نخل

by هوشنگ مرادی کرمانی

یادداشت ناشر; قصه نخل، مانند چشمه ای است که از دل باورهای پاک و یادبودهای مذهبی، افسانه ها، مراسم و سنت های برخی از آبادی های حاشیه کویر لوت می جوشد، از دره ها و جویبارهای پرفراز و نشیب سال های دور میگذرد، و در بستر زندگی روزمره مردم آن نواحی جریان می یابد. زندگی ای که سرشار از ایمان، تلاش، مقاومت، فقر و مبارزه در برابر طبیعت است. طبیعتی که گاه زیبا، دست و دلباز، و گاه خشمگین، خسیس و بی رحم است
ساختمان قصه (که آمیزه ای است شاعرانه از افسانه های کهن و داستان های امروزی) بر دوش قهرمان هایی است که گاه انسانند؛ مانند: درویش خداجوی و طبیعت دوست و بیابان گرد، و پسرکی یتیم که درویش با کاشتن هسته خرمایی در روستای سردسیر (حرفی تازه و کاری غیرمتعارف) دریچه ای از امید، محبت، آگاهی، کار و شکیبایی در برابر او می گشاید. و گاه درخت اند؛ مانند: نخل که نمادی از برکت ، ایمان و سرسبزی است و در جای جای قصه های دینی از آن به عنوان درختی پرثمر، مفید و مقاوم یاد شده است. (داستان زندگی حضرت مریم که خداوند در بیابان برای تغذیه او و کودکش حضرت عیسی (ع) نخلی رویاند)...و سرو پیر که هویتی عرفانی و زیبا در ادبیات پربار فارسی دارد
و...سرانجام قهرمان آبادی است که همچنان زیر ضربه های طبیعت مقاومت میکند و زنده و سرسبز در پس کوه ها و در حاشیه کویر خشک پایدار می ماند و نفس می کشد وخاطره ها را در سینه خود نگه می دارد

132 pages, Paperback

First published April 1, 1979

About the author

Houshang Moradi Kermani
هوشنگ مرادی کرمانی در سال ۱۳۲۳ در روستای سیرچ از توابع بخش شهداد استان کرمان متولد شد. تا کلاس پنجم ابتدایی در آن روستا درس خواند و همراه پدربزرگ و مادربزرگش زندگی کرد. مادرش از دنیا رفته بود و پدرش دچار نوعی ناراحتی روانی-عصبی شده بود و قادر به مراقبت از فرزندش نبود. از همان سنین کودکی به خواندن علاقه خاص داشت و عموی جوانش که معلم روستا بود در این علاقه بی‌تاثیر نبود. پس از تحصیلات ابتدایی به کرمان رفت و تا ۱۵ سالگی در آنجا زندگی کرد و در این دوره بود که شیفته سینما هم شد.
دوره دبیرستان را در یکی از دبیرستان‌های شهرستان کرمان گذراند و سپس وارد دانشگاه شد. وی پس از مهاجرت به تهران دوره دانشکده هنرهای دراماتیک را در این شهر گذراند و در همین مدت در رشته ترجمه زبان انگلیسی نیز لیسانس گرفت.
از سال ۱۳۳۹ در کرمان و همکاری با رادیو محلی کرمان نویسندگی را آغاز کرد، و در سال ۱۳۴۷ با چاپ داستان در مطبوعات فعالیت مطبوعاتی‌‌اش را گسترش داد.
اولین داستان وی به نام «کوچه ما خوشبخت‌ها» در مجله خوشه (به سردبیری ادبی شاملو) منتشر شد که حال و هوای طنز آلود داشت. در سال ۱۳۴۹ یا ۱۳۵۰ اولین کتاب داستان وی «معصومه» حاوی چند قصه متفاوت و کتاب دیگری به نام «من غزال ترسیده‌ای هستم» به چاپ رسیدند.
در سال ۱۳۵۳ داستان «قصه‌های مجید» را خلق می‌کند، داستان پسر نوجوانی که با مادربزرگش زندگی می‌کند. همین قصه‌ها، جایزه مخصوص «کتاب برگزیده سال۱۳۶۴» را نصیب وی ساخت.
اما اولین جایزه نویسندگی‌‌اش به خاطر «بچه‌های قالیبافخانه» بود که در سال ۱۳۵۹ جایزه نقدی شورای کتاب کودک و جایزه جهانی اندرسن در سال ۱۹۸۶ را به او اختصاص داد. این داستان سرگذشت کودکانی را بیان می‌کند که به خاطر فقر مجبور بودند در سنین کودکی به قالیبافخانه‌ها بروند و در بدترین شرایط به کار بپردازند. در مورد نوشتن این داستان می‌گوید: «برای نوشتن این داستان ماه‌ها به کرمان رفتم و در کنار بافندگان قالی نشستم تا احساس آنها را به خوبی درک کنم». درک و لمس آنچه که می‌نویسد از خصوصیات نویسندگی کرمانی است که در تمام داستان‌های او می‌توان احساس کرد. می‌توان گفت مرادی با تمام وجود می‌نویسد.
آثار او به زبان‌های آلمانی، انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی، هلندی، عربی، ارمنی و هندی ترجمه شده است. اما اولین اثری که از او به زبان انگلیسی ترجمه شده بود داستان «سماور» از «قصه‌های مجید» بود که برای یونیسف فرستاده شد.

