Bir Toplum Nasıl İntihar Eder?

by A.M. Celâl Şengör

ehil insanlar sınıfı yoktur.

Türkiye bu zavallı duruma 1946'dan sonra düşmüştür. Çünkü 1946'dan sonra ülke idaresi tam cahillerin eline geçmiştir. 1920'lerden beri gelen Atatürk'ün elit idaresinden intikam almaya azmetmiş bu kırsal güruh, Türkiye'yi gerçek bir felâkete sürüklemiştir. Ülkedeki tüm sözümona "gelişme" dünya gelişme hızının çok gerisinde kalmış, ancak zır cahil üçüncü dünya ile kıyaslandığında "göğsümüzü kabartan" otoban gibi, gökdelenler gibi, telekomünikasyon gibi kopya ürünleriyle yaşam seviyesi yukarı doğru kımıldamıştır.

Eğitim, 1946 sonrası dönemde en büyük yarayı alan kesim olmuştur. Öğretmenlik mesleği ayağa düşürülmüş, üniversiteler, bu adı taşıyan bina sayısı arttığı halde tamamen ortadan kalkmış, eğitim ehil insan yaratmak yerine diplomalı cahil üreten bir fabrika haline getirilmiştir. Bunda da temel amaç, cahil kırsal kesimin hak etmeden ve emek harcamadan her şeye, başkalarını ve kendisini kandırarak ulaşma hırsını tatmin olmuştur.

Türkiye sonu pek fecî bitebilecek olan bu cehalet temelli politikalarından derhal vazgeçerek aklını başına almalıdır.

