What do you think?
Rate this book
De 21 romans die onze blik veranderden
Toen ayatollah Khomeini in 1989 een fatwa uitsprak over Salman Rushdie na publicatie van diens 'De duivelsverzen', werd voor het eerst de bijl gezet aan de wortels van de multiculturele idylle. 'De Goelag Archipel' uit 1973 van Aleksandr Solzjenitsyn opende het Westen voorgoed de ogen over de terreur van de staat in de Sovjet-Unie. En in hoeverre is 'Turks Fruit' van Jan Wolkers de bril geworden waarmee we in Nederland naar de vrije blije jaren zestig kijken?
In 'De 21 romans die onze blik veranderden' gaan redacteuren en medewerkers van 'De Groene Amsterdammer' op zoek naar de naoorlogse romans die niet alleen samenvallen met de tijdgeest waarin ze geschreven werden, maar ook die tijdgeest vormgaven. Wat betekende Andreas Burniers 'Een tevreden lach' voor de homo-emancipatie? Veranderde 'De donkere kamer van Damokles' van W.F. Hermans ons denken over goed en kwaad in de oorlog? En waarom werd Bret Easton Ellis' 'Less Than Zero' het model voor een hele reeks van boeken over nihilistische jongeren die niets beters weten te doen dan coke snuiven en consumeren? Van George Orwell tot Zadie Smith, van Doris Lessing tot Michel Houellebecq, van Ralph Ellison tot Connie Palmen - er wordt in dit boek stilgestaan bij schrijvers die ons anders naar de wereld hebben laten kijken.
De volgende auteurs leverden een bijdrage aan dit boek:
Hassan Bahara, Margreet Fogteloo, Koen Haegens, Rutger van der Hoeven, Thijs Kleinpaste, Irene van der Linde, Jan Postma, Marja Pruis, Aukje van Roessel, Xandra Schutte, Jaap Tielbeke, Casper Thomas, Joost de Vries, Niña Weijers.
In 'De 21 romans die onze blik veranderden' gaan redacteuren en medewerkers van 'De Groene Amsterdammer' op zoek naar de naoorlogse romans die niet alleen samenvallen met de tijdgeest waarin ze geschreven werden, maar ook die tijdgeest vormgaven. Wat betekende Andreas Burniers 'Een tevreden lach' voor de homo-emancipatie? Veranderde 'De donkere kamer van Damokles' van W.F. Hermans ons denken over goed en kwaad in de oorlog? En waarom werd Bret Easton Ellis' 'Less Than Zero' het model voor een hele reeks van boeken over nihilistische jongeren die niets beters weten te doen dan coke snuiven en consumeren? Van George Orwell tot Zadie Smith, van Doris Lessing tot Michel Houellebecq, van Ralph Ellison tot Connie Palmen - er wordt in dit boek stilgestaan bij schrijvers die ons anders naar de wereld hebben laten kijken.
De volgende auteurs leverden een bijdrage aan dit boek:
Hassan Bahara, Margreet Fogteloo, Koen Haegens, Rutger van der Hoeven, Thijs Kleinpaste, Irene van der Linde, Jan Postma, Marja Pruis, Aukje van Roessel, Xandra Schutte, Jaap Tielbeke, Casper Thomas, Joost de Vries, Niña Weijers.
- GenresEssaysNonfiction
188 pages, Paperback
First published January 1, 2016
5 people are currently reading
68 people want to read
About the author
Marja Pruis
36 books36 followersMarja Pruis is schrijver, columnist en redacteur van De Groene Amsterdammer. Haar romans ontvingen nominaties voor De Gouden Uil, de AKO Literatuurprijs, de Libris Literatuurprijs en de Anna Bijns Prijs. Voor haar essays en columns, gebundeld in Kus me, straf me, Genoeg nu over mij en Oplossingen, ontving ze de Jan Hanlo Essay Prijs, de J. Greshoffprijs en de J. L. Heldringprijs.
Met haar debuut, De Nijhoffs of de gevolgen van een huwelijk (1999), toonde Marja Pruis zich een gedurfd schrijversbiograaf. Het object van haar jarenlange fascinatie, de schrijfster A.H. Nijhoff, echtgenote van de dichter Martinus Nijhoff, deed ze meer dan recht door haar levensverhaal vanuit verschillende standpunten te beschrijven, inclusief dat van de biograaf. Een spannend en relativerend boek was het resultaat, dat zich laat lezen als het relaas van een speurtocht maar ook als een commentaar op het schrijven van biografieën. In 2018 verscheen het in een nieuwe editie als De Nijhoffs en ik, of de gevolgen van een genre.
