"تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی "اثر برتولد اشپولر، ( 1911ـ 1990) خاورشناس آلمانی، پژوهشی است در زمینه تاریخ ایران از ظهور اسلام و سقوط سلسله ساسانی و گسترش اسلام در ایران تا دوران حکومتهای ترک غزنوی و سلجوقی که مباحث آن در دو جلد فراهم آمده است.جلد نخست این کتاب، تاریخ سیاسی دوران مذکور است و به رویدادها و تحولات تاریخی، دودمانهای حکومتگر، فرق و مذاهب اسلامی و نهضتهای مذهبی و اجتماعی این دوران اختصاص دارد .مطالب این جلد با نقد و معرفی منابع آغاز میشود، سپس این مباحث فراهم میآید :تسلط تازیان، دوره امویان، طلوع و پیروزی نهضت عباسیان، طاهریان و خرمیان، صفاریان، سامانیان، مبارزه آلبویه و آلزیار بر سر قدرت، غزنویان، تسخیر ایران بهدست سلجوقیان، اوضاع دین و مذهبی، خوارج، شیعیان زیدیه، اسماعیلیه، شیعیان دوازده امامی، زرتشتیان، مزدک ـ خرمیان و دیگران، مانویان، مسیحیان، یهودیان، بوداییان، اوضاع و مناسبات قومی، ساکنان سرزمین ایران (عربها)، ترکها، پارسیان .کتاب با فهرست اعلام، نام کسان، کتابها، جایها، اقوام، قبایل، مذاهب و سلسلهها به پایان میرسد .این پژوهش با استناد به منابع عربی، ترکی، فارسی و تحقیقات اروپائیان درباب منابعی چون مسکوکات و آثار تاریخی ایران تدوین شده است.