Genres: Sociology, Nonfiction, Philosophy, Science

189 pages, Paperback

First published January 1, 2016

About the author

Türk jeolog ve profesör.
24 Mart 1955'te İstanbul'da doğdu. 1973 yılında Robert Kolej'i bitirdi. 1978'de State University of New York at Albany'den jeolog olarak mezun oldu ve aynı üniversiteden 1979'da yüksek lisansını bitirdi. 1981'de İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi, Genel Jeoloji kürsüsünde asistan olarak görev yapmaya başladı. 1982'de de State University of New York at Albany'den doktora aldı. 1984 yılında Londra Jeoloji Cemiyeti'nin Başkanlık Ödülü'nü, 1986'da TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü aldı. Aynı yıl İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Genel Jeoloji Anabilim Dalında doçent oldu. 1988'de Neuchâtel Üniversitesi Fen Fakültesi'nden şeref bilim doktoru (Docteur ès sciences honoris causa) pâyesi aldı. Academia Europaea'ya 1990 yılında kabul edildi ve cemiyetin ilk Türk üyesi oldu. Aynı yıl Avusturya Jeoloji Servisi muhabir üyesi, 1991 yılında ise Avusturya Jeoloji Derneği şeref üyesi oldu. Yine 1991 yılında Kültür Bakanlığı'nın Bilgi Çağı Ödülünü kazandı. 1992 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Genel Jeoloji Anabilim Dalı'nda profesörlüğe yükseltildi. 1993 yılında Türkiye Bilimler Akademisi en genç kurucu üyesi oldu ve Akademi konseyine seçildi. Aynı yıl TÜBİTAK Bilim Kurulu üyesi oldu. 1994 yılında Rusya Doğa Bilimleri Akademisi üyeliğine, Fransız ve Amerikan jeoloji dernekleri şeref üyeliğine seçildi. Ayrıca kendisine Fransız Fizik Cemiyeti ve École Normale Supérieure Vakfı tarafından Rammal Madalyası verildi. Şengör 1997 yılında, Fransız Bilimler Akademisi tarafından yerbilimleri dalında büyük ödül (Lutaud Ödülü) ile taltif edildi. 1998 Mayıs ayı içerisinde Şengör, Collège de France'da misafir profesör olarak bir kürsü işgal etti. Burada "XIX. Yüzyılda Tektoniğin Gelişmesine Fransız Jeologlarının Katkısı" konulu bir ders verdi ve 28 Mayıs 1998'de Collège de France'ın madalyasını aldı. 1999'da Londra Jeoloji Cemiyeti kendisine Bigsby Madalyasını tevcih etti. 2000 yılının Nisan ayında Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi yabancı üyeliğine seçilen ilk Türk oldu. Rus Bilimler Akademisi'ne Fuad Köprülü'den sonra seçilen ikinci Türktür.[2] Ayrıca 2013 yılında Leopoldina Doğa Araştırıcıları Akademisi üyeliğine seçilmiştir.[3]
Şengör, jeolojide bilhassa yapısal yerbilim ve tektonik dallarındaki çalışmaları ile ün yapmıştır. Şerit kıtaların dağ kuşaklarının yapısına etkisini ortaya koymuş ve Kimmer Kıtası adını verdiği bir şerit kıta keşfetmiştir. Orta Asya’nın jeolojik yapısını ortaya çıkarmış, Kıta-kıta çarpışmasının ön ülkeleri nasıl etkilediği meselesini çözmüştür. Yücel Yılmaz ile birlikte, Levha tektoniği içinde Türkiye'nin yerini değerlendiren ve atıf klasiği haline gelen bir makale yazmıştır.[4] Jeoloji ve tektonik konularında 6 kitap, 175 bilimsel makale, 137 tebliğ özeti, pek çok popüler bilim makalesi, tarih ve felsefe ile ilgili de iki kitap ve 300’e yakın deneme yazısı yayınlamıştır. 86 ülkenin Bilimler Akademisine üye olan Şengör'ün yayınlanmış 1826 makalesi vardır ve bu makalelere 12658 atıf yapılmıştır. Bunların 1997-1998 yılları arasında Cumhuriyet Bilim Teknik dergisindeki "Zümrütten Akisler" köşesinde çıkmış olanları Yapı Kredi Yayınları tarafından 1999'da "Zümrütnâme" başlığı altında kitaplaştırılmıştır.
Fransa, İngiltere, Avustarya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde misafir öğretim üyesi olarak çalışmalarda bulunan Şengör, Collège de France dışında İngiltere'de Oxford (Royal Society Araştırıcı bursuyla), ABD'de California Institute of Technology (Moore Distinguished Scholar olarak) ve Avusturya'da Salzburg Lodron-Paris Üniversitesi'nde misafir profesörlük yapmıştır. Şengör ayrıca pek çok uluslararası dergide editör, yardımcı editör ve yayın kurulu üyeliği yapmıştır ve yapmaktadır.

Reviews

[Meltem17 · Rating 5 out of 5]

Mutlaka okuyun,okutun. Celal hoca müthiş gözlemleri ile toplumun nasıl uçuruma gittiğini samimi bir dil ve basit üslub ile anlatmış. Kitabın özeti; oku,okuduğunun üzerine ekle,düşün,sorgula,araştır ve geliştir.

[Sezgi · Rating 5 out of 5]

''Medeniyet bir paradigma değildir (...) ''

Celal Şengör, takip etmekten keyif aldığım bir bilim adamı. Fikirlerine çok kıymet veriyorum ve gerçekçi olması dolayısıyla ondan nefret edenleri gülerek izliyorum.

Muazzam bir entelektüel birikime sahip olan Şengör, tane tane anlatmış. Bilimden, Türkiye'nin durumundan, gençlikten sitem etmiş. Çok değerli Fuat Sezgin Hoca'yı da anmış, hatırlatma yapmış. Çılgın bir başkaldırı adamı Celal Hoca. Her yazısında iğnelediği, gönderme yaptığı yerler ya da birileri mutlaka yer alıyor. O yüzden okuması daha keyifli geliyor bana. Arkadaş grubumuzda sık sık: ''Celal Hoca sen bizim pırlantamızsın'' dememize sebep oluyor :)

[Cenk Undey · Rating 5 out of 5]

A good summary what has been going on in Turkey as unfortunately it has deviated from its founding principles of progressive, rational and science-based thinking. I hope some day Turkish people will realize the risks and correct their course. Prof. Sengor points out countless examples and provides a drastic warning.