De typische verteltrant van Pruis, zinderend maar ook afstandelijk en ingehouden, bereikt een nieuw hoogtepunt in de roman Bloem (2002). Op pijnlijk geestige wijze beschrijft ze een amour fou en het lot van de minnaar, onverbeterlijk pathetisch als in een doktersroman. Het thema van de geliefden als intieme vreemden verkent ze opnieuw in de roman De vertrouweling (2005). Vanuit verschillende perspectieven beschrijft ze een aantal ogenschijnlijk kabbelende levens, van stellen met opgroeiende kinderen, die met elkaar op vakantie gaan en ondertussen weinig tot niets van elkaar blijken te weten. Met haar volgende roman Atoomgeheimen (2008) bewijst Pruis opnieuw de chroniqueur van het moderne (vrouwen)leven te zijn. In een verrassende raamvertelling krijgen we de onnavolgbare gangen van een lingerie-ontwerpster voorgeschoteld, en worden we en passant getrakteerd op een onthullend inkijkje in het actiewezen van de jaren tachtig van de vorige eeuw.
In 2011 verscheen Kus me, straf me. Over leven en schrijven, liefde en verraad, met als centraal thema de spanning tussen schrijven en schaamte, toedekken en onthullen, intimiteit en openbaarheid. Een prikkelende combinatie van literatuur- en zelfbeschouwing, van fictie en non-fictie. In 2013 volgde het biografische portret Als je weg bent. Over Patricia de Martelaere en in 2016 verscheen naast de roman Zachte riten haar non-fictie bundel Genoeg nu over mij. Confessies van een ervaren schamer waarin ze de vage grenzen tussen zelfhaat en ijdelheid, schoonheid en verdriet, verlegenheid en narcisme, liefde en medelijden verkent.
In 2019 verscheen Oplossingen, een selectie van haar columns, en stelde ze De nieuwe feministische leeslijst samen. Haar essay over eigenliefde, Omdat je het waard bent, verscheen in 2020.
In Boos Meisje. Over vrouwen en frictie (2022) bundelde Pruis essays over de spagaat waarin meisjes en vrouwen zich bevinden. Lief zijn, maar ook stoer. Alleen niet té stoer, want dan ben je een boos meisje. Terwijl dat juist de leukste vrouwen zijn. Boos meisje bevat een galerij van deze vrouwen
Met haar debuut, De Nijhoffs of de gevolgen van een huwelijk (1999), toonde Marja Pruis zich een gedurfd schrijversbiograaf. Het object van haar jarenlange fascinatie, de schrijfster A.H. Nijhoff, echtgenote van de dichter Martinus Nijhoff, deed ze meer dan recht door haar levensverhaal vanuit verschillende standpunten te beschrijven, inclusief dat van de biograaf. Een spannend en relativerend boek was het resultaat, dat zich laat lezen als het relaas van een speurtocht maar ook als een commentaar op het schrijven van biografieën. In 2018 verscheen het in een nieuwe editie als De Nijhoffs en ik, of de gevolgen van een genre.
De typische verteltrant van Pruis, zinderend maar ook afstandelijk en ingehouden, bereikt een nieuw hoogtepunt in de roman Bloem (2002). Op pijnlijk geestige wijze beschrijft ze een amour fou en het lot van de minnaar, onverbeterlijk pathetisch als in een doktersroman. Het thema van de geliefden als intieme vreemden verkent ze opnieuw in de roman De vertrouweling (2005). Vanuit verschillende perspectieven beschrijft ze een aantal ogenschijnlijk kabbelende levens, van stellen met opgroeiende kinderen, die met elkaar op vakantie gaan en ondertussen weinig tot niets van elkaar blijken te weten. Met haar volgende roman Atoomgeheimen (2008) bewijst Pruis opnieuw de chroniqueur van het moderne (vrouwen)leven te zijn. In een verrassende raamvertelling krijgen we de onnavolgbare gangen van een lingerie-ontwerpster voorgeschoteld, en worden we en passant getrakteerd op een onthullend inkijkje in het actiewezen van de jaren tachtig van de vorige eeuw.
