Yerçekimli Karanfil

by Edip Cansever

Yapı Kredi Yayınları toplu şiirlerini yayımladığı şairlerin kitaplarının tekil baskılarını yapmaya devam ediyor.

“Ben Ruhi Bey Nasılım”ın ardından Edip Cansever’in 1958 Yeditepe Şiir Armağanı’na layık görülen kitabı “Yerçekimli Karanfil” 1957 yılında yapılan ilk baskısındaki Orhan Peker’e ait özgün kapak tasarımıyla okurla yeniden buluşuyor.

Sen o karanfile eğilimlisin, alıp sana veriyorum işte
Sen de bir başkasına veriyorsun daha güzel
O başkası yok mu? bir yanındakine veriyor
Derken karanfil elden ele..

Görüyorsun ya bir sevdayı büyütüyoruz seninle
Sana değiniyorum, sana ısınıyorum, bu o değil
Bak nasıl, beyaza keser gibisine yedi renk
Birleşiyoruz sessizce.

Genres: Poetry, Turkish Literature, Turkish

72 pages, Paperback

First published January 1, 1957

About the author

Edip Cansever (1928, İstanbul 1986, a.y.) İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. Yüksek Ticaret Okulu’ndaki öğrenimini yarıda bırakarak babasının Kapalıçarşı’daki dükkânında ticarete başladı ve 1976’ya kadar antikacılık yaptı. Turgut Uyar ve Cemal Süreya ile birlikte “İkinci Yeni”nin öncü şairleri arasında anılan Cansever’in ilk kitabı İkindi Üstü (1947), 19 yaşında bir gencin dünyayla tanışmasının ve ilk itirazlara yeltenişinin izlenimlerini dile getirir. Yer yer acemice de olsa alttan alta, akacağı derin ve geniş yatağın ilk işaretlerini de taşıyan bu kitaptan sonra ç›kan Dirlik Düzenlik (1954), büyük ölçüde “Garip Şiiri”nin etkisinde kalsa da, şairin daha sonra İkinci Yeni’ye ulanacak şiir yaklaşımının ilk ipuçlarını verir; bu kitaptaki “Masa da Masaymış Ha”, Türk şiirinin en çok bilinen örnekleri arasında yer alacaktır. Cansever’in dilini olduğu kadar konularını, yöneliş ve tercihlerini de bulduğu kitap olan Yerçekimli Karanfil (1957), “bireyin yalnızlığı ve yabancılığının güdülediği sonsuz arayış çabası” biçiminde özetlenebilecek Cansever şiirinin temellerini atar; bu izlek, “dramatik şiir”in ustalık örnekleri olan Umutsuzlar Parkı (1958), Petrol (1959), Nerde Antigone (1961) ve Tragedyalar (1964) ile sürer. Çağrılmayan Yakup’la (1969) bafllayan, sol siyasal eylemlere duygusal ve düşünsel planda katılışın şiirleri, Kirli Ağustos’ta (1970) çeşitlenerek sürer, Sonrası Kalır’la (1974) destansı boyutlar kazanır. Ben Ruhi Bey Nasılım (1976) ve Sevda ile Sevgi (1977), toplumsal planda yaşanan “yenilgi”nin ardından yeniden bireysele dönüştür; Şairin Seyir Defteri (1980), Bezik Oynayan Kadınlar (1982), İlkyaz Şikâyetçileri (1984) ve Oteller Kenti (1985), bu “içe kapanış”ı evrensel yalnızlık planında kavrayışın şiirlerini toplar. Yerçekimli Karanfil ile 1958 Yeditepe Şiir Armağanı, Ben Ruhi Bey Nasılım ile 1977 TDK Şiir Ödülü, Yeniden (toplu şiirler, 1981) ile 1982 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü alan Edip Cansever’in yayımlanmamış şiirleri Gül Dönüyor Avucumda (1987) adlı kitapta toplanmıştır.

Reviews

[huzeyfe · Rating 4 out of 5]

Her ay bir şiir kitabımı masama ve başucuma koyup ara ara okuyarak bu yıl düzenli şiir okuma gibi bir planım vardı. Bunu gerçekleştirsem de kitap yorumunu giremedim bunun en büyük sebebi şiir yorumlamayı bilmemem ve becerememem. Şiir kitaplarını puanlamayı doğru bulmuyorum ama oy vermemek de sanki haksızlık gibi geliyor. O nedenle hiç sevemediğim kitaplara 3, içine giremesem de birkaç şiirini güzel bulduğum kitaplara 4 ve çok beğendiğim şiir kitaplarına 5 yıldız veriyorum.