[Mansur · Rating 4 out of 5]

An intellectual perspective on the state of this country.

[Biran M. Süren · Rating 4 out of 5]

Atatürk’ün tarih tezi olayını bu kadar kapsamlı bilmiyordum; onda bilimsel yöntemin izlerini görmek beni hem şaşırttı hem de hayran bıraktı. İyi kitap.

[Ali Gül · Rating 4 out of 5]

Celal Bey memleketimizin sahip olduğu ender aydınlardan. Kendisinin bilim sevdasının ve Türk toplumundaki bu eksikliğin harika türkçesiyle, güzel anektodlarla anlatıldığı bu hoş kitap insanı mücadele etmek için cesaretlendiriyor.

[Hüseyin Çötel · Rating 5 out of 5]

Celal hocam yine oldugumuz andan alip tarihe bir genel olarak bakmamizi sagliyor. Sayisal dusunce yapisina sahip bir okuru neden-sonuclardan olusan anlatim tarziyla rahatlatirken bir cirpida okunabilecek kadar da akici seviyede yazmis bu kose yazilarini. Icerik olarak 'Science bitch, hands down' her zamanki gibi tekrar tekrar vurgulanmakla beraber ozellikle Ataturk'un Turk Tarih Teziyle alakali kitaba yapilan eklentisi okumaya deger.

[Muhsin Dogan · Rating 3 out of 5]

Bilim üzerine söyledikleri ve yazılarıyla ifade ettikleri çok kıymetli olan Şengör’ün Türk siyasî tarihiyle ilgili söyledikleri eleştiri gerektiriyor. Bu kitabında Cumhuriyet Gazetesinde yazdığı yazılardan bir derleme bizi karşılamakta. Bazı noktalarda “bilimden uzaklaşan” Türkiye için sert eleştirilerini okumak bana keyif verdi diyebilirim. Şengör’ün ilk defa okuyorsanız bu kitabıyla başlamanızı naçizane önermem... Genel olarak okumanızı naçizane tavsiye ederim!

[Caner · Rating 5 out of 5]

Kendimizi bilimsel sanıp bunun aslında yanından bile geçmediğimizi tokat gibi yüze vuran bir kitap. Herkese şiddetle tavsiye ederim.

[Cahit Erdem · Rating 4 out of 5]

Kitabın ad seçimini yönlendirici buldum. Ben sistematize bir Türkiye eleştirisi beklerken karşıma o dönemin olaylarını kapsayan gazete yazıları çıktı. Gerçi Celal Şengör’ün çoğu böyle kitabı gazete yazılarının derlenmesinden oluşuyor ama unutmuşum işte. Neyse sanırım celal şengör okumayı bırakmam gerekiyor. Sık sık daha önce okuduğum yazıları farklı kitaplarda karşıma çıkıyor. Bir de bunca süreden sonra bir yorumda bulunmak istiyorum. Hafızası iyi, kafası çalışan bir adam, birçok kaynaktan da beslenmiş ama yeni bir bilgi karşısında, o bilginin içinde bulunduğu disipline hakim olmadan yorumlarda bulunuyor. Tespitleri (bize sunduğu düzlemde) yerinde olsa da bilgilerin yorumlanışı illa öyle mi olmalı bilemedim. Mesela istatistik önemli bir konu. Yine de celal şengör sırf yaş ortalamasına bakarak(yaşın ortalaması farklı ülkelerde farklı anlamlara gelebilir sırf bunun üzerinden birebir bir karşılaştırma yapmak ne kadar doğru olur bilemedim) yazdıkça yazmış. Keşke yazmasaymış mesela.

