Wie zoekt naar spiritualiteit komt onherroepelijk in aanraking met zen. Zen zou de ultieme weg naar innerlijke vrijheid zijn, maar in de praktijk maakt zen juist afhankelijk. Net als andere religies - want dat is zen - roept de zen namelijk op tot volgzaamheid en afhankelijkheid van een geestelijk leider. Zij die goeroe of meester spelen kunnen het niet laten om kerkjes rond hun persoon en boodschap op te richten. Zo maken ze hun leerlingen afhankelijk, en juist niet vrij. Daarom zegt Bor: trap er niet in! Eer beroemde uitspraak van Kant luidt: 'Verlichting is zich van zijn verstand bedienen zonder de leiding van een ander.' Moderne spiritualiteit is in het verlengde daarvan je eigen weg zoeken. Het is wars van elke vorm van georganiseerde religie en daarmee wars van welke vorm van geestelijke autoriteit ook. Wie deze moderne spiritualiteit zoekt, zal zich moeten voeden met 's werelds grootste filosofieën en de taalvirtuositeit van filosoof Jan Bor.
Korte nogal autobiografisch getinte blik op de Zentraditie. Bor heeft een uitgebreide spirituele weg afgelegd en die komt hier mooi in terug. Vanuit de klassieke traditie, die hij eigenlijk afwijst, komt hij via o.a. Kierkegaard, Bergson en Gauchet uiteindelijk bij Krishnamurti uit. Dit alles over het algemeen vrij toegankelijk opgeschreven, alleen de stukken over/van Kierkegaard en Bergson blijven wat taai. Uiteindelijk is de weg naar vrijheid een individuele zoektocht naar het ‘echte zelf’, concludeert Bor; maar in een laatste hoofdstuk nuanceert hij zijn afwijzing van bestaande tradities toch weer na een bezoek aan een Frans kerkje.
OnZen Waarom een boekje over moderne spiritualiteit? Omdat de haren van filosoof Jan Bor recht overeind gaan staan bij de honderden nieuwe sektes die ons land inmiddels rijk is en die hun inspiratie uit het Oosten putten. Zelf heeft Bor veel ervaring met zen opgedaan. Zen zou de ultieme weg naar innerlijke vrijheid zijn. Net als andere religies - want dat is het - roept zen echter op tot het volgen van een leer en praktijk en tot afhankelijkheid van een geestelijk leider. Daarom zegt Bor: stink er niet in! Volg je eigen hart, zoek je eigen weg en voed je daarbij met 's werelds grootste filosofieën. Dat is een moderne invulling van moderne spiritualiteit. Ik ben het helemaal met hem eens al waren vele stukken in het boek moeilijk te begrijpen als je geen studie filosofie gevolgd hebt.
Nagels met koppen. Zelf ben ik al met spiritualiteit bezig sinds 2004 en na tal van richtingen te hebben gevolgd, vond ik mijn eigen weg. Het is herkenbaar en treffend verwoord.
Kritisch en hedendaags betoog over zingeving in onze steeds meer seculier wordende samenleving; en hoe je best autonoom ipv heteronoom te werk gaat. Aanrader voor spirituele zoekers!