Bu kitapta da beğendiğim şiirler olmasına rağmen birçoğunun içine giremedim. Bazıları komik, bazıları da (Edip Cansever affetsin) basit geldi. Kitaba adını veren şiiri zaten neredeyse ezbere bildiğim için sırf onun için alınıp kitaplıkta duracak bir şiir kitabı. Onun yanında sizlere şu dizeleri bırakıyorum:

şimdi bir sevdayı izliyor
uluslararası üç kişi
deli ediyor onları sonsuzda
çok isimli bir çay
çok yuvarlak bir masa...

[Sahra · Rating 3 out of 5]

Şiirlerin bir kısmını anladım, bir kısmını -büyük bir çoğunluğunu- anlamadım. Bazıları rastgele söylenmiş cümlelerden oluşmuş gibi geldi ama eminim öyle değildir. Şiir akımlarına vesairelerine karşı çok bir bilgim yok o yüzden fazla bir şey söylemek istemiyorum. Ama anladığım kısmın çok hoşuma gittiğini söyleyebilirim. 22 şiirden 8'ini çok sevdim özellikle. Post-itledim. Zaten dediğim gibi çoğunu anlayamadım bu da onun kanıtı. Ama sanırım benim gibi değilseniz seveceğiniz bir kitap, ben sadece dediğim gibi: anlayamadım.

[tunalizade · Rating 5 out of 5]

Günlerin yoruculuğundan olsa gerek, bu aralar daha fazla sevgiye açım. Bu yüzdendir ben tüm şiirler pek sevdim. Baksanıza ne güzel diyor Cansever;

"Sen karanfile eğilimlisin, alıp sana veriyorum işte
Sen de bir başkasına veriyorsun daha güzel
O başkası yok mu bir yanındakine veriyor
Derken karanfil elden ele.

Görüyorsun ya bir sevdayı büyütüyoruz seninle
Sana değiniyorum, sana ısınıyorum, bu o değil
Bak nasıl, beyaza keser gibisine yedi renk
Birleşiyoruz sessizce."

Her kitaplıkta olsa, canımız her istediğinde alıp elimize bir şiir okusak bu kitaptan daha fazla mutlu olabiliriz gibi geliyor. Gofret parasına üstelik.

İyi okumalar.

[Bahar · Rating 3 out of 5]

"Biliyor musun? az az yaşıyorsun içimde
Oysaki seninle güzel olmak var..."

[Ays · Rating 3 out of 5]

Orta şekerli hoş 👌

[Ayse Elif Ozmen · Rating 3 out of 5]

...
“Sen o karanfile eğilimlisin, alıp sana veriyorum işte
Sen de bir başkasına veriyorsun daha güzel
O başkası yok mu? bir yanındakine veriyor
Derken karanfil elden ele..

Görüyorsun ya bir sevdayı büyütüyoruz seninle
Sana değiniyorum, sana ısınıyorum, bu o değil
Bak nasıl, beyaza keser gibisine yedi renk
Birleşiyoruz sessizce.”

[alpi · Rating 4 out of 5]

Bir yumurta alanına giriyoruz
Biraz da ekmek
Karnımız doydu diye söylemiyorum
Ben şu son günlerde ekmek yemeyi tuhaf buluyorum
İnsanın ekmek yemesi var ya
İşte onu
Tuhaf buluyorum
Ben.

[Gizem · Rating 5 out of 5]

“...
Beni seviyorsanız dikkat!köşe başındaki camcıya sorun
O ne derse doğrudur,dalga geçmeyin adamla
Üstelik beni sevmek haşlanmış pirinçleri beyazlatır.Günaydın!
Sabahlarınız gibidir beni sevmek,horozun renkleri gibidir
Beni sevdiniz mi?yangındır artık parmaklarınız.
...”

[öznur · Rating 3 out of 5]

"Biliyor musun? Az az yaşıyorsun içimde. Oysaki seninle güzel olmak var."

[Melike · Rating 3 out of 5]

Nedense beni güldürdü Edip Cansever. Mesela:

Karnımız doydu diye söylemiyorum
Ben şu son günlerde ekmek yemeyi tuhaf buluyorum
İnsanın ekmek yemesi var ya
İşte onu
Tuhaf buluyorum
Ben.