Pozitivizm: bilginin yalnızca gözlemden elde edilebileceğini savunan bilgibilimsel kuram.
David hume, sayılı bir gözlemle tümevarım yapılabileceğini gösteren kesin bir iddianın ortaya atılmayacağını göstermiştir.
Karl Popper ise eleştirel akılcılık ile gerçeğe ulaşmak gibi imkansız bir amaçtan saparak ona yaklaşmayı mümkün kılmıştır.
Bilimsel yöntem: Eldeki sorunu çözmek için bir varsayım üretilir. Bu varsayım, gözlemlerle denetlenerek çelişenler elenir. Gözlemle çelişen varsayımları elemeyen veya ilkede gözlemle çelişebilecek varsayımlar üretemeyen bilgi sistemleri bilimsel DEĞİLDİR.
Diyalektiği ise, mantığın ‘birbirbiyle çelişen iki ifadenin birliğinden herhangi bir sonuç türetilebilir’ kuralı sebebiyle tabiri caizse hava kalan bir önerme olduğunu belirtmekle beraber ‘gelişme’nin öznel bir yorum olması sebebiyle bu kuramı mantıksız bulduğunu belirtmektedir.
türk tarih tezi: son buzul çağından sonra türkler orta asya’da iç denizlerin çevresinde zamanın en biyin uygarlığını kurmuştur. İklim değişince göç etmek zorunda kalmışlardır. Çin hindistan ortadoğu,avrupa ya gitmiş. Avrupadaki ilk uygarlıkları kurmuştur.YANLIŞ. Zeki velidi togan, orta asyadaki iklim değişikliğinin sanıldığı kadar büyük bir etkisi olmadığını belgeleriyle göstermiştir. Fuad Köprülü, milliyetçi ve romantik tarih anlayışının bilimsel olmadığını ve bu çerçevede kaleme alınan tarihçelerin ciddiye alınmalarının mümkün olamayacağını belirtmiş. Atatürk bilimin yolunu tercih ederek tezinden vazgeçmiş

[Bahadır · Rating 2 out of 5]

Osmanlı' nın hüküm sürdüğü yerler arasında insanlığın en eski kültürlerinin izleri vardır. Bugün buralarda yaşayan bed­baht insanlar, petrol parası ve Amerikan desteği ile geçinen bir avuç eski haydut-yeni kral/emir/şeyh takımı dışında o eski uygarlıkların seviyesinde bile değildir. Ben Bingazi'ye gitti­ğimde şehirde yalnızca bir tek sinema olduğunu duymuştum. Pislikten geçilmeyen, lagünü lağım olmuş olan Bingazi'den beni eski Kyrene'ye götürdüler. Kyrene MS 2. Yüzyıl'da büyük bilim insanı Eratostenes'in doğduğu şehirdir. Şimdi harabe olan bu şehirde muhteşem bir su dağıtım sistemi, umuma açık banyolar ve üç devasa tiyatro bulunmaktaydı. Kyrene'nin az ilerisindeki liman şehri Apollonia ise Kyrene'dekiler yetmezmiş gibi ayrıca büyük bir tiyatroya sahipti. Yüzyıllarca Osmanlı hakimiyetinde kalan Libyalı insanlar, bu süre zarfında Kyrene'de ikibin küsur sene önce yaşamış Yunanlıların bile altında bir düzeye düşmüş­lerdi.

Beyt-ül Hikma'nın vatanı Bağdat'ın başkenti olduğu Irak'taki hangi arkeolojik buluşu bir Osmanlı yapmıştır? Eski Ortadoğu' nun hangi dilini bir Osmanlı çözümlemiştir? Haydi bu lüks işleri bir yana bırakıp, günlük ihtiyaçlara gelelim: Ortadoğu'nun eşsiz petrol hazinesini kim keşfetmiş, keşfedi­lenleri kim işletmiştir? Biliyor musunuz ki Atatürk bu talih­siz ülkeyi Osmanlı' nın pençelerinden kurtardığı zaman koca imparatorlukta jeoloji diploması olan tek bir insan bulunmu­yordul Bu mu imrenilecek kültür? Bu mu gıpta edilecek yaşam? O mutlu insanlar mutluluklarından bıktıkları için mi Birinci Dünya Savaşı' nda cihad ilan eden zavallıların zavallısı hal1feye, yani Osmanlı padişahına burun kıvırıp İngilizler adına nice askerimizi şehid edip, tüm Ortadoğu topraklarımızı kaybet­memize sebep olmuşlardır? Ben hem Ortadoğu'yu hem kuzey Afrika'yı hem Balkanları jeolog olarak epey dolaşmış bir insa­nım. Oradaki Osmanlı hatırasının hayırla yad edildiğini mi sanı­yorsunuz? Osmanlı'dan oralarda ne kadar nefret edildiğini ben Londra'da davetli bulunduğum bir akşam yemeğinde Türk oldu­ğumu öğrenir öğrenmez bana yüklenen güzel bir Şamlı hanımın ağzından da duyduğum zaman, bunu zaten bilmeme rağmen, bu genç kadının nefret hislerinin şiddeti karşısında kanım don­muştu. Haksız mıydı? Eğitim mi götürmüştü onlara Osmanlı? Sosyal adalet mi vermişti? Onları düşmanlardan mı koruyabilmişti? Kültürel ve doğal zenginliklerini keşfederek refahlarına mı katkıda bulunmuştu?