Reviews

[Negin · Rating 3 out of 5]

نخل یک سفر رویایی به کودکی و سادگی دنیای بچه هاست که از پسری به نام مراد می گوید که تمام دلخوشی خود را نخل کنار جوی میداند و روزها و هفته ها از آن نگهداری می کند اما این سوز سرما فقط به نخل نمی رسد بلکه دل مراد را هم بی نصیب نمی گذارد.
کتاب کشش و جذابیت لازم برای خواندنش را دارد اما بیشتر برای نوجوانان مناسب است.
کتاب یک زندگی همه جانبه روستایی را می گوید که هم پاکی و زیبایی را می شود حس کرد و هم ملال و ناامیدیش را.
کتاب از آداب و رسوم مذهبی و باورها یا افسانه های برخی روستا ها گفته و از طبیعتی استفاده کرده است که گاهی زیبا یا بی رحم است.
شخصیت درویش انگار همان طبیعت و آزادگی است که از حکمت مرگ آگاه شده و با کاشتن نخل می خواهد به آن زندگی تازه برسد که در آخر مراد آن را می یابد.
در نهایت ایمان و امید او را در سختی زندگی نجات می دهد.
نوع نوشتار کتاب ساده و همراه با جملات کوتاه است که کاملا با حس و فضای کتاب تناسب دارد.
درکل نخل، کتابی ست دلنشین با داستانی ساده به ویژه برای روز های بی حوصلگی

[Mobina J · Rating 3 out of 5]

نوشته های مرادی کرمانی خیلی خالصانه ست. خیلی دلنشینه

[Apratim Mukherjee · Rating 5 out of 5]

This book has been translated from Persian to English and due credit must be given to the translator that there is almost no translation loss.To understand the story;one has to understand a bit of Iran.
The date palm in this case symbolizes the people loving Morad.The story is how Morad, an eleven year old child finds happiness and acceptance in some other village.Its a must read for those interested in Persian literature.

[Hossein Sarafraz · Rating 4 out of 5]

کلا کتاب‌های آقای مرادی کرمانی رو که دارم می‌خونم یه لبخندی روی لبام هست. حسی که خیلی در ادبیات این نویسنده بهم دست می‌ده برام نابه. حس زندگی، عشق، انسانیت و همبستگی. وقتی داستان‌ها یا رمان‌های ایشون رو می‌خونم حس می‌کنم چقدر ما انسان ها بهم متصلیم و چقدر میشه کمک کنیم به همدیگه تا دنیای زیباتری بسازیم.
❤️

[P. T. Tabayi · Rating 4 out of 5]

