλίο ωραίο, χορταστικό.Απο αυτά που σε παρασέρνουν και σου κρατάνε συντροφιά. Αγαπημένος Ζουργός!

[Zacharias Predo · Rating 4 out of 5]

Ενα συγκλονιστικό οδοιπορικό στην Μακεδονία των τελευταίων 100 ετων μέσα απο την ιστορία 2 οικογενειών. Απίστευτη γραφή και πολύ ενδιαφέρουσα πλοκή.Αφαιρώ 1 αστέρι γιατί πιστεύω οτι θα μπορούσαν να λείπουν 100 σελίδες.Σε ορισμένα σημεία αισθάνθηκα αρκετή φλυαρία.

[Anastasia Kay · Rating 5 out of 5]

Πριν 10 χρόνια το πρωτοδιάβασα ,το αγάπησα,μαζί και τον συγγραφέα του...τώρα που το έκλεισα,διαβάζοντας το για 2η φορά,θα πω οτι ζηλεύω όσους δεν το έχουν ακόμη διαβάσει...για την απόλαυση της ανάγνωσης...πετά η ψυχή πάνω στις λέξεις...κι αν ζεις κάτω από τη σκιά της πεταλούδας,διαβάζοντάς το, καθόλου δε σε νοιάζει,παρά νομίζεις οτι ως πεταλούδα κι εσύ μπορείς να καθορίσεις τα όρια της δικής σου σκιάς...

[Alexia Koliou · Rating 3 out of 5]

3.5* - το πιο ωραίο και άρτιο ως προς το χτίσιμο των χαρακτήρων και της πλοκής ήταν το 2ο μέρος. Θα του έβαζα 4, αλλά ομολογώ με χάλασε πολύ το τέλος του!

[Marina Maidou · Rating 5 out of 5]