Bu bilim adamları, Kur' an' ın Halife Osman zamanında tek bir metin haline getirilmesinden önce bile içeriği hakkında Peygamber Muhammed'in yakınları arasında çok önemli tar­tışmaların olduğunu belgelemişlerdir. Bu tartışmaların en basit olanları Arap yazısının karakterinden kaynaklanıyor ve değişik noktalama ile anlamları tamamen değiştirilebilen kelimeler üze­rinde yoğunlaşıyordu. Başlangıçta noktalamasız yazılan surelecin anlamları bu nedenle muğlaktı. Örneğin, Peygamber Musa ineğe tapan halkına "faktulu anfusakum" mu demişti, yoksa "faakilu anfusakum" mu demişti? Yani "birbirinizi (yani aranızdaki suçlu­ları) öldürünüz" mü demişti, yoksa "olmuş olanı geri çevirin" mi demişti? veya 48. Sure'de "wa-tu'azziruhu" mu denilmiştİ yoksa "watu' azzizuhu" mu denilmişti? (yani Allah' a yardım edin mi, yoksa Allah'ı yüceltin mi). Surelecin "gerçek'' olup olmadığına kadar varan çok daha ciddi tartışmalar ise örneğin yetmiş sureyi bizzat Peygamberin ağzından duyduğunu iddia eden Abdullah ibn Mes'ud ile Halife Osman'ın nihai Kur'an metninin otoritesi kabul edilen Zaid ibn Sabit arasındaki düşmanlığa varan tartış­malarda görülür. Ignaz Goldziher bu tür tartışmaların politik motifleri olduğunu da belgelemiştir.
Dolayısıyla Kur' anın bugün elimizdeki metninin tartışmaya açık bir metin olması, Kur' an tefsirlerine bambaşka bir önem ver­mektedir. Bir diğer deyişle, Kur' an metni, bize din derslerimizde öğretildiği gibi, Peygamberden günümüze kadar hiç değişikliğe uğramadan gelmiş kanonik bir metin değildir. Bazı ilahiyatçılar bu sıkıntılı durumdan tüm "variae lectiones"i ("değişik okuma­lar") vahyedilmiş kabul ederek kurtulmaya çalışmışlarsa da böyle bir yorum bizzat Allah'ın Kur'an'da dile geldiğine inanılan niyet­lerini gölgelemekten başka bir işe yaramamıştır.

[Caner · Rating 4 out of 5]