.
سادگی قصه‌ی «نخل» با سبک نوشتاری آن هماهنگ است؛ سبکی متشکّل از جملات بسیار کوتاه و ساد‌ه‌ی متوالی و گروه‌های جمله‌ای هم‌خانواده از بعد معنایی. نبوغ اثر در همین سبک نوشتار نهفته است؛ نوشتاری که افزون بر ماجرای کتاب، موضوع و حسّ‌وحال آن هم اقتضایش می‌کنند. خواندن این جمله‌ها که پیوسته در پی هم سوار شده‌اند تا موضوعات کوچکشان را با شفّافیّت تصویر کنند، حسّ بهره بردن از آبی پاک و جاری را تداعی می‌کند؛ جریانی که در اوج سهولت با خود می‌بردت. نقاط اوج نوشتار آن‌جایند که این گروه‌های جمله، بدون تلاش اضافه و با حفظ سادگی و عینیّتشان، دارای اوج‌وفرود و نیش می‌شوند. نوشتار مرادی کرمانی می‌تواند از توصیف آبتنی پسرکی و گفت‌وگوی کوتاه او با دخترکی در این پی، سیر معناداری کوتاه، کامل و نشئه‌کننده بسازد.
«نخل» همچنین از این جهت ستایش‌برانگیز است که تصویری همه‌جانبه و قدرتمند از زندگی روستایی ارائه می‌دهد. خواننده می‌تواند از متن کتاب، هم پاکی و زیبایی‌های مست‌کننده چنان زیستی را حس کند و هم مردگی و ملال عمیقش را. این خوانش بیش از همه به شخصیّت درویش در ماجرا نزدیک است. درویش از آبادی به آبادی می‌رود و ستایش‌گر طبیعت و سادگی و آزادگی است، ولی همین که همیشه در حرکت است نشان از میل درونی‌اش به ثابت نماندن در این آبادی‌ها دارد؛ ای‌بسا او هم از نوعی مردگی آگاه شده و اصلاً حکمت نخل کاشتن توی سرزمینی که نخل درش رشد نمی‌کند همین باشد. او سودای زندگی تازه‌تر و زیباتری را دارد که مراد، در پایان داستان، میان نخلستان‌ها می‌یابدش. آخرین اقدام پسر برای رسیدن به این مقصود، فرار از دست مردک شهری است با کامیونش و درخت‌های بریده‌ای که بار زده؛ پس شاید بشود در پایان نتیجه گرفت هر تازگی و تفاوتی، آن تازگی و تفاوتی نیست که آرزویش را داری. البتّه هر کس به اندازه‌ی مراد نزدیک باشد، نخلستان خود را از بارِ درخت‌های قطع‌شده تمیز خواهد داد.

[Fatemeh BineshBina · Rating 4 out of 5]

مگه میشه از این زیبا تر یک زندگی روستایی رو به تصویر کشید:)
اولین کتابی بود که از آقای مرادی کرمانی خوندم (مگر اینکه در کودکی خونده باشم و از یاد برده باشم) و خیلی شیرین بود خیلییی:)
خیلی دوستش داشتم، و ممنونم از آقای هوشنگ مرادی کرمانی که اینقدر شیرین و قشنگ می‌نویسن:)


زندگی کردن وسط فرهنگ و حال و هوای شیرین یک روستا با همراهی یک پسر بچه ی باصفا را در صفحات این کتاب تجربه کنید :)
شیرین ترین کتاب مرداد ماه ۱۴۰۱

[Saharbrz · Rating 3 out of 5]

انتظاراتم از نوشته هاي مرادي كرماني بيشتر بود
وقتي كتابي ميتونه به خوبي شما كه غريبه نيستيد باشه اين كتاب كيفيت مطلوب رو نداشت

[Pari · Rating 5 out of 5]

توی دنیای پر هیاهوی امروزی، این کتاب مثل یک سفر رویایی به کودکی و سادگی های دنیاهای بی پیرایه است.

[Hadis book greader · Rating 3 out of 5]

مثل تمام نوشته‌های هوشنگ مرادی کرمانی، این کتاب هم روان، ساده و صمیمی بود. نوشته‌های مرادی کرمانی برای من مثل دوران کودکی می‌مونه. ساده و بی‌غل و غش.

[Sayyid Ali mar’ashi · Rating 4 out of 5]

نخل
مراد نخل و میوه دلش را در کناره جوی نزدیک به خانه می کارد. روزها و هفته ها از آن مراقبت می کند. سوز سرمای دی و بهمن تنها به برگ های نازک و کوچک نهال نخل نمی رسد و دل مراد را نیز از سردی و خشک طبعی خود بی نصیب نمی گذارد. قصه مراد همان داستان کودکی ماست. او شیرین ترین و عصاره جان و کودکی اش را در روستا می گذارد و مانند خیلی از ما که دل در گرو چشیدن لحظه های ناب خردسالی داریم آنچه داشته را می گذارد و می گذرد.

روستا عصاره همه آن چیزی است که هنوز در ذهن ما نمایانگر یک زندگی واقعی و زمینی می باشد. زندگی مدرن و مظاهر آن کاری کرده که زندگی روستایی با تمام سختی ها و شیرینی هایش دراماتیک و در عین حال ایده آل به نظر برسد. از کشاورزی و کار بر روی زمین اش مثل ها گفته اند و پرورش دام ها را موضوع حکایات عمیق قرار داده اند. برای من بی واسطه برخوردار شدن از مواهب طبیعی زمین پر جاذبه ترین بخش زندگی در روستا است. همراه شدن با ماده حیات، این نبض زندگی و جوشش آن از میان کوه ها و سرازیر شدن آن به رودها چقدر معنا بخش است. بوی مست کننده سرسبزی و گیاهان معطر پای کوه ردپای اندوه و غم را از قلب ها می زداید و جانی تازه عطا می کند. از شما درخواست می کنم با مطالعه این داستان خوش ایرانی جان را تازه کنید.