In 2011 verscheen Kus me, straf me. Over leven en schrijven, liefde en verraad, met als centraal thema de spanning tussen schrijven en schaamte, toedekken en onthullen, intimiteit en openbaarheid. Een prikkelende combinatie van literatuur- en zelfbeschouwing, van fictie en non-fictie. In 2013 volgde het biografische portret Als je weg bent. Over Patricia de Martelaere en in 2016 verscheen naast de roman Zachte riten haar non-fictie bundel Genoeg nu over mij. Confessies van een ervaren schamer waarin ze de vage grenzen tussen zelfhaat en ijdelheid, schoonheid en verdriet, verlegenheid en narcisme, liefde en medelijden verkent.
In 2019 verscheen Oplossingen, een selectie van haar columns, en stelde ze De nieuwe feministische leeslijst samen. Haar essay over eigenliefde, Omdat je het waard bent, verscheen in 2020.
In Boos Meisje. Over vrouwen en frictie (2022) bundelde Pruis essays over de spagaat waarin meisjes en vrouwen zich bevinden. Lief zijn, maar ook stoer. Alleen niet té stoer, want dan ben je een boos meisje. Terwijl dat juist de leukste vrouwen zijn. Boos meisje bevat een galerij van deze vrouwen
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
April 27, 2017
Een interessante bundel van de Groene Amsterdammer met boeken 'die onze blik op de wereld (misschien) hebben veranderd' en waarom. Denk aan White Teeth van Zadie Smith of Turks Fruit van Jan Wolkers.
December 30, 2022
Citaat : Van alle 21 romans die hier in chronologie van verschijnen aan bod komen, kun je zeggen dat ze op de juiste tijd op grote schaal een leespubliek aanspraken. Ze luidden een nieuw tijdperk in, plaveiden het pad voor een nieuwe generatie, doorbraken een taboe.
Review : In De 21 romans die onze blik veranderden gaan redacteuren en medewerkers van De Groene Amsterdammer op zoek naar de naoorlogse romans( 1945 tot 2000) die niet alleen samenvallen met de tijdgeest waarin ze geschreven werden, maar tevens die tijdgeest vormgaven. De eindredactie berust bij Marja Pruis sterredacteur bij De Groene Amsterdammer en auteur van onder meer Kus me, straf me. Over lezen en schrijven, liefde en verraad (2011), dat werd bekroond met de Jan Hanlo Essayprijs.
Zes van de uitgekozen romans horen thuis in de Nederlandse en tien rekenen we tot Engelstalige literatuur. Verder een Duitse, een Russische, een Italiaanse, een Tsjechische en een Franse roman. De kwaliteit van de besprekingen loopt erg uiteen. Deze besprekingen gaan meestal niet over de romans zelf, maar concentreren zich op de reacties die ze na verschijnen in binnen- en buitenland hebben opgeroepen. Toen ayatollah Khomeini in 1989 een fatwa uitsprak over Salman Rushdie na publicatie van diens De duivelsverzen, werd voor het eerst de invloed van de radicale islam duidelijk in een multiculturele Europese samenleving.
De Goelag Archipel uit 1973 van Aleksandr Solzjenitsyn toonde het Westen de terreur van de staat in de Sovjet-Unie. En met 'Turks Fruit' van Jan Wolkers keken we door de bril van de vrije blije jaren zestig. En hier mis ik dan wel de schaamte voorbij van Anja Meulenbelt. Van Andreas Burniers Een tevreden lach, De donkere kamer van Damokles van W.F. Hermans, Bret Easton Ellis' Less Than Zero van George Orwell tot Zadie Smith, van Doris Lessing tot Michel Houellebecq, van Ralph Ellison tot Connie Palmen kijken we naar romans die een nieuw tijdperk hebben ingeluid, een taboe hebben doorbroken of een nieuwe generatie de weg hebben gewezen.
De volgende auteurs leverden een bijdrage aan dit boek: Hassan Bahara, Margreet Fogteloo, Koen Haegens, Rutger van der Hoeven, Thijs Kleinpaste, Irene van der Linde, Jan Postma, Marja Pruis, Aukje van Roessel, Xandra Schutte, Jaap Tielbeke, Casper Thomas, Joost de Vries, Niña Weijers. De aantrekkingskracht van De 21 romans zal veel van de persoonlijke smaak van de individuele lezer afhangen. Het boek is heel mooi vormgegeven en de cover die een buitengewoon mooi portret van Zadie Smith toont, die present is met White Teeth (2000), zal zeker twijfelende kopers verleiden.