Bu kitaba ne zaman başladığımı bilmiyorum. 6 ay önce falandı herhalde. Ama ara ara okur, Celal hocanın bazı fikirlerini düşünürüm. Toplumun intihar ettiği noktanın 1946'dan sonra olduğunu söylüyor. Nispeten doğru. Hatta ben de bunun doğru olduğu kanaatindeydim. Son aylarda bu fikrim değişti. Bizim toplumumuz ölüydü. 1923 ve 1946 arasındaki müdahaleler bir doktorun hastayı ayağa kaldırma çabasından başkası değildi. Hasta ayağa kalktı, toplum oldu. Ancak 1946'da doktor değişti, hastaya kötü ilaçlar verdi ve hasta da yavaş yavaş doktora benzemeye başladı. Çünkü doktor da hastaydı.
Bilim ve üniversite konularında yüzde yüz haklı olduğunu düşünüyorum. Doğa bilimleri her nesilde daha da ilerlemesi gereken bir disiplin. Tabi Celal Hocaya göre sosyal bilim ıvır zıvır bir şey. Bu konuda ona katılmıyorum. İnsanla alakalı her şey incelenmeli. Coğrafya derslerinde bunlara beşeri bilimler diyorduk. Beşeri bilimin de doğrusu yapılırsa, daha doğrusu, bilim tam manasıyla ülkemize yerleşirse Celal hocanın saydığı sorunların hepsini çözeriz diye düşünüyorum. Ancak her şey en tepeden başladığı için öncelikle hastanın doktorunu iyi seçmek lazım. Kötü insanları yönetimden uzaklaştırmak lazım. Kötü dediysem ahlaki manada değil. Yeterlilik manasında. Yetersiz bir yönetimin yönetimde kalmakta direnmesi gayri ahlaki bir durum gerçi, çok da açıklama yapmaya gerek yok.

[Volkan · Rating 5 out of 5]

Prof. Şengör's 'How Does a Society Commit Suicide?' is a brilliant analysis on how the Republic of Turkey entered the Dark Ages, and what citizens should do in order to combat it. Prof. Şengör explains how ignorant people from rural areas, who took over state control as of 1950 and swore to destroy Atatürk's elite, have been trying to erode Atatürk's legacy ever since. The only remedy out of this reign of ignorance is through Atatürk's principles of rational and science-based thinking before it is too late. A highly recommended read.

[Kerem Ozkefeli · Rating 4 out of 5]

Türkiye Cumhuryetinin kuruluş prensiplerinden nasıl uzaklaştığını, hangi hataları yaptığını ve neleri değiştirmesi gerektiğini açıklayan, yaptığı göndermeler ve gösterdiği kaynaklarla okura daha fazla keşfetme imkanı sunan ve bütün bunları samimi, basit bir dille yapan yazılar derlemesi.

Özellikle üniversitelerin toplumdaki rolü üzerine olan yazıları çok beğendim.

Kitabı yazıldığı tarihten yıllar sonra okurken, işlerin yazıldığı tarihten daha da kötü duruma gelmiş olduğu gerçeğini görmek üzücü.

[Lucillius · Rating 5 out of 5]

Ben kırmızı yüzlü olan İnkilap yayınlarının kitabını okudum..
Toplamda 3 günde bitti..Çok acı verici ama sürükleyici de..
Kitap ülkenin bugünlere gelişini, kitabın deyimiyle ''zavallı duruma'' nasıl düştüğünü filim şeridi gibi gözünüzün önünden geçmesini sağlıyor..
Özellikle Y kuşağı iseniz buna daha net şahit olmuşsunuz ve bu kitapla da pekişiyor gördükleriniz yaşadıklarınız..
Ellerine sağlık Celal, ömrün çok olsun..Sizin gibi aydının bizleri de aydınlatması aynı çağda yaşamak üstelik aynı dilde eserlerinizi okumak büyük şans..
Vatansever her Türk gencine öneririm..

[Barış Akay · Rating 5 out of 5]

"İşini ciddiye almak demek, o işi öğrenmek demek. Öğrenmek de bilimsel bir faaliyettir. Bilimsel düşünen insanlara ihtiyaç var, her seviyede insanın, çöpçüsünden en üst yöneticisine kadar, profesörüne kadar... Bilimsel düşünmek bilim yapmak değil, her duyduğuna inanmamak, yeni çıkan şeyleri öğrenmeye heves etmek, bunları eleştirel bir gözle değerlendirmektir. " diyor Celal hoca. Altına imza atılır bu ifadenin. Herkesin okuması ve okutması gereken bir kitap.