پ: از پایان شکوهمند کتاب به عنوان یک ایرانی در دل گرو سنت بسته راضی هستم.

[Soheila Amirabadi · Rating 5 out of 5]

مراد نرم نرمک از لب بام پایین خزید و آمد روی دیوار. سر دیوار نشست و آهسته گفت:
-بیداری درویش؟
درویش از نی زدن دست کشید؟
-می بینی که . تو چرا نخوابیدی؟
-خوابم نمی برد.
-حیف است که آدم بخوابد.با این هوا، با این مهتاب، با این ستاره ها، که بیدارند.


این یه تیکه از کتابه که خیلی به دلم نشت و در واقع اصل داستان از اینجا شروع میشه

[Sara Ghotb · Rating 3 out of 5]

هوشنگ مرادی کرمانی از آن دسته از نویسندگانیست که به خوبی می داند چطور توجه مخاطب رو جلب کند حتی اگه موضوع داستانش خمره ی یک مدرسه یا یک شیشه ی مربا و یا یک درخت نخل باشد. شاید نخل در مقایسه با سایر آثار مرادی کرمانی در درجه ی پایین تری قرار بگیرد ولی باز هم از نظر من خواننده به لحاظ خلاقیت و هنر نویسندگی قابل تحسین است.

[Nedasaffari · Rating 3 out of 5]

همسفری با پسربچه داستان و فراز و فرودهایی که تجربه می‌کنه شما رو گاهی خوشحال و بسیاری وقت ها غمگین خواهد کرد.

اما در نهایت ایمان و امید شما رو در برهوت زندگی نجات میده.

سوال این جاست: به چی ایمان داری؟ تا چه حد ایمان داری ؟ امید برای تو یعنی چی؟

[Ehsan · Rating 4 out of 5]

صغرا گفت: گشنگی انصاف و مروت را از آدم می‌گیرد.
...
خاله گفت: اگر مروت باشد گشنگی هم نمی‌تواند آن را از آدم بگیرد.

[Sadra · Rating 5 out of 5]

من تمام کتاب های هوشنگ مرادی خوندم ولی این یه چیز دیگست

[Fatemezareix · Rating 4 out of 5]

هوس درویش شدن به دلم انداخت :)

[Sepid · Rating 5 out of 5]

«نخل» رو دوست‌داشتم. بازهم من رو مؤمن کرد به اینکه جادویی در قلم هوشنگ مرادی کرمانی هست که باعث میشه داستان‌هاش اینقد خوندنی و دلنشین باشن؛ فارغ از اینکه درباره‌ی چی‌ان، صرفا به واسطه‌ی اینکه «او» نوشته‌شون. یه چیزی توی سبک روایت کردن این آدم هست که منو با خودش می‌کِشه. یه‌ لحن خاص که داره از یه جغرافیا و سبک زندگی گمشده‌ی دوردست حرف می‌زنه که برای من عجیب و ناآشناست، و در عین حال بسیار صمیمی و دلکِش و نزدیکه. انگار باد میاد وسط نوشته‌هاش، میدونی؟ باد گرم کویر. گمونم واسه اینه که مرادی کرمانی داره تو این داستان و بیشتر داستان‌های دیگه‌ش قصه‌های مردم جنوب ایران رو تعریف می‌کنه. انگار توی داستان‌هاش فقط صدای خودش رو نمی‌شنوی. صدای بادی رو می‌شنوی که زمزمه‌های این مردم در طول تاریخ پررنج زندگیشون رو به گوش تو می‌رسونه. حتی اون اسمی که تو بچگی صداش میزدن، هوشو، یه جورایی شبیه صدای باده، نیست؟

[Aylin.T · Rating 5 out of 5]

یه داستان زیبای دیگه با قلم آقای مرادی کرمانی. داستان روند آروم و دلنشینی داره و همزمان با این، کشش و جذابیتش اجازه نمیده کتاب رو زمین بگذارید! کتاب‌های آقای مرادی کرمانی نیازی به توضیح نداره. تا کتابی ازشون دیدیم می‌دونیم که کتاب جذاب و خوندنی‌ایه!

[Amir Najafi · Rating 4 out of 5]

تا به اینجا محبوب‌ترین کتاب از بین همه‌ی کتاب‌های مرادی کرمانی بود که تا حالا خوندم. داستانش منو جذب می‌کرد و شخصیت پسر کتاب رو خیلی دوست داشتم. و همش منتظر بودم اون دونه‌ی خرما بالاخره تبدیل به نخل بشه. پایان خوبی هم داشت.