Review : In De 21 romans die onze blik veranderden gaan redacteuren en medewerkers van De Groene Amsterdammer op zoek naar de naoorlogse romans( 1945 tot 2000) die niet alleen samenvallen met de tijdgeest waarin ze geschreven werden, maar tevens die tijdgeest vormgaven. De eindredactie berust bij Marja Pruis sterredacteur bij De Groene Amsterdammer en auteur van onder meer Kus me, straf me. Over lezen en schrijven, liefde en verraad (2011), dat werd bekroond met de Jan Hanlo Essayprijs.
Zes van de uitgekozen romans horen thuis in de Nederlandse en tien rekenen we tot Engelstalige literatuur. Verder een Duitse, een Russische, een Italiaanse, een Tsjechische en een Franse roman. De kwaliteit van de besprekingen loopt erg uiteen. Deze besprekingen gaan meestal niet over de romans zelf, maar concentreren zich op de reacties die ze na verschijnen in binnen- en buitenland hebben opgeroepen. Toen ayatollah Khomeini in 1989 een fatwa uitsprak over Salman Rushdie na publicatie van diens De duivelsverzen, werd voor het eerst de invloed van de radicale islam duidelijk in een multiculturele Europese samenleving.
De Goelag Archipel uit 1973 van Aleksandr Solzjenitsyn toonde het Westen de terreur van de staat in de Sovjet-Unie. En met 'Turks Fruit' van Jan Wolkers keken we door de bril van de vrije blije jaren zestig. En hier mis ik dan wel de schaamte voorbij van Anja Meulenbelt. Van Andreas Burniers Een tevreden lach, De donkere kamer van Damokles van W.F. Hermans, Bret Easton Ellis' Less Than Zero van George Orwell tot Zadie Smith, van Doris Lessing tot Michel Houellebecq, van Ralph Ellison tot Connie Palmen kijken we naar romans die een nieuw tijdperk hebben ingeluid, een taboe hebben doorbroken of een nieuwe generatie de weg hebben gewezen.
De volgende auteurs leverden een bijdrage aan dit boek: Hassan Bahara, Margreet Fogteloo, Koen Haegens, Rutger van der Hoeven, Thijs Kleinpaste, Irene van der Linde, Jan Postma, Marja Pruis, Aukje van Roessel, Xandra Schutte, Jaap Tielbeke, Casper Thomas, Joost de Vries, Niña Weijers. De aantrekkingskracht van De 21 romans zal veel van de persoonlijke smaak van de individuele lezer afhangen. Het boek is heel mooi vormgegeven en de cover die een buitengewoon mooi portret van Zadie Smith toont, die present is met White Teeth (2000), zal zeker twijfelende kopers verleiden.
February 18, 2024
Van de 21 genoemde boeken heb ik er zeven gelezen (Orwell, Ellison, Kerouac, Hermans, Reve, Vonnegut, Wolkers), zeven andere wil ik eventueel nog lezen (Grass, Lessing, Burnier, Kundera, Kellendonk, Ellis, Smith) en van de rest (Achebe, Solzjenitsyn, Pirsig, Fallaci, Rushdie, Palmen, Houellebecq) denk ik op grond wat ik in deze bundel erover heb gelezen: laat maar zitten.
February 1, 2018
Van dit boek krijg je zin in lezen.
April 21, 2020
Fijne, afwisselende essays. De lijst “want to read” wordt er niet korter van.
March 7, 2024
Verzameling essays (eerder verschenen in de Groene) over fictie in wisselwerking met de samenleving in de 2e helft 20e eeuw. De selectie heeft een linkse kleur, maar dat doet niets af van de invloed van de besproken romans.
April 1, 2024
De essays zijn van wisselende kwaliteit. Van uitnodigend (dit boek moet ik (her)lezen!) tot deze recensie is vast ontstaan na een doorwaakte nacht met brandend maagzuur.
Toch een aantal boeken gereserveerd in de bieb, dus het doel van dit boek is bereikt.
Toch een aantal boeken gereserveerd in de bieb, dus het doel van dit boek is bereikt.
October 5, 2020
3,5 ster - ene essay is sterker dan het ander
January 28, 2022
Uit nieuwsgierigheid geleend uit de bibliotheek. Een aantal boeken opgezocht en toen bijna alles van het resterende ook gelezen.
August 31, 2024
Interessant om te lezen.
September 19, 2024
Vijftien van de eenentwintig. Nu voel ik me bijna verplicht om ook de rest nog te lezen.
Displaying 1 - 11 of 11 reviews