[Talha · Rating 4 out of 5]

İnanılmaz tespitlerin bulunduğu bir kitap. Röportaj kısmıyla giriş yapıyoruz kitaba ama en beğendiğim kısmı da röportajdaki sorulan sorular ve verilen cevaplardı. Çok yerinde verilen cevaplar da mevcut. Geçmişi, bugünü ve geleceği ilgilendiren bir kitap olmuş. Celâl Hoca, her zamanki gibi cesur davranmış bazı bölümlerde. Paragrafların bazıları her ne kadar tartışmalı olsa da iyi bir zemine oturtmayı başarmış. Güzel ve ilgi çekici konulara değindiğini de söylemeden geçemem tabii.

[Ismail Cetin · Rating 5 out of 5]

The book touches on the subjects which are controversial in the pseudo-modern Turkey. We need to keep our focus on science and believe only what scientist's propose and think. As our founding father Atatürk's once said Seeking a guide other than science and wisdom is heedlessness, ignorance, and deviating from the right path.

[Sinan ARSLAN · Rating 4 out of 5]

Celal Şengör hoca çağımızın en büyük hastalığı olan cehaletin gerçek sebebini kitabında çok güzel açıklamış.Bilim öğrenmenin, bilim yapmanın yobazlara karşı ne denli önemli olduğunu vurgulamış. Geleceğe yön vermenin, geçmişi çok iyi bilmekten geçtiğini bizlere bir kez daha hatırlatıyor.

[Hakan Guveli · Rating 5 out of 5]

Celal Sengor un Cumhuriyet gazetesinde çıkan yazıları, keyifle okuyabilirsiniz.

[Kahraman KURT · Rating 4 out of 5]

A.M.Celal Şengör'ün Cumhuriyet Bilim Teknik'te yayınlanan yazılarının kitaplaştırılmış halidir.

[E B · Rating 5 out of 5]

Celal hocadan yine cahilliğimizi yüzümüze bir tokat gibi çarpan bir kitap.

[TEVFİK SARSAL · Rating 5 out of 5]

Kesinlikle okunması gereken bir kitap. Sayın Celal Şengör ile karşılıklı muhabbet eder gibi günümüzün en büyük sorunlarını konuşuyoruz.

[retfluud · Rating 5 out of 5]

celal hocam döktürmüş yine

[Hilal Baltacı · Rating 5 out of 5]

Çok güzel, eğitici. Ülke olarak değişmeyen acı gerçeklerimiz. Farklı konulara farklı bakış açıları. Herkes okumalı. Anlattığı kitapları ve insanları da not ettim. Onları da okuyacağım.

[Orcun Seyrek · Rating 3 out of 5]

Celal hoca, ülkemizin bu duruma nasıl geldiğini ve nasıl kurtulabileceğimizi anlattığı köşe yazılarından oluşan güzel bir kitap olmuş. Askerlere olan saygımız her daim sonsuzdur, ama her konuyu tekrar tekrar çok değerli olan askerliğe bağlamasının güzel durmadığını düşünüyorum. Okunması gereken kitaplardandır...

[S · Rating 5 out of 5]

Kesinlikle okunulması gerekilen bir kitap. Kitabı bitirdiğinizde birçok şeyi öğrenmiş, birçok şeyide araştırıp bilgi edinmiş olacaksınız. Bilime, tarihe, siyasete ilginiz varsa size bir şey katmaması mümkün değil.

[Fahrettin Perçin · Rating 4 out of 5]

Şengör'ün çok önceden birçok şeyi öngörmesi yanısıra bir toplumun nasıl ilerlememek için uğraştığını gösteren başarılı bir yapıt.

[Kamarad Volksjäger · Rating 5 out of 5]

Classic 'Classy A. M. Celâl Şengör'.

[Hakan Balcı · Rating 4 out of 5]

"Evrende bir gelişme, bir hedef, bir amaç arayanlar farkında olarak veya olmayarak ona insan vasıfları atfetmek istiyor, evreni insan merkezli ve insan amaçlı gözlüklerle yorumlamaya kalkıyorlar; onu öznelleştiriyorlar ve nihayet evrene atfettikleri tüm bu vasıflardan bir yaradanı, bir tanrıyı veya doğanın özelliği yasaları sorumlu tutuyorlar." s.89