[Naz Güngen · Rating 3 out of 5]

2.5

ikinci yenicilerin üslubuna pek alışamıyorum bir türlü. tabii ki şiir her zaman somut şeyleri ele almak ve bunları sıradan bir şekilde anlatmak zorunda değil, sonuçta insanın içine açılan bir dünyadan bahsediyoruz. fakat imgeleme öylesine soyut bir şekilde yapılıyor ki ikinci yenicilerde, muhtemelen benim kapasitem yetmediğinden, algılayamıyorum aktarılmak istenen duyguyu. gerçi bu akım zaten şiirde anlamı temele oturtmayan bir edebi akım olduğu için bir şey anlatılmak istenmiyor dahi olabilir, bilemiyorum kddjdk

bazı metaforlar ve simgeleştirmeler hoşuma gitse de ve özellikle kitaba adını veren şiir olan yerçekimli karanfil, bakmalar denizi ve altın ayak isimli şiirleri sevsem de genel olarak pek keyif alamadığım bir kitap oldu maalesef ki :(

[Suay Erkusoz · Rating 3 out of 5]

Oysaki seninle güzel olmak var
Örneğin rakı içiyoruz, içimize bir karanfil düşüyor gibi
Bir ağaç işliyor tıkır tıkır yanımızda
Midemdi aklımdı şu kadarcık kalıyor.

Biraz Ikinci Yeni akimi uzerine okudum, bu kitaptan sonra. Edip Cansever'in Ikinci Yenicilerden olmasina ragmen "siirin anlamli olmasi gerekmedigi" dusturuna karsi bir durusu oldugunu dusunuyorum. Yer yer imge havuzlarina dusuyor gibi hissetsem de bence Edip Cansever en azindan Yercekimli Karanfil'deki siirlerinde, Orhan Veli gibi acik sacik olmasa da bir yasama sevinci uzerine yaziyor, yasamin turlu turlu hallerine karsin arka planda hep varolan o ortuk ve saklayamadigi sevinc.

[Nil · Rating 5 out of 5]

Ben gidince hüzünler bırakırım
Bu senin yaşadığındır
Bir ev sıkılır kadınlardaki
Bir adam sıkılır kadınlardaki
Seni sevmek bu kadar mı
O benim yaşadığımdır.

Bazan da bir yerde kuşlar vardır
Ne uçmak, ne görünmek için
Bir karanfil pencereyi deler
Bir kapı kendiliğinden kapanır
İstesek sevişirdik, ama olmadı
Biz değil yaşayan acılardır


Gitsem de her yerde biraz vardır
Hatırda zamansız bir plak
Bir otel kapısı, biraz istasyon
Vardır o seninle birlikte olmak
Buluşur çok uzaktan ellerimiz
Ve nasıl göz gözeyiz ansızın bir infilak.

[Alphan Lodi · Rating 5 out of 5]

Bir cümle tuhafsa dikkat! pek tuhaftır insanın tırnak çıkardığı
Sonra da boyadığı, ne demeli sonra da kestiği
Korkum yok ben güpegündüz rakılar boğazlıyorum
Gözlerimi batırıyorum ıstakozlara
Oh ne güzel şişenin de bir anlamı oluyor böylece
Kim konuşuyor ben konuşmuyorum.

Bir gün çok yürürseniz dikkat! sinekler şehirde kalıyor
Bütün taşıtlar paslanıyor ayrıca
Pencereli yıldız, misafirli oda, bol bol öttürüyorsunuz onları
Çünkü kırlara çıkıyorsunuz, şemsiyenizi bırakın ayıp
Bana parmağınızdaki çiçekleri gösterin.

[Sude]

Okuduğum diğer şairlerin aşkları hep bencildi. Benim aşkım, benim duygularım, benim düşüncelerim... AMA Edip Cansever... Sanırım en çok onun aşk anlayışını beğendim ben. Aşkı kendi ve onla bir bütün haline getirmiş. Her satırını okurken hayran kaldım ona. Çok nahif bir insan. Genelde kadın şair ve yazarlarla bir bağ kurardım. Kendisi benim için bir ilk oldu.

[Öykü Coşkun · Rating 4 out of 5]

sevemedim :/

[Pelin · Rating 1 out of 5]

Sadece Yerçekimli Karanfil adlı şiiri için..

[Kebira Kılıç · Rating 4 out of 5]

Biliyor musun? az az yaşıyorsun içimde
Oysaki seninle güzel olmak var
Örneğin raki içiyoruz, içimize bir karanfil düşüyor gibi
Bir ağaç işliyor tıkır tıkır yanımızda

[Zafer Turan]

karanfil elden ele

[niza ulas · Rating 3 out of 5]

🫵🏼🫵🏼

[Defne Doğan]

gözler ve eller, ifadelerini yakalayamıyorum henüz, ilk okumam ama benden saklananları bir dahaki okumamda çözme umuduyla bitirdim!

[Berat Erbaş · Rating 5 out of 5]

Akıl almaz bir şey. Ne olum bu şiirler. Amerika’yı tekrardan keşfetmiş gibi davranmak istemem ama gerçekten çok etkileyici