Αυτή είναι η πρώτη επαφή μου με τον συγγραφέα αυτόν, μια που δίσταζα για καιρό να προσεγγίσω, λόγω της τάσης που έχω να μην έλκομαι από μεγάλο ενθουσιασμό αναγνωστών, κριτικών, πωλήσεων που ακολουθούν κάποια βιβλία. Δηλαδή, όσο πιο πολλά τα κεράσια, τόσο πιο μικρό το καλάθι μου. Προτιμάω συνήθως να αφήνω να κατακάθεται ο κουρναχτός της όποιας διασημότητας και να δω τι απομένει.
Ξεκίνησα με το συγκεκριμένο επειδή με έλκυσαν οι λέξεις "Ανατολική Ρωμυλία" (καταγωγή του πατέρα μου) και "Θεσσαλονίκη" (γενέθλια πόλη και καταγωγή της Πόντιας μητέρας μου). Ο κ. Ζουργός έχει μια περίπλοκη, ποιητική και ιδιόμορφη γλώσσα που μου θύμισε παραδόξως Παπαδιαμάντη, λέω παραδόξως επειδή εκείνος δεν χρησιμοποιούσε τη δημοτική. Οι περίτεχνες, σπάνιες και άγνωστες, ακόμα και σε μένα (μετριοφροσύνη, μη ξεχνιόμαστε...) λέξεις χρησιμοποιούνται με μεγάλη επιδεξιότητα και φαντασία. Οι πολλές λεπτομέρειες, η ανάμιξη Ιστορίας και ιστοριών ίσως φαίνεται σε κάποιους αργή και υπερβολικά πλούσια σε σημείο να μπερδεύουν (εγώ δεν είμαι από αυτούς, απόλαυσα κάθε σελίδα, ειδικά στην αρχή για το κομμάτι της Ανατολικής Ρωμυλίας και της κατοχικής Θεσσαλονίκης), η ατμόσφαιρα των τόπων δίνεται με ρεαλιστική ζωντάνια, σχεδόν σαν να είναι τα τοπία άνθρωποι και οι άνθρωποι τοπία.
Η υπόθεση του βιβλίου αναφέρεται στην αποτυχία, όταν οι άνθρωποι βάζουν κάποιους στόχους, έχουν κάποια όνειρα και τελικά μαθαίνουν, συνήθως με τον καλό ή τον άσχημο τρόπο, ότι κάποια από αυτά ή και όλα δεν πρόκειται να φτάσουν ποτέ. Παρότι είναι αυτό που βάζει τελικά μια απαισιόδοξη σφραγίδα στην κατάληξη του βιβλίου, παράλληλα κινείται το πιο ενδιαφέρον κομμάτι κατ' εμέ, η αναβίωση των "ανθρώπων στις παλιές φωτογραφίες".
Όλοι μας έχουμε παππούδες και γιαγιάδες κι έχουμε δει τις ξεχασμένες σε κάποιο συρτάρι ή κουτί φωτογραφίες με τα ακίνητα ζευγάρια ή οικογένειες στους τόνους της σέπιας. Προσωπικά αναρωτιόμουν πάντα, τι κρυβόταν πίσω από αυτά τα πρόσωπα που, είτε είχα γνωρίσει μόνο ως υπερήλικες ή δεν είχα γνωρίσει ποτέ αφού πέθαναν πολύ καιρό πριν γεννηθώ. Στο κομμάτι αυτό λοιπόν της αναβίωσης ο κ. Ζουργός τα κατάφερε να δώσει το χρώμα στο μουντό ασπρόμαυρο και τη σπαρακτική ζωντάνια στα παγωμένα πρόσωπα ανθρώπων, με τους οποίους θα μπορούσα να πω ότι είναι σαν τους δικούς μου προπάππους και προγιαγιάδες (και τίποτα το προγονικά άμεμπτο, ήταν κι αυτοί άνθρωποι με αίμα στις φλέβες τους, όχι πουρέ από θρησκοληπτικά έντυπα).
Το μόνο μου παράπονο είναι για τον μοναδικό χαρακτήρα που πήγε αδιάβαστος (δεν λέω ταυτότητα για ευνόητους λόγους), μου φάνηκε το ίδιο αβάσταχτο όπως το τέλος σε κείνο το μορτάκι στο "Ξιφίρ Φαλέρ" της Αθηνάς Κακούρη. Αλλά διευκρινίζω ότι θα ήθελα να υπάρχει ένα τέλος ικανοποιητικό μόνο για τον εν λόγω χαρακτήρα, ενώ αντίθετα το καθαυτό τέλος του βιβλίο δεν με ξένισε καθόλου, γιατί θεωρώ ότι ταίριαζε με το θέμα της αποτυχίας των ονείρων και επιθυμιών.
Γι' αυτό, εν κατακλείδι, είμαι ήδη στην αναζήτηση ανάγνωσης για τα επόμενα βιβλία του συγγραφέα.

[Tasos Koutsovasilis · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετική ελληνική γραφή και πλοκή από τον Ζουργό. Ένα βιβλίο που θες να φτάσεις στο τέλος για να δεις τι θα γίνει αλλά όταν το τελειώσεις στεναχωριέσαι που τελείωσε.

[Μίλτος Τρ. · Rating 5 out of 5]

Ένα υπέροχο μακεδονικό πανόραμα του τελευταίου αιώνα, με καλοφτιαγμένους χαρακτήρες σε χτισμένο με λεπτομέρειες ιστορικό περιβάλλον. Δεν αφήνεται εύκολα, όσο κι αν η περίτεχνη γραφή του θέλει κάποιες στιγμές αντοχή.

[Aphrodite Orf · Rating 5 out of 5]

Πρώτο βιβλίο που διαβάζω του συγγραφέα και με ενθουσίασε. Ένα ιστορικό μυθιστόρημα του 20ου αιώνα, με αγαπημένη θεματολογία, εξαιρετική γραφή, έντονα συναισθήματα, ήρωες που συγκινούν.
Ανυπομονώ να διαβάσω και άλλα βιβλία του.