[Mozhde · Rating 4 out of 5]

1

[Shirin · Rating 4 out of 5]

نخل کتابی ست ساده برای روزهای بی حوصلگی...

[MohammadHosein · Rating 3 out of 5]

---

قصه درباره پسری به نام مراد است که در یک روستای کویری و سردسیر زندگی می کند و پدر و مادرش را در سیل از دست داده و حالا با خاله اش زندگی می کند. روزی درویشی به روستا می آید و هسته خرمایی در آبادی می کارد. قصه مراد از همین جا آغاز می شود. حالا او رویای داشتن نخلی در سر دارد و باید از او مراقبت کند…

قصه در یک آبادی با باور هایی صلب شکل می گیرد . باور به اینکه نخل روییدن در آبادی سرد سیری نشدنی است. در این بستر رویای مراد یک رویای غیر متعارف است که پیش اهالی پذیرفته نیست!

نخل، روایتی روان و کوتاه دارد که به‌سادگی مخاطب را با خود همراه می کنه. با این حال، شخصیت‌پردازی می‌توانست عمیق‌تر باشد؛ تصویری که از مراد، شخصیت اصلی داستان، در ذهن مخاطب شکل می‌گیرد، تا حدی محو و فاقد جزئیات است؛البته ممکن است انتخابی آگاهانه از سوی نویسنده باشد.

در مجموع نخل داستانی خواندنی است بخصوص برای روزهایی که امید به حداقل رسیده است. من در روزهای عجیب جنگ برای دومین بار به سراغش رفتم. خرداد 1404

[Bahman Bahman · Rating 2 out of 5]

شاید چکیدهٔ آنچه بتوان در مورد نویسندهٔ به نام کودک و نوجوان، هوشنگ مرادی کرمانی، در سن ۶۰ و اند سالگی گفت از خلال داستانی از وی نمایان شود که طی آن مقداری پسته را به جایی می‌برند و باز و خندان می‌کنند، اما تنها یک پسته است که هرچه بر آن می‌کوبند خندان نمی‌شود، تا این‌که پسربچه‌ای تلاش می‌کند آن را بشکند و نمی‌تواند و لبش زخمی می‌شود. پسر عصبانی می‌شود و پسته را روی زمین می‌اندازد. پستهٔ اخمالو توی خاک ریشه می‌کند و درختی می‌شود و هزاران پستهٔ خندان روی آن درخت به وجود می‌آیند. آیا این نویسندهٔ تلخی که تا به حال هزاران کودک و بزرگ کودک خصال را خندانده، می‌تواند بار دیگر زمینه‌ساز نقش بستن خنده بر چهرهٔ عبوس سینمای کودک و نوجوان ما باشد؟

[Rohamshipa · Rating 5 out of 5]

کتاب زیبا در مورد اینکه کار های غیر ممکن هم، ممکن می شود. ؛
هوشنگ مرادی کرمانی در این کتاب، ماجرای یک کودک یتیم را می نویسد که درویشی مشهور به خزر به او دانه ی خرمایی می دهد تا آن را بکارد و با اینکه آن منطقه سردسیر است در انتهای داستان آن تنها نخل آن منطقه می شود.
داستان ماجراهای زیادی دارد که غمبار ترین آن، مرگ درویش خزر است که شبانه با یک خودرو تصادف می کند و قهرمان داستان بعد ها این موضوع را می فهمد، اوج داستان آنجایی ست که این کودک یتیم، موفق می شود که نخل را ببینید

[آمیرزا · Rating 4 out of 5]

کلا نوشته های هوشنگ مرادی کرمانی رو دوست دارم ... داستان های ساده، اما آمیخته با فرهنگ اقوام مختلف ایران.
یه جایی تو اوایل این داستان اومده:
"
مراد: چقدر سفر!خسته نمیشوی؟
درویش خضر: اگر یکجا بمانم خسته میشوم دلم میگیرد میپوسم و زودی میمیرم. برای من زندگی یعنی سفر!
"

[Aref99 · Rating 5 out of 5]

کتاب زیبایی است که آرزوی غیر ممکن یک کودک را نشان میدهد ولی او با تلاش و پشتکار این مهم را به انجام میرساند .عالیه حتما بخونید.البته کم تر کسی هس که اهل کتاب باشه و کتاب های آقای کرمانی رو نخونده باشه.

[Amir Abbas · Rating 5 out of 5]

الاتت
ننن